دسامبر 1

منابع پایان نامه با موضوع نگرش والدین، فرزندپروری، فرزند پروری، طبقه اجتماعی

یگر ظاهر شد.( سیف ۱۳۷۵ ص ۲۷۹)
ولی در سه دهه قرن حاضر روش های فرزندپروری تا حدودی خشن و خشک تا حدودی زیاد زیر نفوذ مکتب رفتارگرایی بود و هدف آن ایجاد عادات خوب و جلوگیری و خاموش کردن عادات بد و عمل بد بود و هیچ توجهی به انگیزه این اعمال نمی کردند. این دیدگاه عینی کنترل شده و غیر عاطفی در زمینه فرزندپروری به شکل اغراق آمیزی در نقل قول زیر از واستنون بنیان گذار مکتب رفتارگرایی به خوبی نمایان است. یا بچه ها طوری رفتار بکنند که گویی بزرگسالی است که کم سن و سال باشد با او به شیوه عینی و با استــوار و ملاطفت آمیـــز رفتــــار بکنند هرگز او را در آغوش نکشند و روی زانـــوی خــود ننشانند.( براهنی ۱۳۸۰ ص ۳۵۴ )
در دهه ۱۹۴۰ شیوه های فرزند پروری سهل گیر و انعطاف پذیر شد. شبیه و تحت نظریه های فرزندپروری در مکتب روانشناسی بوده مکتبی که به امنیت عاطفی و نیازهای ناشی از کنترل شدید تکامل طبیعی تأثیر دارد.( یاسایی ۱۳۷۵ ص ۱۴۸)
بنیامین ایساک به والدین توصیه نمود از شم طبیعی خود پیروی کنند و از برنامه های انعطاف پذیر که هم با نیازهای خود آنان و هم با نیازهای کودک سازگاری داشته باشداستفاده نمایند. به نظر می رسد در حال حاضر شاهد نوسان در جهت عکس آن هستیم. چنین می نماید که امروزه والدین احساس می کنند که سهل گیری،پاسخ گوی مشکلات آنان نیست و قواعد خشک و مستبدانه گذشته هم کارایی خود را از دست داده است(براهنی ۱۳۸۰ ص ۳۸۲)
در روش جدید فرزندپروری توصیه می شود که کودک هم در رفتار و هم احساسات خویش به کمک نیازمند است والدین باید به کودک فرصت دهند تا درباره احساسات و نگرش های منفی خود بدون ترس و واهمه صحبت کنند باید رفتارهای نامطلوب کودک را مورد سرزنش قرار دهند نه خود کودک را. بنابراین حس احترام بر خود کودک در شیوه های اعمال انظباط باید محفوظ بماند، محدودیت ها نباید به طور مطلق بیان شود والدین باید از طرح محدودیت های گوناگون و متغیر و نامشخص خودداری کنند و محدودیت ها را باهدفهای تربیتی سالم سازی شخصیت کودک اعمال نمایند.(همان منبع ص ۳۸۵)
پدر و مادر که به آرزوهای خود نرسیده یا همواره احساس ضعف و بی لیاقتی می کنند در زندگی فرمانروایی و تحکم نداشته و می خواهنـــد فرزنـــدان آنهـــا مطیع منتقـــاد باشند از شیوه هـــای استبــدادی استفاده می کنند.(شریعتمداری ۱۳۷۶ ص ۲۸۳)
چه عواملی بر انتخاب شیوه های فرزندپروری توسط والدین مؤثر است؟
روش هایی که والدین برای تربیت فرزندان به کار می برند به شدت تحت تأثیر مدرسه،خود،فرهنگ و فرهنگ گسترده تری است که خانواده در آن زندگی می کند و علاوه بر آن تحت تأثیر خصوصیات والدین و کودک می باشد.روابط بین والدین و کودک و سایر اعضای خانواده به عنوان نظام شبکه ای از بخش ها که در واکنش متقابل با یکدیگر هستند نیز در انتخاب شیوه های تربیتی مؤثر است.( یاسایی۱۳۷۵ ص ۲۹۸)
۱- ویژگی های والدین :
نگرش والدین به رفتار آنان با فرزندانشان تأثیر می گذارد بنابراین رابطه والدین و کودک بستگی زیادی به نگرش والدین دارد. بسیاری از نگرش والدین حتی بیش از تولد کودک شکل گرفته و بسیاری دیگر نیز بر اساس آن چیزی است که والدین می خواهند فرزندانشان بشوند.(شعاری نژاد ۱۳۷۳ ص ۱۴۶)
الف) ارزش های فرهنگی:
نگرش غالب در فرهنگ ها و جوامع مختلف به ویژه جامعه اسلامی که مبتنی بر ارزش های مکتب اسلام است به عشق و محبت والدین به عنوان عامل مهم درتأمین سلامت روان کودک تکیه بسیاری دارد.در خانواده های مذهبی به دلایل و ضوابط معیارهایی که الزاماً باید مورد عمل در آید کمتر از روش های دمکراتیک استفاده می کنند و بیشتر منطبق با اصول حاکم بر ارزش های خود شیوه های انضباطی و تربیت مناسب را بر می گزینند.( شعاری نژاد ۱۳۷۳ ص ۱۴۷)
ب) الگوهای شخصیتی والدین :
نگرش والدین نسبت به فرزندان متأثر از الگوهای شخصیتی آنان است نگرش های والدین با یکدیگر متفاوت و حتی در زمان های مختلف در یک فرد متغیر است این ناپایداری و تعارض عاطفی الزاماً به رفتار کودک بستگی ندارد بلکه به حالت های روان والدین،خاطرات و شیوه هایی که در کودکی با خود آن ها رفتار شده است وابسته است. برخی از محققان معتقدند که وقتی والدین فرزندان خود را تنبیه می کنند درواقع به آنها می آموزند که در آینده چگونه والدین باشند و به همین طریق بدرفتاری با کودک به نسل بعد منتقل می شود. در واقع بسیاری از والدین که فرزندان خود را کتک می زنند خودشان در کودکی اذیت و آزار شده اند.(بنی جمال ۱۳۷۳ ص ۱۴۹)
ج) مفهوم نقش والدین :
مفهوم نقشی که والدین از خود دارند نیز بر روش های انضباطی و تربیتی آنها مؤثر می شود والدینی که از مفهوم سنتی نقش پدر و مادر پیروی می کنند معمولاً مستبدانه تر از والدین جدید نقش پدر و مادر را باور دارند عمل می کنند.همچنین مادری که آمادگی داشتن فرزند را ندارد در صدد سقط جنین است و بدون تردید دارای احساس گناه و خشم نسبت به کودک است مادری که از بارداری خود بدلیل مشکلات زناشویی و غیره ناخشنود است.نگرش والدین هنگامی که کودک مورد پذیرش است مطلوب خواهد بود.(همان منبع ص ۱۴۹)

۲- سن والدین :
والدینی که دیرتر بچه دار می شوند گرمترند و به کودکان توجه بیشتری می کنند و از اینکه پدر و مادرند احساس رضایت بیشتری دارند. در یک بررسی درباره زنانی که بین ۱۶ تا ۳۸ سالگی بچه دار شده اند هر قدر سن بچه دار شدن بالاتر بوده مادران از مادر بودن احساس رضایت بیشتری دارند.در مشاهده آنان در ماه چهارم فرزندانشان،دیده شده که مادران مسن تر عواطف مثبت تری نشان می دهند و با کودکان رابطه پر احساس تری داشتند مادرانی که قبلاً دو بچه داشته اند کمتر از مادران جوان پر احساس و پر توجه اند.( یاسایی ۱۳۷۵ ص ۲۱۴)
مطالعاتی که در مورد کودکان بزرگتر انجام شده نشان می دهد که رشد ذهنی و شناختی کودکان مسن تر حتی با توجه به سطح تحصیلات مادر بیشتر است و پدرانی نیز که نسبتاً دیرتر بچه دار می شوند (بعد از ۳۵ سال )با فرزندان خود گرمتر و بیشتر به آنان می پردازند تا وقتی که کمتر از ۲۵ سال سن دارند.(همان منبع ص۲۱۹)
۳- سطح تحصیلات و آموزش والدین :
آموزش خواه از طریق دوره های آموزشی رسمی و یا آموزش غیر رسمی توسط مشاوران و راهنمایان خانواده بیشتر به روش های انضباطی سهل گیرانه یا دمکراتیک گرایش دارد.به طوری که هر اندازه والدین کودک نیازهای او را بهتر و بیشتر بشناسند. انضباط اعمال توسط آنها کمتر مستبدانه خواهد بود.از آنجا که مادران درک و شناخت بهتری از کودک و نیازهای او دارند روش های استبدادی کمتری در مقایسه با پدران به کار می برندوالدینی که با کودکان خود بدرفتاری می کنند معمولاً اشخاص منزوی هستند که تماس فرزندان خود را با سایرین محدود می کنند،غالباً سطح تحصیلات آن ها پایین،جوان و فقیرند.(سیف ۱۳۷۵ ص ۲۶۸)

۴- طبقه اجتماعی خانواده :
تأثیر طبقه اجتماعی و فرهنگ آن طبقه که خانواده جز آن محسوب می شود در انتخاب شیوه فرزند پروری مؤثر است.صفات مشترک میان اعضای یک طبقه آنها را سایر طبقات متمایز می سازد همچنین از طریق یک سلسله پاداش و تنبیه هایی انتخاب شده والدین یا مرزهایی که برای طبقه اجتماعی خاص مقبولیت دارد در فرزندانشان ظاهر می شود.این پاسخ ها محدوده وسیعی از طرز برخورد،نحوه ی غذا خوردن،انتخاب دوستان و رشته تحصیلی را در بر می گیرد.(همان منبع ص ۲۷۰)
برابر تحقیقات،مادران طبقه متوسط مهربانتر و با محبت تر از طبقه پائین اجتماعی می باشند.مادران طبقه متوسط از شیوه تشویق و تغییر رفتار استفاده می کنند و فرزندان طبقه پایین انضباط والدین خود را ناراحت کننده و خصمانه تلقی می کنند و مصاحب آنها نیستند ولی در خانواده های طبقه متوسط نظارت و کنترل پدر و مادر خود را خصمانه تلقی نمی کنند.و آنرا قبول می کنند،احساس مطبوعی دارند،والدین خود را می پذیرند و احترام می گذارند.در کودکان طبقات بالا رفتار کودکان با والدین دچار تناقض و دوگانگی است.گروهی احساس می کردند که از طرف والدین طرد شده اند و والدین به جای محبت و مهربانی امکانات مادی برایشان فراهم کرده اند. گروهی دیگر بیش از حد مکرر حالت اتکایی نشان می دادند.احساس خصومت و پرخاشگری نسبت به کودکان طبقه پایین کمتر در مقابل احساس گناه در فرزندان طبقات بالای اجتماعی دیده می شود.(اسلامی نسب ۱۳۷۳ ص ۱۵۸)
نوجوانان چه خانواده ای را مطلوب تلقی می کنند:
۱- احساس کند پدر و مادر بیشترین تلاش خود رابرای تربیت او وسایر اعضاء به کار می برد
۲- به او مسئولیت هایی متناسب با توانایی ها و سن او داده شود.
۳- بتواند آنچه را احساس می کند بدون ترس و واهمه برای پدر و مادر خود بیان کند.
۴- کودک در کانون عشق و توجه والدین باشد و خود به خوبی از آن آگاه باشد.
۵- بتواند افکارش را با والدین در میان بگذارد و از تجربه و تبادل نظر و فکر والدین خود بهره مند باشد.
۶- در برنامه ریزی های خانواده متناسب با سن و توانایی خود سهیم باشد.
۷- اشتباهات و خطاهای آنها را بدون تنبیه بدنی و سر افکندگی و تمسخر بهبود و اصلاح سازند
۸- والدین الگوی عمل همه ی آن چیزهایی باشند که به فرزندانشان می گویند و از آن ها انتظار دارند
۹- پدر و مادر با مهربانی و تشویق زمینه اعتقادی و اعمال مذهبی را در آنها پرورش دهند.
۱۰- توقعات و انتظارات پدر و مادر از فرزندان متناسب با سن و تجربه ی کودک تهیه و تنظیم کنند
۱۱- از آنجایی که پاره ی از یادگیری ها به دلیل بی تجربه گی و ناآگاهی کودک همیشه با پیروزی همراه نیست و والدین سعی می کنند بیشتر به توانمندی ها و پیشرفت های او تکیه کنند تا بر شکست ها و خطاها.(اسلامی نسب ص ۱۶۵)
چگونگی رفتار و شیوه های فرزند پروری :
زندگی اجتماعی ما عبارت از یک عده وابستگی های غیر ارادی که ما را با افراد و اجتماعات و فرهنگ های محیط مرتبط می سازد و ما با هر یک از آن ها تأثیر و تأثر سازگاری داریم بدین معنا که کودک از پدر و مادر اطرافیان متدثر می شود و در عین حال در آنها اثر می گذارد.خانه و خانواده نخستین محیط اجتماعی است که کودک را تحت سرپرستی و مراقبت قرار می دهد. از اینرو بیشتر محیط های اجتماعی در رشد و تکامل فرد تأثیر دارد.کودک پیش از اینکه از اوضاع اجتماعی متأثر شود تحت تأثیر شیوه ی فرزند پروری خانواده است.(کریمی ۱۳۷۹ ص ۵۸ )
تحقیقات و مطالعات بر روی رفتار والدین گویای این دو محور مهم است.
۱- پذیرش در برابر طرد۲- کنترل آزاد گذاشتن و محدود کردن است.پدران و مادرانی که فرزندان خود را مورد پذیرش قرار می دهند نسبت به کودک،عاطفی،تأثیر کننده و گرم هستند و کودک خود را آنگونه که هست درک می کنند.انضباط و تربیت در نظر آنان شامل تشویق و ستایش و کمتر تنبیه بدنی است.این پذیرا بودن باعث ایجاد دلبستگی بین

دسامبر 1

پایان نامه ارشد درباره فرزند پروری، شیوه های فرزند پروری، پرسش نامه، سازگاری اجتماعی

دارد که می تواند باعث بی علاقگی و انزوای او شود. (شریعتمداری،۱۳۷۸،ص۱۵۶)
زبان بیانی:شامل توانایی استفاده از زبان برای بیان افکار خود و برقراری ارتباط کلامی با دیگران است.بعضی از کودکان به آسانی قادر به فهم آنچه به آنها گفته می شود می باشند اما در پاسخ دادن و بیان اهداف خود مشکل دارند.یک مشکل در صحبت کردن اختلال زبان بیانی است.(همان منبع،ص۱۵۷)
لکنت زبان۴۳ :
تعاریف لکنت زبان بسیار متعددند.به معنای وسیع می توان گفت که لکنت زبان یک مسئله آهنگ بیان یا مشکل گفتار است.برخی دیگر از مؤلفان(روندال و سرون،۱۹۸۲) لکنت زبان را اختلال سیالی کلامی-ناشی از شرطی شدن منفی یک هیجان-دانسته اند.از این دیدگاه،عمل حرف زدن در برخی از کودکان خردسال با واکنش شدید ترس توأم می شود و سپس بتدریج،این ترس به تمامی لحظات ارتباطی تعمیم می یابد. (دادستان،۱۳۸۷،ص۶۴)
وینگ (۱۹۶۴) یک تعریف محدود اما بسیار صریح را پیشنهاد کرده است: «لکنت زبان یک اختلال سیالی بیان لفظی است که بر اساس تکرارها و تطویلهای غیر ارادی،صدا دار یابی صدا،به هنگام انتشار واحدهای کوچک سخن یعنی اصوات،هجاهای مجزا یا هجاهای کلمات مشخص می شود.این اختلالها معمولاً بسیار فراوانند و به آسانی مهار نمی شوند».
بر اساس DSMIV (1994)، اختلال سیالی بهنجار و آهنگ سخن گفتن که با سن فرد نامتناسب است،ویژگی اصلی لکنت زبان را تشکیل می دهد.این اختلال با تکرارها و تطویلهای صوتها وهجاها و همچنین دیگر اختلالهای سیالی گفتار همراه است.(همان منبع،ص۶۷)
فراوانی لکنت زبان و ویژگیهای وابسته به جنس
در مورد فراوانی لکنت زبان در جنس مذکر و مؤنث،همگرایی قابل ملاحظه ای بین محققان کشورهای مختلف مشاهده می شود و تقریباًتمامی پژوهشگران،تعداد پسران مبتلا به لکنت زبان را ۳ تا ۴ برابر دختران تخمین زده اند.در DSMIV،نسبت پسران به دختران ۳ به ۱ ذکر شده است.این پدیده نیز مانند جهان شمول بودن لکنت زبان به گونه های متفاوت تفسیر شده است.مؤلفانی که دیدگاه سیبرنتیکی گفتار را پذیرفته اند،عقیده دارند که توانایی مهار عصبی-عضلانی گفتار-دست کم در نخستین سالهای زندگی در پسران کمتر از دختران است.(وان ریپر،۱۹۷۸؛اینگرام،۱۹۷۴).
اگر چه این تبیین می تواند پذیرفتنی باشد اما به علت وابستگی سازمان یافتگی عصبی-عضلانی گفتار به مراکز متعدد کرتکسی و مشکلاتی که در راه بررسی ساختها و کنش های آن وجود دارند،هنوز قبول عام نیافته است.(اینترنت)
انواع لکنت زبان
تاکنون سه نوع لکنت یا گرفتگی زبان به شرح زیر شناسایی شده است:
۱-لکنت زبان کلونیک:لکنت زبان کلونیک عبارت است از تکرار تشنج آمیزیک واج یا هجا قبل از اینکه کلمه یا جمله ادا شود و یا ادامه یابد؛برای مثال«آآآب» یا «ماماماما در بزرگ رفت» .
۲-مکررگویی صرف یا تکرار صرف: از نظر بالینی تنها هنگامی می توان لکنت زبان را کلونیک خواند که لکنت حالت تکرار دارد که حالت کلونیک در مورد آن صدق نمی کند و می توان آن را مکرر گویی صرف نامید.برای مثال از کودک پرسیده شود که اسم تو چیست؟جواب می دهد«به به به حسین» که لفظ تکراری اولیه کودک هیچ نوع ارتباطی با مفهوم مورد نظر ندارد.(سیف نراقی نادری،۱۳۸۷،ص۱۹۵)
در اثر برخورد خشن و نادرست با فرد مبتلا به لکنت و یا توقع بیش از حد دیگران از او،ممکن است.وی دچار ترکیبی از لکنت زبان کلونیک و تونیک شود که آن را کلونو-تونیک می خوانند.همچنین احتمال دارد که در اثر عوامل نامساعد محیطی فرد مبتلا دچار «سندرم آشفتگی» نیز گردد.(همان منبع،ص۱۹۵)
علت شناسی لکنت زبان
همان گونه که بلودشتاین (۱۹۷۵) ، یکی از بهترین متخصصان آمریکایی لکنت زبان اظهار می دارد سؤالهایی که ۲۵ تا ۵۰ سال قبل در مورد علل لکنت زبان مطرح بوده اند،هنوز پاسخ قانع کننده ای دریافت نکرده اند و هنوز هم برخی از مؤلفان،لکنت زبان را به مشکلات شخصیتی نسبت می دهند،گروهی آن را ناشی از مشکلات پزشکی می دانند و برخی دیگر نیز این اختلال را در چهارچوب مشکلات ارتباطی قرار می دهند. (باطنی،۱۳۷۱،ص۷۷)
محققان مجموعه ای از رفتارهای آموخته شده را به عنوان علت بروز لکنت زبان در نظر گرفته اند.به عبارت دیگر،این احتمال وجود دارد که کمال جویی و خواسته های افراطی اطرافیان و بخصوص والدین درباره گفتار کودک در ایجاد لکنت زبان مشارکت داشته باشند.(وان ریپر،۱۹۷۱) (همان منبع،ص۷۸)
کوششهایی نیز برای تعیین یک ریخت شخصیتی در والدین کودکان لکنتی به عمل آمده اند.در این مورد،مادران در طراز نخست قرار دارند و آنان را مادرانی مضطرب،فزون حمایتگر،واجد بازخوردهای متناقض (در عین حال جاذب و دافع) و یا نا منعطف و فاقد گرمی عاطفی،نا ایمن و ناراضی دانسته اند.(همان منبع،ص۷۹)
درمان لکنت زبان
همه مؤلفان در این باب هم عقیده اند که هر اندازه درمان لکنت زبان زودتر آغاز شود به نتایج سریعتر و بهتری منجر خواهد شد.بنابراین،درمانگری باید بین ۵ تا ۷ سالگی آغاز شود.بر اساس نظر وان ریپر (۱۹۷۳) ف ضمن آنکه برخی از درمانگران به تدلیف چندین روش برای درمان بیماران خود می پردازند.روی آوردهای درمانگری لکنت زبان را می توان در ۶ مقوله بزرگ طبقه بندی کرد:
-درمانگریهای مبتنی بر تلقین،انحراف توجه و اقناع؛
– درمانگریهای مبتنی بر تنش زدایی؛
– درمانگریهای مبتنی بر آهنگ گفتار و مهار بازده؛
– درمانگریهای مبتنی بر تنبیه و تقویت؛
– درمانگریهای مبتنی بر نظریه سیبرنتیک۴۴ ؛
– روان درمانگریها ،دارو درمانگریها و گروه درمانگریها.(دادستان،۱۳۷۸،ص۴۰)
نکاتی که در ارتباط با فرد لکنتی باید به خاطر داشت:
۱-برخوردی کاملاً ارام،صمیمی و عادی با او داشته باشید.
۲-هرگز از نحوه صحبت کردن او تقلید نکنید.
۳-باصبر و حوصله به صحبتهای او گوش کنید.
۴-مراقب باشید تا او با بینی هوا را وارد ریه کند و از دهان خارج کند.
۵-به او آموزش دهید که شمرده و آرام صحبت کند و مراقب وضعیت تنفسی خود باشد.
۶-از او بخواهید که با آرامش کامل در مقابل آینه با خودش یا شما صحبت کند.
۷-برای اصلاح تکلم فرد لکنتی از کلمات و جملات ساده شروع کنید و پس از آن بر میزان دشواری آن بیفزایید.
۸-با دادن مسئولیت هایی که از عهد آنها بر می آید و مایل است آنها را انجام دهد،اعتماد به نفس او را تقویت کنید.(میلانی فر،۱۳۸۶،ص۲۸۴)

تبیین تفاوتهای کلامی بین دو جنس
تفاوتهای زبانشناختی بین دو جنس را می توان با توجه به دو محور اصلی که باید مغایرت ندارند،تبیین کرد: محورزیست شناختی و محور اجتماعی.
تبیین زیست شناختی به رشد یافتگی فیزیولوژیکی سریعتر دختران استفاده می کند.اما از آنجایی که این فرضیه نتوانسته است علت برتری پسران را در برخی از زمینه های دیگر (مانند ساخت دهی فضایی) تبیین کند،مورد پذیرش قرار نگرفته است.
فرضیه وجود یک تفاوت در سطح ساختار آناتومیکی مغز نیز عنوان شده است.متداولترین شکل این فرضیه شکلی است که به جانبی شدن سرعتر دختران اشاره دارد (با فری و گری،۱۹۷۲). اما هنمانگونه که برکو- گلیسن (۱۹۷۹) متذکر می شود،داده های قاطعی برای تأکید این دیدگاه در دست نیستند.(حسن پناه،۱۳۸۰،ص۹۰)
بر حسب یکی از متداولترین فرضیه ها،کارآمدی زبانشناختی برتر دختران را می توان ناشی از واکنشهای اجتماعی بیشتر آنها در برابر محرکهای کلامی دانست (گونارو دو ناهو،۱۹۸۰)
این واکنشها که می توانند به صورت لبخند،صوتی سازی و غیره باشند،احتمال مکالمه با دیگری را افزایش می دهند و فعالیت زبانشناختی را تسهیل می کنند.(همان منبع،ص۹۲)
آیا جنسیت در ساختار و کار مغز اهمیت دارد؟
مغز انسان ها،مرد و زن خیلی شبیه یکدیگرند با این حال محققان به وجود تفاوتهای بین زن و مرد پی برده اند.برخی از تفاوتهایی که تاکنون کشف شده اند عبارتند از:
۱-بخشی از هیپوتالاموس که مسئول رفتار جنسی است در مردها بزرگتر از زنها است.
۲-قسمتی از جسم پینه ای- نواری از بافت ها که از طریق آن دو نیمکره مغز با هم مرتبط می شوند در زنها بزرگتر از مردها است.آیا می توانیم بگوییم که این باعث می شود پردازش اطلاعات مردان و زنان متفاوت باشند؟ (فیروز بخت،۱۳۸۳،ص۱۵۷)
یک مطالعه نشان داد که زنان در پردازش زبان بیشتر از دو نیمکره مغزشان استفاده می کنند در حالی که مردها بیشتر از نیمکره چپشان. اختلاف نظر در مورد وجود یا عدم وجود تفاوتهای جنسی در مهارتهای انسانی و میزان این تفاوتها ادامه دارد.(همان منبع،ص۱۵۸)
در یکی از مطالعات اخیر در زمینه تصویرسازی عصبی،معلوم شده است ناحیه ای از لوب آهیانه ایی که با مهارتهای بصری فضایی سر و کار دارد،در مردها بزرگتر از زنها است.(فردریس و دیگران،۲۰۰۰) از طرف دیگر، حافظه کلمات و مهارتهای حرکتی ظریف زن ها بهتر است این توانایی ها می تواند بر اثر لباس دوزی و تهیه غذا پدید آمده باشد.اما آیا این تفاوتها را ایجاد کرده است یا بیشتر پیامد محیط و عوامل اجتماعی که نقشها و خصوصیات وابسته به جنس و قالبی را تعریف می کند و شکل گیری مغزمان بر اثر این نقشها هستند؟
برخی از روانشناسان تفاوتهای زنان و مردان در پیشرفت ریاضی و کلامی را به همین مورد ربط می دهند.(همان منبع،ص۱۶۰)

پیشینه تحقیق:
تحقیقات ایرانی:
۱)آقاجانی در سال ۱۳۸۳ در دانشگاه اردبیل تحقیقی باعنوان شیوه های فرزند پروری و تأثیرات آن بر سازگاری اجتماعی و قدرت کلامی دانش آموزان راهنمایی این شهرستان انجام داده و نتیجه گرفت که شیوه های فرزند پروری دموکراتیک با سازگاری اجتماعی و قدرت کلامی رابطه مستقیم دارد اما شیوه های فرزند پروری سهل گیرانه و استبدادی با قدرت کلامی و ناسازگاری رابطه معکوس دارد.
۲) خلعت بری (۱۳۸۰) در پژوهشی که بر روی دانش آموزان پسر انجام داد دریافت که بین شیوه های فرزند پروری استبدادی با قدرت کلامی فرد رابطه منفی وجود دارد.
۳) اسلامی و سالاری (۱۳۸۲) در تحقیق خود به این نتیجه رسیده اند که بین شیوه های فرزند پروری استبدادی و قدرت کلامی رابطه وجود دارد.
۴) موسوی شوشتری (۱۳۷۹) در تحقیقی که بر روی ۲۲۰ دانش آموز دختر اهواز صورت داد به این نتیجه رسید که دانش اموزانی که والدین آنها از شیوه های فرزند پروری دموکراتیک استفاده می کنند از قدرت کلامی و عملکرد تحصیلی بالاتری برخوردارند.
۵) در پژوهشی که اسفندیاری(۱۳۷۴) در ایران انجام داد تا امکان تغییر شیوه های فرزند پروری والدین کودکان مبتلا به اختلالات کلامی را بررسی کند از تعدادی از صاحب نظران در مسائل روان شناسی و علوم تربیتی درخواست کرد میزان اعتبار هر جمله از پرسشنامه را مشخص نمایند؛نتیجه بررسی ها نشان داد که این پرسش نامه از اعتبار بالایی برخوردار است.وی برای تعیین پایایی پرسش نامه از ۱۲۰ نفر از مادران جمعیت مورد مطالعه در خواست کرد تا پرسشنامه را تکمیل نمایند.بعد از گذشت چند هفته مجدداً پرسشنامه توسط

دسامبر 1

پایان نامه ارشد درباره عامل اجتماعی، تعامل اجتماعی، بزرگسالان، رشد شناختی

کشف کند که اشیاء مورد علاقه اش را بدون درخواست به دست آورد یا با داد و فریاد و اشارات بدنی به هدفهایش برسد طبعاً به یادگیری تکلم تلاش نخواهد کرد.(شعاری نژاد،۱۳۸۶،ص۱۰۶)
نظریه های فراگیری زبان
به رغم پیشرفتهایی در این زمینه،همیشه تلاش می شود که یادگیری و تحول زبان در کودکان تشریح شود.آیا زبان محصول فرایند یادگیری است یا به آمادگی قبلی توارثی وابسته است؟ این سؤالات،به تداوم تضاد دیرین بین توارث و محیط کمک می کند.طرفداران نظریه یادگیری،که به عقیده آنها ساختهای ذهنی آموخته می شود،و طرفداران توارث،که به ارثی بودن این ساختها معتقدند،با تمام قدرت و تعصب با یکدیگر مخالفت می کنند.(برک،ترجمه: سید محمدیف۱۳۸۸،جلد اول،ص۲۰۳)
۱-نظریه یادگیری۳۲ :
در نیمه اول قرن حاضر،نظریه یادگیری بر تحقیقات و اندیشه روان شناسی آمریکا حاکم شد نظریه پردازان یادگیری،مکانیزم های اصلی دخیل در فراگیری و تغییر بسیاری از رفتارها از جمله زبان را،تقلید از سرمشق و نیز عامل تقویت(پاداش) می دانستند.در نظریه یادگیری،همان گونه که پیشتر گفتیم عامل مؤثر در رشد و «تربیت» است نه «طبیعت» تا حدودی به همین دلیل،نظریه یادگیری بیشتر به تبیین عملکرد زبان می پردازند(تولید گفتار) تا توانشهای زیربنایی مربوط به درک زبان.برای مثال،بر طبق نظریه یادگیری علت اینکه کودکان از غان وغون کردن به گفتن کلمات می رسند این است که والدین یا دیگران به کودک در برابر تولید آواهایی که شبیه به کلمات است پاداش می دهند.از این رو کلمات در آوا سازیهای کودک بارز می شود.به همین ترتیب کودکان می آموزند که طبق قواعد دستور زبان سخن بگویند،زیرا هنگامی که جملات را درست می گویند تقویت می شوند و وقتی که از قواعد دستوری پیروی نمی کنند تقویت نمی شوند خلاصه آنکه نظریه پردازان یادگیری معتقدند که کودکان به گونه ای حرف می زنند که کم کم به حرف زدن بزرگسالان شبیه می شود.زیرا این رفتار را تقویت کننده های محیطی شکل می دهند و از آن حمایت می کنند.
نظریه پردازان یادگیری بر تأثیر مشاهده،سرمشق گیری،تقلید در فراگیری زبان تأکید دارند.
آشکار است که کودکان از آنچه از والدینشان می شنوند (سرمشق) تقلید می کنند و از این رو به مجموعه زبان خود کلمات و راههای جدیدترکیب کلمات را می افزایند.کودکان نمی توانند به واژگان و ساخت دستوری زبان خود بدون در دسترس بودن سرمشق تسلط یابند؛کودکان در آمرکا زبان انگلیسی می آموزند و در چین زبان چینی،آنان به گوش کردن به صحبت دیگران درباره زبان خود اطلاعاتی کسب می کنند.(یاسایی،۱۳۸۰،ص۲۶۶)
نظریه ذاتی۳۳ :
نرام چامسکی (۱۹۵۸) زبان شناس،نظریه ذاتی یا فطری نگر را مطرح کرد که به موجب آن مهارت زبان حیرت انگیز کودکان خردسال را به صورتی که در ساختار مغز انسان حک شده است در نظر می گیرد.چامسکی با تمرکز روی دستور زبان،اظهار داشت که قواعد ساختار جمله به قدری پیچیده هستند که حتی کودکان خردسالی که از لحلظ شناختی خبره هستند نمی توانند آنها را مستقیماً یاد بگیرند یا کشف کنند.در عوض او معتقد است که تمام کودکان با وسیله فراگیری زبان به دنیا می آیند،یعنی سیستمی فطری که از مجموعه ای قواعد مشترک در تمام زبان ها تشکیل می شود این سیستم به کودکان امکان می دهد تا صرف نظر از زبانی که می شنوند،به محض اینکه واژه های کافی داشته باشند به صورت قانونمندی زبان را بفهمند و صحبت کنند.(برک،ترجمه: سید محمدی،۱۳۸۸،جلد اول،ص۲۰۴)
آیا کودکان به صورت زیستی برای فراگیری زبان آمادگی دارند؟ به خاطر بیاورید که نوزادان نسبت به صداهای گفتاری بسیار حساس هستند و شنیدن صدای انسان را ترجیح می دهند.به علاوه کودکان در سرتاسر جهان طبق توالی مشابهی به نکات مهم زبان دست می یابند.در ضمن، به نظر می رسد که توانایی تسلط یافتن بر سیستم زبانی که از لحاظ دستوری پیچیده است،منحصر به انسانهاست به طوری که تلاشهای صورت گرفته برای آموزش دادن زبان به پریماتها با موفقیت محدودیت مواجه شده است.حتی بعد از آموزش زیاد،شمبانزه ها (که از نظر سلسله مراتب تکاملی به انسان ها نزدیکتر هستند) فقط بر واژگان اساسی و جمله بندی کوتاه تسلط می یابند.(توماسلو،کال،وهیر،۲۰۰۳)
به علاوه شواهد مربوط به اینکه کودکی دوره حساس فراگیری زبان است با نظر چامسکی درباره برنامه زبان مبتنی بر زیست شناختی هماهنگی است.(همان منبع،ص۲۰۵)
فطری۳۴ یا اکتسابی۳۵ بودن زبان
طرح مسئله فطری یا اکتسابی بودن زبان بسیار رایج و پیش پا افتاده است.تفکری سطحی در این زمینه،ما را به آسانی قانع می کند که زبان نمی تواند انحصاراً فطری یا فقط اکتسابی باشد بلکه هر دو عامل در عین حال در کارند.از سویی این نکته آشکار است که زبان به خودی خود ارثی نیست: برای مثال اگر والدین یک کودک فارسی زبان باشند اما وی در یک محیط انگلیسی زبان پرورش یابد به زبان انگلیسی صحبت خواهد کرد، نه زبان فارسی.از سویی دیگر،بدون وجود دستگاههای آناتومیکی و عصب- فیزیولوژیکی خاصی که جنبه ارثی دارند،فهم،تولید و اکتساب هیچ زبانی حتی در مساعدترین شرایط محیطی- امکان پذیر نیست.ضمن اینکه این دستگاهها نیز نمی توانند بدون کنش وری به حد نهایی رشد یافتگی خود دست یابند.پس زبان در عین حال هم ارثی و هم اکتسابی است.(سانتراک،ترجمه: فیروز بخت،۱۳۸۳،ص۱۹۹)
رشد شناختی۳۶ و یادگیری زبان
روان شناسان علاقمندند آنچه را که در مغز انسان می گذرد مطالعه کنند.آنها توانایی یادگیری انسان را شناخت می نامند.شناخت، به شیوه ادراک،سازماندهی،پردازش و تبدیل اطلاعات مربوط می شود و به طریقی رفتارها را تعیین می کند.شناخت،برخی پدیده ها،از جمله استدلال،تفکر و زبان را در بر می گیرد. و روان شناسان شناختی مخصوصاً علاقمندند ساختها و فرایندهایی از شناخت را مطالعه کنند که تجسم ذهنی رویدادهای اطراف را ممکن می سازد.(همان منبع،ص۱۹۷)
مراحل رشد شناختی پیاژه
پیاژه چهار مرحله عمده را تا رسیدن به قابلیت اندیشیدن در حد بزرگسالان شرح داده است.در جدول (۱-۲) هر مرحله پیش نیاز مرحله بعد است اما سرعت کودکان مختلف در عبور از مراحل گوناگون به استعداد ذاتی آنها و شرایط محیطی آنها بستگی دارد.چهار مرحله پیاژه عبارتند از:
۱-مرحله حسی و حرکتی۳۷
۲-تفکر پیش عملیاتی
۳-عملیات غیر انتزاعی(عینی)
۴-عملیات صوری

سن(سال)
دوره
ویژگی های رشد شناختی
۰تا ۵/۱ (تا ۲)
حسی-حرکتی
به ۶ مرحله تقسیم می شود مشخصات آن عبارتند از:
۱-رفلکس های مادرزادی حسی-حرکتی
۲-واکنش چرخه ای اولیه
۳-واکنش های چرخه ای ثانویه
۴-استفاده از ابزارهای آشنا برای رسیدن به نتیجه
۵-واکنش چرخه ای ثالثیه و کشف از طریق آزمایش فعال
۶-بصیرت و بقای شی
۷-۲
۱۱-۷

۱۱ تا پایان نوجوانی
پیش عملیاتی
عملیات انتزاعی(عینی)

عملیات صوری
تقلید تأخیری،بازی نمادین،تصویر سازی،گرافیک(نقاشی)
تصویر سازی ذهنی و زبان
ثبات مقدار،حجم،وزن،طول زمان بر اساس بازگشت پذیری توسط وارونگی یا تقابل عملیات،گنجاندن در طبقات و ردیف کردن
نظام تلفیقی،که توسط آن متغیرها جدا شده و تمام ترکیبهای احتمالی بررسی می شود.تفکر فرضی-استنتاجی
(کاپلان و ساووک،۱۳۸۷،ص۱۷۸)
نظریه تعامل اجتماعی۳۸ :
بعد عمده ای که نظریه های اکتساب زبان را از یکدیگر متمایز می کند تأکید نسبی بر تواناییهایی است که همراه رسش مغز است و در مقابل آن توانایی و دانشی است که در اصل وابسته به تعامل اجتماعی است.نظریه ای که می خواهد بین این دو حد افراطی تعادلی ایجاد کند نظریه تعامل اجتماعی نامیده می شود.در این نظریه فرض بر این است که عوامل زیستی شناختی در مراحل اکتساب زبان تأثیر می گذارند،ولی در عین حال تأکید دارد که تعامل بین کودکان و بزرگسالان برای رشد مهارتهای زبانی لازم است.(شاملو،۱۳۷۲،ص۱۴۲)
آنهایی که به اهمیت نظریه تعامل اجتماعی اعتقاد دارند می گویند که ساخت زبان انسان از این حقیقت سرچشمه می گیرد که زبان در تعامل اجتماعی نقش مهمی دارد.کودکان با علائمی که به والدینشان نشان می دهند آنان را وا می دارند تا نیاز زبانی آنان را فراهم کنند.براساس نظریه تعامل اجتماعی کودک- بزرگسال سیستمی پویاست که هر یک به دیگری نیاز دارد.(همان منبع،ص۱۴۳)
به طور کلی نظریه پردازان تعامل اجتماعی نقش تجربه و زیست شناسی را می پذیرند.ولی معتقدند که باید برای درک چگونگی رشد زبان به تجارب محیطی خاص کودک توجه کرد.مکانیزم های ذاتی به خودی خود توجیه کننده تسلط کودک بر زبان،رعایت نوبت در حرف زدن،دقت و توجه و بافت اجتماعی را نیز در بر میگیرد همان طور که انتظار می رود،آنهایی که نظریه تعامل اجتماعی را قبول دارند تعامل کودک و مادر را بسیار مهم و اساسی می دانند و سایر کودکان و بزرگسالانی که کودک با آنها سر وکار دارند از نظر آنان چندان نقشی ندارند.(همان منبع،ص۱۴۵)
اختلالات زبان و گفتار۳۹ :
اختلالات زبان و گفتار شامل تعدادی از مشکلات گفتاری(مانند اختلال در تولید صدا،اختلال صوتی در گفتار،اختلال در سیالی زبان) و مشکلات زبان(مانند مشکلات در دریافت اطلاعات و بیان آنها است.(هیئت مؤلفان،۱۳۸۶،ص۶۳)
اختلالات تولید زبان:
اختلالات تولید زبان عبارتند از اشکال در تلفظ صحیح صداها که تا سن ۷-۶ سالگی عادی است و تا این سن،کودکان هنوز هم اشتباه دارند اما در سن هشت سالگی به عنوان اختلال شناخته می شود.کودکی که اختلال تولید زبان دارد ممکن است دریابد گفتگو با همسالان و معلمش برای او مشکل و سخت است.در نتیجه از پرسیدن سؤال،تمرین،مباحثه یا برقراری ارتباط با همسالان خودداری کند.اختلال تولید زبان بیشتر اوقات با گفتار درمانی برطرف می شود،اگر چه ممکن است ماهها و سالها زمان ببرد.(اسپیل و دیگران،۲۰۰۱)
اختلال صوتی۴۰ :
اختلال صوتی در گفتار منعکس می شود.مانند: صدای دورگه،خشن،بلندی صدا یا ارتفاع زیاد یا کم صوت.کودکان کام شکافته به این عارضه دچار هستند که باعث می شود گفتار آنها مشکل فهمیده شود.(همان منبع،ص۶۵)

اختلالات سیالی زبان۴۱ :
اختلالات سیالی زبان اشاره به آنچه دارد که عموماً لکنت نامیده می شود.لکنت زمانی رخ می دهد که گفتار کودک گرفتگی و تکرار پیدا می کند.اضطرابی۴۲ که کودکان دارای لکنت احساس می کنند باعث می شود گفتار آنها بدتر شود.برای این کودکان گفتار درمانی پیشنهاد می شود.
اختلالات زبان:
اختلالات زبان به صدمه شدید دریافت و بیان زبان اشاره دارد که می تواند در یادگیری،مشکلات مهمی را به وجود آورد.(هالامان و کافمن،۲۰۰۳)
اختلال زبان شامل مشکلاتی در این حوزه ها می باشد.زبان دریافتی عبارت است از دریافت و فهم زبان.کودکان دارای اختلال زبان دریافتی در مسیر دریافت اطلاعات مشکل دارند.اطلاعات وارد مغز کودک می شوند اما مغز کودک در پردازش مؤثر آنها مشکل

دسامبر 1

پایان نامه ارشد درباره روانشناسی، خانواده ها، زندگی روزانه، پردازش اطلاعات

ن طبقه متوسط، با آنچه از آنها انتظار می رونددر مدرسه انجام دهند کمتر هماهنگ است . زمانی که وارد مدرسه می شوند از نظر دنبال کردن دستورالعمل ها توضیح دادن دلایل و فهمیدن آنها و درک کردن زیاد دشوار و به کاربردن آن خوب هستند در حالی که خانواده های محروم احتمالاً کمتر به امکانات مراقبت از سلامتی دسترسی دارند بیشتر به بیماری هایی مانند مسمومیت از سرب مبتلا می شوند.مادران آنها احتمالاً از مراقبت مناسب بیش از تولد کمتر برخوردار بوده اند این عوامل می توانند رشد شناختی را به تعویق اندازند و برآمادگی تحصیلی نیز تأثیر گذارند البته در خانواده های کم درآمد از هر نوع امکانات برای کمک به موفقیت فرزندانشان محروم هستند. برای مثال فرزندان خانواده های محروم به احتمال زیاد بینایی اصلاح نشده، مشکلات شنوایی یا مشکلات سلامتی دیگری دارند که می توانند از موفقیت آنها در مدرسه جلوگیری کنند.( سید محمدی۱۳۸۵ ص ۱۲۶)
تفاوت مهم دیگر خانواده های طبقه متوسط یا طبقه پایین به انواع فعالیت های مربوط می شود که والدین با فرزندانشان انجام می دهند.والدین طبقه متوسط از فرزندانشان توقع زیادی دارند و برای رشد عقلانی به آنها پاداش می دهند آنها احتمالاً برای استفاده از زبان الگوهای خوبی فراهم می آورند، مکرراً با فرزندانشان صحبت و برای آنها رو خوانی می کنند تا روخوانی و سایر فعالیت های یادگیری را تشویق می کنند.آنها هر نوع سواد یادگیری مانند کتاب، دایره المعارف، نوارهای کاست،معما و به طور روز افزون کامپیوتر برای فرزندانشان تأمین می کنند،این والدین هم چنین به احتمال بیشتری فرزندانشان رادر معرض تجربیات یادگیری خارج از خانه مانند موزه ها،کنسرتها و باغ وحش ها قرار می دهند. آنها به احتمال بیشتری می توانند به فرزندانشان کمک کنند در مدرسه موفق شوند.(همان منبع ۱۲۷)
والدین طبقه متوسط از فرزندانشان انتظار پیشرفت زیاد دارند و آن را مطالبه می کنند و والدین طبقه کارگر و طبقه پایین احتمالاً از فرزندانشان بیشتر انتظار رفتار خوب و اطاعت را دارند.(براهنی ۱۳۸۵ ص ۱۲۹)

زبان۲۳ چیست؟
زبان کنش پیچیده ای است که بیان و ادراک حالات عاطفی،مفاهیم و افکار راب ه وسیله علایم صوتی یا تصویری میسر می سازد.به عبارت دیگر،زبان از نظام سازمان یافته نمادهایی تشکیل شده است که انسان ها برای بیان و دریافت معنا به کار می برند و مستلزم یک نظام قواعد و تبلور این نظام به صورت رفتارهای عینی گفتاری و نوشتاری است.برخی از مؤلفان معتقدند که محدودیت در انتقال نظام های ارتباطیِ فطری مانند حرکات و حالات چهره،به پدید آیی تدریجی نظام های رمزی زبان منجر شده است؛نظام هایی که نه تنها از گفته ها و نوشته ها به جای بیان مستقیم افکار و عواطف سود می جویند بلکه رویدادهای گذشته و آینده را نیز مانند آنچه به زمان حال تعلق دارد بیان می کنند.(مک نیل،۱۹۶۶؛بتیس،۱۹۷۹) (هیئت مؤلفان،۱۳۸۶،ص۶۳)
یک کودک از لحلظ فطری به گونه ای برنامه ریزی شده که می تواند به وسیله لبخند،تماس چشمی،اصوات و حرکات(نظام پیش-زبان شناختی) ارتباط برقرار نماید و از لحلظ ژنتیکی نیز آمادگی آموختن زبان را دارد(بوور،۱۹۸۹) . نظام زبان از این تواناییهای فطری استفاده می کند؛ضمن آنکه والدین هم به کودک می آموزند که افراد و اشیا دارای نامهایی هستند و می توان آنها را به وسیله اصوات خاص،باز شناخت۲۴ .۰همان منبع،ص۶۵)
زبان یکی از بزرگترین دستاوردهای بشری است و شاید اهمیت ان پیش از تمامی اختراعاتی باشد که بشر طی دو هزار سال گذشته در حیطه ابزارهای خویش به عمل آورده است.اکتشابات زبان با زندگی بشر آمیخته است.با آنکه حیوانات هم واجد نظام های ارتباطی هستند لکن تنها آدمیان توانسته اند بالاترین نوع نظام ارتباطی یعنی سخن گفتن دست یابند .
زبان نقش های متعددی برای بشر ایفا می کند؛زبان بشر را به توانایی تفاهم و ارتباط اجتماعی با همنوع خود تجهیز می کند،او را قادر می سازد که فرهنگ خود را از نسلی به نسل دیگر منتقل سازد و گردونه مناسبی برای اندیشه هایش در اختیار داشته باشد.لینجر(۱۹۵۸) این ویژگی ها را در مورد زبان به نحوی بیان کرده است:
«زبان… والاترین و در عین حال اسرارآمیزترین محصول آدمی است.تمام تاریخ آفرینش و به بیان امروز،تمامی فصل تکامل انسان در فاصله ای بین رساترین بانگ حیوانی به هنگام عشق و خطر و نارساترین کلمه کوتاهی انسان بر زبان آورد نهفته شده است.بواسطه زبان،کاربرد وسیع و موفقیت آمیزی نماد پردازی فرا چنگ ما قرار می گیرد،تا بدانجا که،ثبت تفکر معنی دار و ملفوظ انسان بشکل اندیشه ای روشن،گویی هیچگاه بی وجود زبان امکانپذیر نمی شد». (فریادورخشان،۱۳۷۹،ص۲۰۱)
هوش۲۵ :
مفهوم هوش چالش ها و مباحث جدی را ایجاد کرده است این مباحث اغلب در واکنش با این ایده به وجود آمده است که هر شخصی ظرفیت ذهنی عمومی ای دارد که می توان آن را اندازه گیری کرد و به صورت عددی بیان کرد هیئت آموزش و انجمن های مدارس تردید دارند که ازمون های هوش مفید و عادلانه باشد آنها همچنین بحث می کنند که ایا از این آزمونها می توان برای قرار دادن دانش آموزان در طبقات ویژه ای استفاده کرد.هوش یکی از بزرگترین دارایی های ماست هنوز با هوشترین مردم قادر به توافق در مورد معنای هوش نیستند.برعکس قدر وزن و سن و … را می توان به طور مستقیم اندازه گیری کرد شما نمی توانید یک گروه کودکان همسن را دور هم جمع کنید و هوش را داخل سر آنها مشاهده کنید ما تنها می توانیم به طور غیر مستقیم هوش را به وسیله مطالعه عملکرد افراد بررسی کنیم ما برای برآورد هوش یک دانش آموز به آزمونهای هوش نوشتاری متکی هستیم.(بیابانگرد،۱۳۸۴،ص۱۰۶)

بعضی از متخصصان هوش را به عنوان مهارت حل مسئله،برخی دیگر به عنوان سازگاری با محیط و یادگیری از تجربیات زندگی روزانه توصیف می کنند با ترکیب این ایده ها می توانیم به یک تعریف از هوش برسیم؛هوش مهارتهای حل مسئله و توانایی سازگاری با محیط و یادگیری از طریق تجربیات زندگی روزانه است.ولی این تعریف وسیع نمی تواند همه افراد را قانع کند همان گونه که بعضی از نظریه پردازان پیشنهاد می کنند که مهارتهای موسیقی را باید به عنوان بخشی از هوش در نظر گرفت همچنین بر اساس نظریه ویگو تسکی،هوش شامل توانایی استفاده از ابزار فرهنگ با کمک افرادی است که مهارت بیشتری دارند.(همان منبع،ص۱۰۷)
روانشناسی زبان۲۶ :
روانشناسی زبان شاخه نسبتاً جدیدی است که از محل تلاقی زبانشناسی و روانشناسی جوانه زده است موضوع این علم جنبه های ذهنی زبان،یا به بیان دیگر رابطه ذهن و زبان است پیشرفت عصب- روانشناسی (نوروپسیکولوژی) هنوز به آنجا نرسیده است که ما را از کاربرد واژه ذهن بی نیاز کند هنوز راه درازی در پیش است تا ما به همه اسراری که کاسه سرمان نهفته است پی ببریم و بتوانیم آزادانه به جای ذهن کلمه مغز را به کار ببریم با این همه تصور نمی کنم در بین کسانی که با این گونه مسائل سر و کار دارند تردید وجود داشته باشد بدون مغز چیزی به نام مغز وجود ندارد پیش از آنکه وارد بحث شویم باید به این تمایز مهم توجه داشته باشیم و آن تمایز بین گفتار و زبان است.(باطنی،۱۳۷۱،ص۱۲)
زبان عبارت است از مجموعه ای از قواعد که به آن دستور یا گرامر می گویند و نیز تعدادی واژه که واژگان زبان را تشکیل می دهند قواعد دستوری و واژگان زبان ماهیت ذهنی ندارند و در جایی از مغز ما چون و چند آن هنوز به درستی روشن نیست نگهداری می شود و ناچار مستقیماً در معرض مشاهده نیستند به بیان دیگر زبان رفتار نیست بر عکس گفتار نمود یا حالت بالفعل زبان است از این رو نوعی رفتار است که مستقیماً مشاهده می شود این تمایز در بحثهای فنی زبان شناسی و روان شناسی اهمیت بسیار دارد.(همان منبع،ص۱۳)
پردازش کلامی۲۷ :
گسترده ترین تحقیقات انجام شده روی نیمکره مغز در زمینه زبان بوده است.گفتار و دستور زبان در نیمکره چپ مغز انجام می شود.برخی از جنبه های زبان مثل استفاده مناسب از زبان در بافت های مختلف،استعاره و مقدار زیادی از شوخ طبعی به نیمکره راست مربوط می شود.(سانتراک،۱۳۸۳،ص۱۵۵)
بروکا اولین کسی بود که بر اساس نظریه موضع یابی مغز منطقه خاصی،را در مغز مشخص کرد که مسئول تولید کلام است.بروکا تصور می کرد که برنامه های تکلم در آن ناحیه ذخیره می شود و سخن هنگامی تولید می شود که این برنامه ها نواحی مجاور شکنج پیش مرکزی که عضلات صورت و حفره دهان را کنترل می کند فعال کنند.(همان منبع،ص۱۵۶)
بر اساس نظر بروکا آسیب انحصاری به ناحیه بروکا باید تولید گفتار را بدون نقایص در فهم گفتار،مختل کند.کسی که دچار آسیب در ناحیه بروکا باشد،زبان بیانی او مختل می شود که به این نوع اختلال زبان،زبان پریشی بروکا یا زبان پریشی بیانی می گویند.(علی پور،۱۳۸۴،ص۱۲۲)
پردازش غیرکلامی:
نیمکره راست در پردازش اطلاعات غیرکلامی مثل ادراک فضایی،بازشناسی بصری و هیجان غالب تر است برای مثال وقتی در حال پردازش اطلاعات مربوط به صورت آدم ها هستیم،بیشتر نیمکره راست دخالت دارند.
در کل نیمکره های چپ(مثلاً وقتی پردازش برخی اطلاعات کلامی) و راست(مثلاً پردازش برخی اطلاعات غیرکلامی) تا حدودی اختصاصی هستند ولی در بسیاری از کارهای پیچیده انسانی هر دو نیمکره به صورت یکپارچه عمل می کنند.(سانتراک،۱۳۸۳،ص۱۵۹)

اصول یادگیری زبان۲۸ :
۱)آمادگی بدنی:توانایی تکلم به نضج مکانیزم های گفتار بستگی دارد.هنگام تولد مجرای دهان کوچک کام و سقف دهان،پهن و زبان برای حفره بزرگ است و تا آنها نضج نکنند و به شکل طبیعی در نیایند و اعصاب و عضلات نمو نکنند مکانیزم های آوایی نمی توانند صداهای لازم کلمات را تولید کنند.
۲)آمادگی ذهنی۲۹: آمادگی ذهنی برای تکلم و نضج مغز،به ویژه جنبه های مربوط به مغز بستگی دارد این آمادگی معمولاً در بین ۱۸ و ۱۲ ماهگی پیدا می شود که «لحظه آموزش پذیری» در رشد و تکامل گویایی است.(شعاری نژاد،۱۳۸۶،ص۱۰۵)
۳)سرمشق خوب برای تقلید۳۰ : کودکان برای اینکه تلفظ درست کلمات را یاد بگیرند،و بعداً بتوانند آنها را در جمله های درست ترکیب کنند باید سرمشق یا الگوی خوبی برای تقلید داشته باشند این سرمشق ممکن است،اطرافیان،گویندگان رادیو و تلویزیون یا بازیگران فیلم ها باشند نبدودن سرمشق خوب طبعاً یادگیری تکلم را دشوار خواهد ساخت و نتیجه اش این خواهد شد که کودک در سطح پایین تر از استعدادهای نهایی(بالقوه) خود بماند.(هیئت مؤلفان،ص۲۰۹)
۴)فرصتهای تمرین۳۱: وجود فرصتهای تمرین تکلم از عوامل ضروری رشد گویایی است که محرومیت از آنها،به هر دلیل،باعث ناکامی کودک در اظهار افکار و عواطفش خواهد شد.
۵)فرصتهای یادگیری: قبلاً هم گفتیم که نضج یا رشد یادگیری شرط اساسی است ولی کافی نیست بلکه کودک باید به یادگیری برانگیخته شده باشد هر گاه کودک

دسامبر 1

پایان نامه ارشد درباره خانواده ها، فرزندپروری، روش عقلانی، فرزند پروری

او انتظار می رود به شیوه خاصی عمل کند.(بیابانگرد ۱۳۸۵ ص ۹۴)
دراین طیف از خانواده ها در مقایسه با سایر گروههای دیگر با محبت تر هستند و با فرزندان خود رابطه برقرار می کند. درعین حال آنان را کنترل می کنند و از آنان توقع رابطه عاقلانه دارند،هر چند به استقلال و تصمیمات فرزندان خود احترام می گذاشتند اما در کل در مواضع خود حساس و نگران هستند. افزایش مسئولیت را تشویق می کنند و محدودیت های قاطعی را تدارک می بینند.آنها را به جد اعمال می کنند. و انتظار می رود که کودکان به بهترین و جهی زیر نظر این والدین پرورش یابند.( یاسایی ۱۳۷۵ ص ۲۹۸)
باوم ریند معتقد است که والدین در این الگو از فرزندان خود مراقبت می کنند به دلیل اینکه او فرزند آنهاست توجه و علاقه ی ذاتی این والدین به کودک خود به صورت بر آورد خواسته ها و حرص های آنی و غیر منطقی وی انجام نمی گیردبزرگترها در هر مورد کوشش می کنند تا کوچکترها متوجه آثار اعمال خود نمایند به آنها کمک کنند که خود اعمال خویش را اداره نمایند. بنابراین انضباط به معنی تملک نفس و کنترل و هدایت اعمال خویش می باشد.(شریعتمداری ۱۳۷۶ ص ۳۲۴)
در این خانواده ها جمله ی « باید اطلاعت کنید چون من دستور می دهم سپس آن کار باید انجام داده شود» شنیده نمی شود. والدین از فرزندان توقع دارند که رفتار عقلانی و خردمندانه داشته باشند.(شعاری نژاد ۱۳۷۳ ص ۲۷۸ )
اصل در این خانواده ها پیروی از روش عقلانی است همه ی افراد به تناسب موقعیت و امکانات خود حق دخالت درباره ی مسائل مختلف را دارند.( (شریعتمداری ۱۳۷۶ ص ۳۴۴))
در این خانوادها تنبیه هرگز به صورت شدید اعمال نمی شود. مگر زمانی که شواهدی وجود داشته باشد حاکی از این که کودک عمداً و از روی اراده به آنچه از او انتظار می رود انجام نمی دهد در زمینه ی تشویق سعی می شود از کنترل درونی استفاده شود و به کودک آموزش داده می شود تا به شیوه ی تأیید شده عمل کند و در مقابل مورد تشویق قرار گیرد. این روش از آزادی مطلق تا کنترل اندک در برنامه ریزی فعالیت های کودک را شامل می شود.به گونه ی که کودک انرژی خود را در جهت مجاز و جهت گیری های تصویب شده هدایت می کند تا رفتار او مورد بازخواست دیگر افراد قرار نگیرد.(همان منبع ص ۳۴۸)
مهمترین ویژگی های خانواده ی دمکراتیک :
۱- تمام افراد خانواده قابل احترام اند و مورد اهانت قرار نمی گیرند.
۲- اعضای خانواده صلاحیت اظهار نظر درباره مشکلات مربوط به خود دارند.
۳- همه ی افراد خانواده حق دارند در تصمیمات خانه درباره ی آنها یا کار مربوط به آنها شرکت کنند. در عین حال مسئولیت دارند که در اخذ تصمیم و انجام وظایف خود عاقلانه عمل کنند.
۴- همکاری اساس زندگی و فعالیت افراد در این خانواده را تشکیل می دهد.
۵- روش عقلانی در کلیه شئون زندگی این خانواده ها نفوذ دارد.(بیابانگرد ۱۳۸۴ ص ۹۵)
شیوه ی دیکتاتوری یا استبدادی :
در این شیوه والدین با به کارگیری قوانین و مقررات سخت جهت اعمال رفتار مطلوب از فنونی همچون تنبیه بدنی برای شکست در رسیدن به معیارهای معین و مورد انتظار و تحسین کم و ناچیز استفاده می کنند. والدین سخت گیر یا قدرت طلب تمایل دارند تعداد زیادی از قواعد را تحمل کنند و کودکان خود را به شدت تحت کنترل داشته باشند این والدین به جای دلیل آوردن،سر بچه ها داد می زنند،مطالعه ی که درباره ی مادران بد اخلاق انجام گرفته نشان می دهد که آنها معمولاً از فنون اعمال قدرت استفاده می کنند تا فنون کنترل آنها بیشتر دستور می دهند و انعطاف پذیری کمتری دارند.کودکان در این شیوه انضباط شدید و کنترل فوق العاده بر رفتار آنها می شود و هویت فردی آنها مورد بی توجهی قرار می گیرد.(غضنفری۱۳۷۱ ص ۴۸)
وقتی والدین فرزندان خود را تنبیه می کنند در واقع به آنها می آموزند که در آینده چگونه والدینی باشند.برخی محققان معتقدند که به همین طریق بدرفتاری با کودکان از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود.بسیاری از والدین که فرزندان خود را کتک می زنند خودشان در کودکی آزار و اذیت شده اند. پدر و مادری که به آروزهای خود نرسیده یا همواره احساس ضعف و بی لیاقتی می کنند و در زندگی فرصت فرمانروایی وتحکم نداشته و می خواهند فرزندان آنها مطیع و متقاعد باشند از شیوه های استبدادی استفاده می کنند (شریعتمداری ۱۳۷۶ ص ۳۰۵)
اگر روابط بر اساس زور و اقتدار باشد والدین و اعضای دیگر خانواده دچار بزهکاری می گردد و شرایط و روابط ناسالم و منفی موجود تأثیر بسیار بدی بر روی فرزندان خواهد گذاشت و منش های نابهنجاری درآنهاشکل خواهدگرفت.نقش های متفاوت و منفی از قبیل حسادت،پرخاشگری،ناسازگاری،نابسامانی های روانی،اختلالات روانی از قبیل اضطراب و افسردگی از شاخص های عمده در این خانواده ها و روابط می باشد.(شفیع آبادی۱۳۷۷ص ۱۸۶)
در این خانواده ها رشد بچه محدود و یک نفر حاکم بر اعمال و رفتار دیگران است اغلب پدر این نقش را به عهده می گیرد. دراین خانواده ها والدین با کودکان و فرزندان خود کمتر گرم و با محبت هستند و قواعد بسیاری را به کودکان تحمیل می کنند. آنها مایلند از نزدیک کودک خود را نظارت کنند و معیارهای سخت و محکمی برای رفتار دارند که از فرزندان خود انتظار عمل کردن به آن معیارها و اطلاعات بی چون و چرا دارند. (شفیع آبادی۱۳۷۷ص ۱۸۹)
در محیط دیکتاتوری ترس و وحشت بر افراد غلبه دارد شخصیت و تمایلات و احتیاجات مورد توجه نیست و احتیاجات اساسی آنها برآورده نمی شود و حق ابزار نظر و عقیده وجود ندارد.در این خانواده ها از محبت خبری نیست و برای بچه احترام قائل نمی شوند.در چنین خانواده هایی بچه احساس امنیت نمی کند و وضع آنها همیشه متزلزل است هدف انجام کارها را نمی دانند و جرأت نمی کنند دلیل آنها را بپرسند نظم و انضباط به وضعی زننده و غیر قابل تحمل در خانه رسوخ دارد.( یاسایی ۱۳۷۵ ص ۳۲۷)
والدین این فرزندان مانع پیشرفت و توسعه حس کنجکاوی و خلاقیت کودک می شود و والدین اجازه نمی دهند کودک ابراز وجود یا اظهار نظر کنند مانع بروز استعدادهای بالقوه کودکان می شوند و در نتیجه در آینده افراد پرخاشگر و افسرده می شوند.(آزاد ۱۳۷۵ ص ۳۳۹)
بچه ها در این گونه خانواده ها در اظهار نظرها ناتوان و در ظاهر حالت تسلیم و اطاعت از خود نشان می دهند ولی در واقع دچار هیجان و اضطراب هستند این بچه ها اغلب در مقابل دیگران حالت خصومت دشمنی به خود می گیرند. به بچه های همسن یا کوچکتر از خود آزار می رسانند و دچار عدم سازگاری اجتماعی هستند و چون افکار و عقاید خاصی را بدون چون و چرا پذیرفته اند افراد متعصبی بار می آیند. از بسر بردن دیگران عاجز هستند در زمینه عاطفی و اجتماعی رشد ندارند در کارهای گروه نمی توانند شرکت کنند اغلب متزلزل، ضعیف النفس هستند ازقبول مسئولیت خودداری می کنند نسبت به بزرگسالان به طور کلی بدبین می باشند در مراحل مختلف زندگی از ضعف و بی لیاقتی خود رنج می برند و غالباً در کار و تحصیل نیز موفق نمی شوند.(همان منبع ص ۳۴۰)
روش آزادی مطلق،رها شده و سهل گیر:
در دهه ۱۹۴۰ شیوه های فرزندپروری سهل گیر و انعطاف پذیر موسوم شد که بیشتر تحت نظریه های فرزندپروری در مکتب روانکاوی بود. مکتبی که به امنیت عاطفی و نیازهای ناشی از کنترل شدید تکانه های طبیعی تأکید دارد هر چند بعدها بنیامین اسپاک به والدین توصیه نمود از شم طبیعی خود پیروی کنند و از برنامه های انعطاف پذیر استفاده ننماید.( براهنی ۱۳۸۰ ص ۴۲۵ )
در این شیوه منظور از آزادی این است که هر کس بتواند هر کاری را انجام دهد و دیگری حق دخالت در کار او را ندارد.معمولاً هر فردی می خواهد مطابق دلخواه خود عمل کند.تمایلات حاکم بر اعمال افراد است و در مورد محدودی ممکن است تمایلات افراد مختلف که در یک جا زندگی می کنند در مسیرهای گوناگون باشند و با یکدیگر برخورد نداشته باشند ولی در بیشتر موارد تمایلات افراد یک دسته و یک خانواده با هم تصادم و برخورد دارد و در نتیجه هرج و مرج و بی نظمی بر روابط افراد خانواده حاکم است.(شریعتمداری ۱۳۷۶ ص ۳۸۱).
برای تعدادی از والدین انضباط سهل گیرانه اعتراض علیه انضباط سخت و خشن است که خود آنان در آن پرورش یافته اند در اینگونه موارد کودک هیچ محدودیتی ندارد و هرچه می خواهد انجام می دهد برای خود تصمیم می گیرد و به شیوه ای که میل دارد عمل می کند. مادران بیش از پدران از این روش استفاده می کنند آنها در مقابل محدود کردن کودک احساس گناه می کنند و معتقدند که روش های دیگر آسیب های روانی بر کودک به جا می گذارد.( کمال پور ۱۳۷۷ ص ۲۰۷)
بچه هایی که در این خانواده ها پرورش می یابند همواره از تمایلات خود پیروی می نمایند. و در عالم خیال به سر م برند و از برخورد واقعیت های زندگی خودداری می کنند این افراد نه تنها مصالح و منافع جمعی را که در آن زندگی م کنند و از نظر دور می دارند بلکه متوجه مصالح و منافع خود نیز نیستند افراد پرورش یافته در این خانواده معمولاً بی بند و بار،لاابالی، سهل انگارانه خودخواه و بی هدف هستند،معیارهای حاکم بر رفتار آنها نیست،احساس مسئولیت نمی کنند و قادر به زندگی اجتماعی(سازگاری اجتماعی نیستند) و نمی توانند با دیگران به سر برند و اغلب در زندگی با شکست روبرو می شوند.(همان منبع ص ۲۰۷ )

والدین بی توجه و اغماض گر:
این والدین غیر پاسخ گو و بی توقع هستند. آنها خود را با زندگی فرزندانشان درگیر نمی کنند طرد کننده، غافل، نادیده انگار هستند،وقتی که فرزندان این نوع والدین ها یک نوجوان یا حتی کوچکتر باشد. اگر از آنها بپرسید: این موقع شب می دانید فرزندتان کجاست؟ جواب را نمی دانند. کودکان والدین بی توجه احساس می کنند که سایر جنبه های زندگی والدینشان مهمتر از خود آنها است.آنها از نظر اجتماعی رفتار شایسته ای ندارند کنترل ضعیفی روی خود دارند و نمی توانند مستقل باشند انگیزه پیشرفت ندارند این والدین نسبت به فرزندانشان بی تفاوت هستند و روش آنها پرهیز از پذیرش مسئولیت و صدور مجوز انجام هر کاری به فرزندانشان است.فرزندان آنها معمولاً طغیان گر، لوس،پرخاشگر،تکانشگر از لحاظ اجتماعی نالایق هستند.(بیابانگرد ۱۳۸۰ ص ۱۴۹)
در این روش فرزندپروری انضباط کم یا بدون انضباط است و کودک در جهت الگوی رفتاری مورد تأکید اجتماع هدایت نمی شود و تنبیه اعمال نمی گردد.گروهی از والدین و معلمان این روش را بی بندوباری اشتباه می کنند و به کودک اجازه می دهند تا در موقعیت های دشوار از هیچ گونه کنترل یا راهنمایی تبعیت نکنند.( کمال پور۱۳۷۷ ص ۲۲۷)
روش های فرزند پروری :
در مورد تفاوت ها فرزند پروری خانواده های طبقه متوسط با خانواده های طبقه کارگر یا طبقه پایین تحقیقات زیادی شده است. خیلی از فرزندان خانواده های کم درآمد طوری تربیت می شوند که در مقایسه با تربیت فرزندا

دسامبر 1

پایان نامه ارشد درباره نگرش والدین، فرزند پروری، طبقه اجتماعی، سطح تحصیلات

ی کنند.(شریعتمداری ۱۳۷۶ ص ۲۸۳)
چه عواملی بر انتخاب شیوه های فرزندپروری توسط والدین مؤثر است؟
روش هایی که والدین برای تربیت فرزندان به کار می برند به شدت تحت تأثیر مدرسه،خود،فرهنگ و فرهنگ گسترده تری است که خانواده در آن زندگی می کند و علاوه بر آن تحت تأثیر خصوصیات والدین و کودک می باشد.روابط بین والدین و کودک و سایر اعضای خانواده به عنوان نظام شبکه ای از بخش ها که در واکنش متقابل با یکدیگر هستند نیز در انتخاب شیوه های تربیتی مؤثر است.( یاسایی۱۳۷۵ ص ۲۹۸)
۱- ویژگی های والدین :
نگرش والدین به رفتار آنان با فرزندانشان تأثیر می گذارد بنابراین رابطه والدین و کودک بستگی زیادی به نگرش والدین دارد. بسیاری از نگرش والدین حتی بیش از تولد کودک شکل گرفته و بسیاری دیگر نیز بر اساس آن چیزی است که والدین می خواهند فرزندانشان بشوند.(شعاری نژاد ۱۳۷۳ ص ۱۴۶)
الف) ارزش های فرهنگی:
نگرش غالب در فرهنگ ها و جوامع مختلف به ویژه جامعه اسلامی که مبتنی بر ارزش های مکتب اسلام است به عشق و محبت والدین به عنوان عامل مهم درتأمین سلامت روان کودک تکیه بسیاری دارد.در خانواده های مذهبی به دلایل و ضوابط معیارهایی که الزاماً باید مورد عمل در آید کمتر از روش های دمکراتیک استفاده می کنند و بیشتر منطبق با اصول حاکم بر ارزش های خود شیوه های انضباطی و تربیت مناسب را بر می گزینند.( شعاری نژاد ۱۳۷۳ ص ۱۴۷)
ب) الگوهای شخصیتی والدین :
نگرش والدین نسبت به فرزندان متأثر از الگوهای شخصیتی آنان است نگرش های والدین با یکدیگر متفاوت و حتی در زمان های مختلف در یک فرد متغیر است این ناپایداری و تعارض عاطفی الزاماً به رفتار کودک بستگی ندارد بلکه به حالت های روان والدین،خاطرات و شیوه هایی که در کودکی با خود آن ها رفتار شده است وابسته است. برخی از محققان معتقدند که وقتی والدین فرزندان خود را تنبیه می کنند درواقع به آنها می آموزند که در آینده چگونه والدین باشند و به همین طریق بدرفتاری با کودک به نسل بعد منتقل می شود. در واقع بسیاری از والدین که فرزندان خود را کتک می زنند خودشان در کودکی اذیت و آزار شده اند.(بنی جمال ۱۳۷۳ ص ۱۴۹)
ج) مفهوم نقش والدین :
مفهوم نقشی که والدین از خود دارند نیز بر روش های انضباطی و تربیتی آنها مؤثر می شود والدینی که از مفهوم سنتی نقش پدر و مادر پیروی می کنند معمولاً مستبدانه تر از والدین جدید نقش پدر و مادر را باور دارند عمل می کنند.همچنین مادری که آمادگی داشتن فرزند را ندارد در صدد سقط جنین است و بدون تردید دارای احساس گناه و خشم نسبت به کودک است مادری که از بارداری خود بدلیل مشکلات زناشویی و غیره ناخشنود است.نگرش والدین هنگامی که کودک مورد پذیرش است مطلوب خواهد بود.(همان منبع ص ۱۴۹)

۲- سن والدین :
والدینی که دیرتر بچه دار می شوند گرمترند و به کودکان توجه بیشتری می کنند و از اینکه پدر و مادرند احساس رضایت بیشتری دارند. در یک بررسی درباره زنانی که بین ۱۶ تا ۳۸ سالگی بچه دار شده اند هر قدر سن بچه دار شدن بالاتر بوده مادران از مادر بودن احساس رضایت بیشتری دارند.در مشاهده آنان در ماه چهارم فرزندانشان،دیده شده که مادران مسن تر عواطف مثبت تری نشان می دهند و با کودکان رابطه پر احساس تری داشتند مادرانی که قبلاً دو بچه داشته اند کمتر از مادران جوان پر احساس و پر توجه اند.( یاسایی ۱۳۷۵ ص ۲۱۴)
مطالعاتی که در مورد کودکان بزرگتر انجام شده نشان می دهد که رشد ذهنی و شناختی کودکان مسن تر حتی با توجه به سطح تحصیلات مادر بیشتر است و پدرانی نیز که نسبتاً دیرتر بچه دار می شوند (بعد از ۳۵ سال )با فرزندان خود گرمتر و بیشتر به آنان می پردازند تا وقتی که کمتر از ۲۵ سال سن دارند.(همان منبع ص۲۱۹)
۳- سطح تحصیلات و آموزش والدین :
آموزش خواه از طریق دوره های آموزشی رسمی و یا آموزش غیر رسمی توسط مشاوران و راهنمایان خانواده بیشتر به روش های انضباطی سهل گیرانه یا دمکراتیک گرایش دارد.به طوری که هر اندازه والدین کودک نیازهای او را بهتر و بیشتر بشناسند. انضباط اعمال توسط آنها کمتر مستبدانه خواهد بود.از آنجا که مادران درک و شناخت بهتری از کودک و نیازهای او دارند روش های استبدادی کمتری در مقایسه با پدران به کار می برندوالدینی که با کودکان خود بدرفتاری می کنند معمولاً اشخاص منزوی هستند که تماس فرزندان خود را با سایرین محدود می کنند،غالباً سطح تحصیلات آن ها پایین،جوان و فقیرند.(سیف ۱۳۷۵ ص ۲۶۸)

۴- طبقه اجتماعی خانواده :
تأثیر طبقه اجتماعی و فرهنگ آن طبقه که خانواده جز آن محسوب می شود در انتخاب شیوه فرزند پروری مؤثر است.صفات مشترک میان اعضای یک طبقه آنها را سایر طبقات متمایز می سازد همچنین از طریق یک سلسله پاداش و تنبیه هایی انتخاب شده والدین یا مرزهایی که برای طبقه اجتماعی خاص مقبولیت دارد در فرزندانشان ظاهر می شود.این پاسخ ها محدوده وسیعی از طرز برخورد،نحوه ی غذا خوردن،انتخاب دوستان و رشته تحصیلی را در بر می گیرد.(همان منبع ص ۲۷۰)
برابر تحقیقات،مادران طبقه متوسط مهربانتر و با محبت تر از طبقه پائین اجتماعی می باشند.مادران طبقه متوسط از شیوه تشویق و تغییر رفتار استفاده می کنند و فرزندان طبقه پایین انضباط والدین خود را ناراحت کننده و خصمانه تلقی می کنند و مصاحب آنها نیستند ولی در خانواده های طبقه متوسط نظارت و کنترل پدر و مادر خود را خصمانه تلقی نمی کنند.و آنرا قبول می کنند،احساس مطبوعی دارند،والدین خود را می پذیرند و احترام می گذارند.در کودکان طبقات بالا رفتار کودکان با والدین دچار تناقض و دوگانگی است.گروهی احساس می کردند که از طرف والدین طرد شده اند و والدین به جای محبت و مهربانی امکانات مادی برایشان فراهم کرده اند. گروهی دیگر بیش از حد مکرر حالت اتکایی نشان می دادند.احساس خصومت و پرخاشگری نسبت به کودکان طبقه پایین کمتر در مقابل احساس گناه در فرزندان طبقات بالای اجتماعی دیده می شود.(اسلامی نسب ۱۳۷۳ ص ۱۵۸)
نوجوانان چه خانواده ای را مطلوب تلقی می کنند:
۱- احساس کند پدر و مادر بیشترین تلاش خود رابرای تربیت او وسایر اعضاء به کار می برد
۲- به او مسئولیت هایی متناسب با توانایی ها و سن او داده شود.
۳- بتواند آنچه را احساس می کند بدون ترس و واهمه برای پدر و مادر خود بیان کند.
۴- کودک در کانون عشق و توجه والدین باشد و خود به خوبی از آن آگاه باشد.
۵- بتواند افکارش را با والدین در میان بگذارد و از تجربه و تبادل نظر و فکر والدین خود بهره مند باشد.
۶- در برنامه ریزی های خانواده متناسب با سن و توانایی خود سهیم باشد.
۷- اشتباهات و خطاهای آنها را بدون تنبیه بدنی و سر افکندگی و تمسخر بهبود و اصلاح سازند
۸- والدین الگوی عمل همه ی آن چیزهایی باشند که به فرزندانشان می گویند و از آن ها انتظار دارند
۹- پدر و مادر با مهربانی و تشویق زمینه اعتقادی و اعمال مذهبی را در آنها پرورش دهند.
۱۰- توقعات و انتظارات پدر و مادر از فرزندان متناسب با سن و تجربه ی کودک تهیه و تنظیم کنند
۱۱- از آنجایی که پاره ی از یادگیری ها به دلیل بی تجربه گی و ناآگاهی کودک همیشه با پیروزی همراه نیست و والدین سعی می کنند بیشتر به توانمندی ها و پیشرفت های او تکیه کنند تا بر شکست ها و خطاها.(اسلامی نسب ص ۱۶۵)
چگونگی رفتار و شیوه های فرزند پروری :
زندگی اجتماعی ما عبارت از یک عده وابستگی های غیر ارادی که ما را با افراد و اجتماعات و فرهنگ های محیط مرتبط می سازد و ما با هر یک از آن ها تأثیر و تأثر سازگاری داریم بدین معنا که کودک از پدر و مادر اطرافیان متدثر می شود و در عین حال در آنها اثر می گذارد.خانه و خانواده نخستین محیط اجتماعی است که کودک را تحت سرپرستی و مراقبت قرار می دهد. از اینرو بیشتر محیط های اجتماعی در رشد و تکامل فرد تأثیر دارد.کودک پیش از اینکه از اوضاع اجتماعی متأثر شود تحت تأثیر شیوه ی فرزند پروری خانواده است.(کریمی ۱۳۷۹ ص ۵۸ )
تحقیقات و مطالعات بر روی رفتار والدین گویای این دو محور مهم است.
۱- پذیرش در برابر طرد۲- کنترل آزاد گذاشتن و محدود کردن است.پدران و مادرانی که فرزندان خود را مورد پذیرش قرار می دهند نسبت به کودک،عاطفی،تأثیر کننده و گرم هستند و کودک خود را آنگونه که هست درک می کنند.انضباط و تربیت در نظر آنان شامل تشویق و ستایش و کمتر تنبیه بدنی است.این پذیرا بودن باعث ایجاد دلبستگی بین والدین و فرزند می گردد.دلبستگی به واسطه آن رابطه ی محبت آمیزی بین والدین و فرزندان بوجود می آید وکودک را بر می انگیزد تا با اطلاعات از والدین این دلبستگی را حفظ کند.(همان منبع ص ۲۹۳)
در مقابل والدین بی تفاوت احتمالاً هیچ لذتی از حضور فرزندان خود احساس نمی کنند.آنها اغلب از رفتار کودکان خود گله مند هستند بدین صورت که کودکان نافرمانند و خوسرانه عمل می کنند.( همان منبع ص ۶۹)
پدر و مادری که به آرزوهای خود نرسیده یا همواره احساس ضعف و بی لیاقتی می کنند در زندگی فرصت فرمانروایی و تحکم نداشته اند می خواهنــد آنها مطیع باشنــد و از شیوه هــای استبدادی استفاده می کنند.(شریعتمداری ۱۳۷۶ص ۳۰۵)
والدین طرد کننده بیشتر کودک را طرد و با او رفتار سرد دارند ونسبت به نیازهای او ناآگاه و بی توجه هستند و حساسیتی در جهت رفع آن ندارند در نتیجه بین والدین و فرزندان فاصله می افتد و با بزرگتر شدن کودکان و روابط نامطلوب با والدین به صورت تعارض بین والدین و فرزندان پیدا می کند که به اختلاف و ناسازگاری می انجامد(شعاری نژاد ۱۳۷۳ ص ۲۴۱)
عکسل العمل بچه ها در مقابل مراقبت شدید والدین نیز به صورت های مختلف ظاهر می شود گاهی بچه ها در اثر مراقبت شدید حالت اطاعت و تسلیم در مقابل والدین به خود می گیرند و استقلال خود را از دست می دهند و زمانی در مقابل آنها حالت طغیان و سرکشی ظاهر می سازند. این دست از کودکان نمی توانند با بچه های دیگر به سر برند و سازگاری اجتماعی ندارند.(پارسا ۱۳۷۶ ص ۱۷۲)
بعضی از بچه ها کم رو و خجالتی هستند و در بعضی موارد از طرف گروه همسن خود طرد می شوند زیرا آشنا به مهارت های اجتماعی نیستند لذا به اختلالات روانی و عدم سازگاری می انجامد.(شریعتمداری ۱۳۷۶ ص ۳۱۴)
دیانا باوم ریند در دانشگاه کالیفرنیا ۱۹۷۳ مجموعه بررسی هایی را انجام داده که طی آن الگوهایی از فرزند پروری را اینگونه ارائه می دهد. .( همان منبع ص ۳۱۵)
۱- قاطع و اطمینان بخش یا دمکراتیک
۲- مستبدانه یا دیکتاتوری
۳- سهل گیر یا آزادی مطلق
۴- بی توجه یا اغماض گونه
۱- والدین قاطع و اطمینان بخش یا دمکراتیک :
دمکراتیک یعنی عاقلانه و انسانی ترین راه زندگی،در این روش والدین از روش های توضیح دادن،بحث کردن،استدلال کردن به منظور کمک به کودک در درک این مطلب که چرا از

دسامبر 1

پایان نامه درمورد اجرای برنامه

source
SDEF
اطلاعات چشمه
Source information
SIn
احتمال چشمه
Source probability
SPn
انحراف چشمه
Source bias
SBn
چشمه ی وابسته
Dependent source
DSn
توضیح چشمه
Source comment
SCn
نوشتن چشمه ی سطحی
Surface source write
SSW
خواندن چشمه سطحی
Surface source read
SSR
چشمه ی بحرانی
Criticality source
KCODE
نقاط چشمه
Source points
KSRC
چشمه ی ویژه مقدار آلفا
Alpha eigenvalue source
ACODE
خصوصیات متغیر های چشمه ، یکی از سه شکل زیر را دارد :
مقدار صریح مانند ۲ ERG =
یک توزیع که با پیشوند D نشان داده می شود ، مانند ERG = d5
وابسته به یک متغیر دیگر که با پیشوند F نشان داده می شود، مانند ERG = FPOS
تعریف متغیرها با استفاده از موارد ۲و۳ نیازمند استفاده از کارت های دیگری است. این کارتها عبارتنداز :
اطلاعات چشمه ( SI )
احتمال مربوط به چشمه SP
بایاس چشمه ( SB )
چشمه وابسته ( DS )
چشمه همسان گرد نقطه ای – چشمه با انرژی هیستو گرامی
اگر چشمه همسان گرد نقطه ای گاما با ۴ هیستو گرام انرژی و در مرکز مختصات داشته باشیم . به عبارت دیگر انرژی چشمه به چند بازه تقسیم می شود.

شکل ۳-۴) چشمه‏ی نقطه‏ای با انرژی هیستوگرامی
رسم نمودار تالی حین اجرای برنامه
در صورتی که بخواهید در حین اجرای برنامه نمودار نتایج محاسبات تالی مورد نظر خود را ببینید ، از دستور MPLOT در قسمت کارت داده استفاده کنید. به عنوان مثال :
MPLOT FREE E TALLY 18
در این جا نمودار نتایج محاسبات برای ۱۸ تالی بر حسب انرژی ( که بازه های آن توسط کارت En تعریف شده است ) در حین اجرای برنامه نشان داده خواهد شد.
اجرای برنامه
برای اجرای برنامه های نوشته شده ، ابتدا آن را در مسیر MCNP . EXE کپی کنید سپس در محیط Command Prompt ، در مسیر دایرکتوری MCNP قرار بگیرید. به عنوان مثال اگر مسیر MCNP.EXE به صورت D;/MCNP4C باشد ، به صورت بعد عمل کنید.
در پنجره ی Run عبارت CMD را تایپ کنید تا پنجره ی Command Prompt ظاهر شود . در پنجره ی ظاهر شده دستورات شکل بعد را وارد کنید تا در مسیر مورد نظر قرار گیرید . برای رفتن به پوشه ی جدید از عبارت CD و برای خروج از یک پوشه از عبارت CD.. ( عبارت CD به همراه دو نقطه) استفاده کنید. اکنون برای اجرای برنامه ای با نام INP.TXT باید دستور زیر تایپ شود :
Mcnp i=inp.txt o=out.txt
با فشار دکمه ی Enter برنامه اجرا شده و خروجی در فایل OUT.TXT ذخیره می شود.
نکته : توجه کنید که تعداد کاراکترهای نام های در نظر گرفته شده برای فایل ورودی و خروجی ( با در نظر گرفتن پسوند فایل ) نباید از ۸ کاراکتر بیشتر شود.
لیست جداول چاپ شده در فایل خروجی با این ترتیب خواهد بود.
جدول ۳-۳) ثابت های مورد MCNP4C

دسامبر 1

پایان نامه درمورد شبیه سازی، کتابخانه ها، انرژی هسته ای، اطلاعات مربوط

عنوان خواص تشکیل دهنده در مدل ماده نسبت به معیار شکست که به واکنش محاسبه شده در قبل اعمال می‏گردد ، عمل می کند. [۹]
اندازه گیری های شکست KIC و Ɛfبه ترتیب کشیدگی کلی در جهت محوری و سختی شکست برای شکست نوع گیوتینی می‏باشند .CSED چگالی انرژی کرنش بحرانی است که ناحیه زیر منحنی تنش-کرنش تعیین شده توسط ، آزمایشات خصوصیت مکانیکی است.

شکل ۲-۳) حالات شکست و اندازه گیری های شکست مورد توجه در آنالیز واکنشی مبنی بر مطالعه SNL [9]
پیشینه
در سال ۲۰۰۶جاوید اقبال و نصیر میرزا در مقاله ای اثر پاره های شکافت برروی میله سوخت را محاسبه کرده بودند که بررسی ها ، شکستگی ها را در یک ششم مجموعه های سوخت نشان می دهد . شکستگی‏های سایش شبکه به لوله توسط افت های نیروی فنر شبکه ایجاد می گردد.
شبیه سازی ها برای راکتور با استفاده از FPCART-ST با ۱۰۰ ساعت عملیات راکتور در حالت انرژی کامل ، انجام گرفته است.
سپس ، ۱۰ میله سوخت سوراخ شده برای ایجاد محصول شکافت اولیه در سیستم خنک کننده ، همانطور که در شروع سیکل چهارم در تاسیسات انرژی هسته ای ANGRA- 1 در دسترس بود ، مطرح می گردد.
لارس در مقاله خود با عنوان” یک مدل پیشنهادی برای خرابی میله سوخت بر اثر فعل و انفعالات قرص” که مدل PCI نامیده می شود به این نتیجه دست یافت که در این مدل با رشد ترک مربوط به غلاف بر اساس محاسبات المان محدود ، این امکان را فراهم می سازد که فرایند شکست بصورت یک پدیده وابسته به زمان مورد بررسی قرار گیرد . بعضی از نتایج به صورت زیر است. [۱۲]

جانسون و همکاران در پژوهشی با عنوان “عملکرد میله های سوخت LWR در آب با حرارت بالا” به این نتیجه رسیدند که می توان با آلاییدن سوخت ۲UO به ۳O2Gd تا ۵ درصد وزنی و ۱۰ درصد وزنی میزان خوردگی را کنترل نمود.[۱۳]
جاوید اقبال و نصیر میرزا در مقاله ای اثر پاره های شکافت برروی میله سوخت را محاسبه نمودند که شکل زیر نمونه‏ای از نتایج مربوط به کریپتون می باشدکه غلظت را نسبت به زمان نشان می دهد. در مقاله ای با عنوان “مدل سازی سه بعدی ترک خوردگی سوخت در روکش قرص در فعل و انفعالات مکانیکی” را در مجله فرانسوی Paul Lez به چاپ رسانیدند که در این مدل برنامه عملکرد سوخت با استفاده از کد CAST3M برای حل مشکل حرارتی مکانیکی اجرا شده است.[۱۱]

فصل سوم
روش تحقیق

تاریخچه MCNP
اولین تلاش ها به منظور استفاده از اعداد تصادفی در حل مسائل ریاضی ، در سال ۱۷۷۲ آغاز شد و به دنبال آن لاپلاس در سال ۱۷۸۶ اظهار داشت که عدد π را می توان با استفاده از اعداد تصادفی ساخت. روش مونت کارلو از فعالیت های انجام شده در آزمایشگاه لوس آلاموس در طی سال های دهه ی ۱۹۴۰ در طول جنگ جهانی دوم و با تلاش دانشمندان برجسته ای از جمله انریکو فرمی ابداع شد.
در سال ۱۹۴۷ فرمی دستگاهی که آن را فرمیاک۱۷ نامید ساخت که قادر بود با استفاده از روش نمونه برداری تصادفی ، حرکات نوترون ها را در یک ماده ی شکاف پذیر ردیابی و پیش بینی کند . با پیشرفت در زمینه ی علوم کامپیوتر ، روش مونت کارلو نیز پیشرفت های زیادی کرد و کامپوتر در محاسبات مونت کارلو به کار گرفته شد. با این ترتیب در سال ۱۹۶۳ در لوس آلاموس اولین کد مونت کارلویی ترابرد ذرات به نام MCSنوشته شد. در سال ۱۹۶۵ به دنبال MCS ، MCN برای حل مسائل اندرکنش نوترون نوشته شد. در نهایت ، در سال ۱۹۷۷، با توسعه و ادغام چندین برنامه که برای ذرات مختلف نوشته شده بود ، کد MCNP که در آن زمان کد مونت کارلویی نوترون – فوتون نامیده می شد ، تهیه گردید . با گذشت زمان ، این کد توسعه داده شد و به صورت نسخه های مختلفی ( از جملهMCNPX MCNP4, MCNP3) به بازار عرضه گردید. نسخه MCNP4C که در این پایان نامه به آن پرداخته شده است ، نتیجه ی تلاش تقریبا ۵۰۰ نفرساعت است که در سال ۲۰۰۰ منتشر شده است.[۱۴]
واکنش ها و داده های هسته ای
در MCNP کتابخانه های داده های اتمی و کتابخانه های داده های هسته ای وجود دارد. منابع اصلی داده های هسته ای بر اساس برآوردهای انجام شده از مجموعه های ENDF و ENLD و ACTL است که در لیورمور۱۸ گردآوری شده و برآورده های انجام شده توسط گروه ( T-2 ) در لوس آلاموس است.

جداول داده های هسته ای ، برای بر هم کنش های نوترون ، نوترون – فوتون ، بر هم کنش های فوتون ، دزیمتری یا فعال سازی نوترون و پراکندگی ذرات حرارتی ، موجود است. جداول داده های معتبر کد MCNP در فایل XSDIR ( موجود در مجموعه های فایل های کد ) فهرست شده است.
در این کد ، بیش از ۵۰۰ جدول شامل اطلاعات مربوط به اندرکنش نوترون ، برای تقریبا ۱۰۰ عنصر و ایزوتوپ مختلف فراهم شده و در دسترس است . در طبیعت ، داده های الکترون و فوتون ، داده های اتمی هستند نه داده های هسته ای . جداول اندرکنش فوتون ، برای تمامی عناصر از ۱ Z= تا ۹۴ Z= موجود است . جدول داده های مربوط به اندرکنش فوتون ، شامل پراکندگی همدوس و ناهمدوس ، جذب فوتوالکتریک با امکان گسیل فلوئورسانس و تولید زوج است . علاوه بر داده های فوق ، در کد MCNP جداول داده های حرارتی نیز برای استفاده در پراکندگی ذرات حرارتی ، وجود دارد.
زمانی که انرژی نوترون ها به اندازه کافی کاهش می یابد ، تاثیرات کریستالی و مقید بودن شیمایی (مولکولی) اهمیت پیدا می کند و به این منظور در دماهای مختلف داده های مربوط به آب سبک و سنگین ، بریلیوم فلزی ، بریلیوم اکسید ، بنزن ، گرافیت ، پلی اتیلن ، زیرکونیوم و هیدروژن در زیر کونیوم هیدرات ، موجود است. [۱۴]
به طور کلی ، این کد توانایی حل مسائل مربوط به ترابرد ذرات را دارد. از این کد می توان در موارد زیر استفاده کرد :
ترابرد نوترون به تنهایی
ترابرد فوتون به تنهایی
ترابرد الکترون به تنهایی
ترابرد نوترون و فوتون
ترابرد فوتون و الکترون
ترابرد نوترون و فوتون و الکترون
البته در استفاده از از کد MCNP4C برای ذرات مختلف ، محدودیت انرژی نیز وجود دارد ، به طوری که تنها قادر به انجام محاسبات مربوط به نوترون در بازه ی انرژی Mev 20 -11 -10 و برای فوتون و الکترون در بازه ی انرژی Mev 1000 – Kev 1 است.
مشخصات چشمه
در MCNP برای کاربر این امکان وجود دارد که چشمه ی تابش را به دلخواه خود تعریف کند. برخی متغیرهای چشمه ، مانند انرژی ، زمان ، موقعیت و راستا (جهت) ، ممکن است دارای توزیع احتمال مستقل باشند . همچنین گاهی ممکن است تعدادی از متغیرهای چشمه به متغیرهای دیگری وابسته باشند ( مانند وابستگی انرژی به زاویه ) ، بنابراین توسعه ی ساختار چشمه از مقدورات و امکانات MCNP است . همچنین تعدادی از توابع توزیع احتمال معتبر برای برخی متغیرهای چشمه در کد در نظر گرفته شده است. از این میان می توان به توابع تحلیلی مختلفی که برای طیف انرژی شکافت و همجوشی مانند وات ، ماکسول و گاوسی در کد وجود دارد ، اشاره کرد. از دیگر خصوصیات کد ، امکان تعریف چشمه ی بحرانیت توسط کاربر به منظور ارزیابی مقدار keff است.[۱۴]
تالی۱۹ و خروجی
کاربر می تواند به کد فرمان دهد تا خروجی های مختلف وابسته به جریان ذرات ، شار ذرات و انرژی را تولید کند. به این فرمان ها که توسط کاربر به کد داده می شود ، در اصطلاح تالی می گویند.
خروجی تالی های کد MCNP در تمام حالات بجز خروجی چشمه ی بحرانیت ، بر حسب یک ذره ، نرمالیزه می شود. در خروجی برنامه به دنبال تالی جزئیات مربوط به محاسبات نیز آورده شده است. همچنین در فایل خروجی ساخته شده توسط MCNP، به منظور بررسی دقت و صحت محاسبات ، ۱۰ نوع چک آماری مختلف برای هر کدام از تالی های خواسته شده انجام و به کاربر نشان داده می شود. همچنین در برخی حالات امکان نمایش نتایج خروجی به صورت گرافیکی وجود دارد.
هندسه درMCNP
هندسه کد MCNP4C در مختصات کارتزین طبق شکل ( ۳-۲ ) رسم می شود. کد MCNP4C، توانایی رسم هندسه ی داده شده را به منظور بررسی و چک خطاهای هندسه ، داراست.

شکل ۳-۱) هندسه کد MCNP4
کاربر می تواند هندسه رسم شده توسط کد MCNP4C را در سه جهت X، Y و Z مشاهده کند. به منظور پیش فرض هندسه ی نمایش داده شده توسط کد MCNP4C، در صفحه ۰= z است و می توان آن را تغییر داد. [۱۴]
پارامترهای مهم MCNP
پارامترهای مورد استفاده در تعریف سلول
انواع پارامترهای بکار رفته در تعریف سلول ها عبارتند از :
جدول ۳-۱) پارامترهای مهم mcnp
توضیح
عبارت
تعیین اهمیت
IMP
تعیین حجم
VOL
یونیورس
U
انتقال
TRCL
مشبک کردن
LAT
پر کردن سطح
FILL

صفحات بازتابنده
خصوصیت صفحات بازتابنده سبب می شود تا سطح به عنوان یک بازتابنده کامل عمل کند . در این حالت پس از برخورد یک ذره با سطح ، امکان خروج از دیواره وجود ندارد و ذره به داخل سلول بازتابیده خواهد شد و به همین دلیل در مسائل بحرانیت و برای محاسبهk∞ کاربرد بسیار زیادی خواهد داشت . که در کارت صفحه این صفحات با علامت * مشخص می شوند.
صفحات و مرزهای سفید
این خصوصیت باعث می شود تا یک ذره پس از برخورد با سطح، با توزیع کسینوسی بازتابیده شود.

شکل ۳-۲) تعریف مرزهای سفید

برای داده منظور کردن این خصوصیت برای یک سطح ، از علامت (+) استفاده می کنیم . به این منظور در کنار شماره ی سطح مورد نظر علامت + قرار می دهیم . به عنوان مثال اگر یک کره را در نظر بگیریم ، خواهیم داشت :
+۱ SO 1
مرزهای تناوبی۱
این خصوصیت در زوج صفحات شبیه سازی شده در هندسه های مشبک نامتناهی مورد استفاده قرار می گیرد . با این خصوصیت می توان در برخی حالات ، زمان مورد استفاده برای تعریف هندسه ی مشبک و اجرای برنامه را تا نصف کاهش داد. در یک تعریف ساده تر این گونه می توان بیان کرد که با تعریف یک سلول از شبکه ، دیگر نیازی به تعریف کل شبکه نیست. به طور مثال در شکل ( ۳-۳ ) ذره از سطح ۳ وارد سلول شده و پس از برخورد به سطح یک ، بازتابیده نشده و همچنین به سلول مجاور وارد نمی شود و ذره ای با همان خصوصیات بر روی سطح ۲ شبیه سازی می شود.

شکل ۳-۳) تعریف مرزهای تناوبی

چشمه و معیارهای آن
برای تمامی مسائل در MCNP ، چشمه به چهار شکل تعریف می شود :
چشمه های عمومی با استفاده از دستور SDEF
چشمه های سطحی با استفاده از دستورات SSW/SSR
چشمه ی بحرانیت با استفاده از دستور KCODE
چشمه ی خاص تعریف شده توسط کاربر
چشمه هایی که در مسائل مختلف با آن ها سر و کار داریم معمولا از نوع چشمه های نقطه ای ، سطحی ، حجمی و چشمه های بحرانیت هستند که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم.
به طور کلی برای تعریف چشمه ، کارت های زیر مورد استفاده قرار می گیرند :
جدول ۳-۲) کارت های چشمه
چشمه ی عمومی
General

دسامبر 1

پایان نامه درمورد بهره بردار

بین قرص ها و غلاف ابتدا عمل خلاسازی صورت می گیرد و سپس این فضا را ازگاز هلیوم با فشارتقریبا” ۲kgf/cm 30 – ۲۰ پر می شود. انتخاب هلیوم در واقع به خاطر ویژگی قابلیت هدایت گرمایی بالای آن می‏باشد . فشاری که توسط هلیوم از درون میله سوخت به سطح داخلی غلاف اعمال می شود مقاومت میله سوخت را در برابر فشار خنک کننده که در اطراف میله سوخت در جریان بوده و بر میله سوخت وارد می‏گردد ، افزایش می دهد. [۱۱]
انتقال حرارت در فضای خالی بین سوخت و غلاف
در انواع راکتورها که قرص های سوخت سرامیک با غلاف فلزی پوشیده شده اند فاصله یا شکاف کوچکی با ضخامت چند هزارم سانتی متر وجود خواهد داشت که معمولا با گاز بی اثری نظیر هلیوم پر می شود. اگرچه ضخامت فضای بین قرص های سوخت و غلاف خیلی کم می باشد ، به دلیل قابلیت هدایت گرمایی پایین گازها افت دمایی نسبتا زیادی در شکاف خواهیم داشت. اگر گاز داخل شکاف را یکنواخت فرض کنیم ، می توانیم به سادگی هدایت گرمایی را برای گاز داخل شکافت حل کنیم و افت دمایی را بدست بیاوریم.[۱۰]
از آنجایی که هیچ تولید گرمایی در شکاف نداریم ، خواهیم داشت :
( ۱-۲ )

اگر قابلیت هدایت گرمایی گاز KG ، را ثابت در نظر بگیریم و نیز با توجه به این که تمام گرمای تولید شده در سوخت باید از شکافت رد شود می توانیم بنویسیم :
(۲-۲)
سپس با انتگرال گرفتن از معادله فوق می توانیم افت دمایی در شکاف را بدست آوریم : (۲-۳)
بعد از یک دوره بهره برداری ، شکاف دارای ترکیبی از گاز اصلی ( مثلا هلیوم ) و گازهای حاصل از شکافت هسته ای مثل Kr و Xe خواهد بود از این رو قابلیت هدایت گرمایی KG در حین عمر قلب تغییر خواهد کرد . بنابراین در چگالی قدرت خطی W/m500 ، ضخامت شکافت cm005/0= tG ، باعث افزایش اختلاف دمای به اندازهC 0 300 یا بیشتر در دو طرف شکاف خواهد شد.همچنین یک اثر خیلی مشهود در سوختن وجود دارد . همین طور که شکافت در سوخت رخ می دهد قرص های سوخت نیز متورم و شکافته خواهند شد و در عمل در مکان های بسیاری با غلاف تماس پیدا خواهند کرد. چنین پدیده ای برای بحث از لحاظ تحلیلی خیلی مشکل است و از این رو معمولا ضریب موثر انتقال گرمای شکاف hG را تعریف می کنند بطوریکه افت دمای شکاف برابر است با :
(۲-۴)
ضریب تجربی hG تابعی از میانگین ضخامت شکافت ، قابلیت هدایت گرمایی گاز ، فشار تماس سطحی بین قرص سوخت و غلاف ، زبری سطح ، جنس ماده غلاف و البته سوختن سوخت خواهد بود . معمولا” بسته به نوع ماده ، پرتودهی سوخت ، فشار تماسی بین غلاف و قرص ، بین ۵/۰ تا w/ cm . K 1/1متغیر می باشد. اگر بپذیریم که شارگرما درشکافت درحالت پایدار برابر با گرمای تولید شده درسوخت ، تقسیم بر مساحت سطح جانبی سوخت است،پس می توان افت دما در شکافت را به صورت زیر محاسبه کنیم : (۲-۵) (۲-۶)
برای چگالی قدرت خطی W/m500 این اختلاف دما می تواند از ۱۴۰ تا C 0 200 باشد ، بسته به این که hG چه مقداری انتخاب می کنیم.[۱۰]
غلاف
اگر فرض کنیم قابلیت هدایت گرمایی غلاف KC ثابت است و هیچ تولید گرمایی در غلاف وجود ندارد ، می توانیم با حل معادله زیر افت دمایی در غلاف را بدست آوریم :
(۲-۷)
(۲-۸)

که TS دمای سطح بیرونی غلاف و TC ضخامت غلاف است. ( ضخامت شکاف را در این محاسبه نادیده گرفته ایم ) . در عمل ضخامت غلاف tc در مقایسه با قطر میله سوخت خیلی کم است از این رو با توجه به بسط لگاریتم خواهیم داشت :
(۲-۹)

جنس غلاف معمولا هدایت گرمایی زیادی دارند در واقع با توجه به ضخامت کم غلاف و جنس آن برای مثلا چگالی خطی W / m500 و ضخامت غلاف cm 053/0 = tc افت دمایی در حدود C 0 78 خواهیم داشت.[۱۰]
مواد مورد استفاده در راکتور و غلاف راکتور
خواص فیزیکی مواد ، اهمیت ویژه ای در کاربرد آنها در راکتورهای هسته ای دارد . خواصی چون استحکام سختی، قابلیت کشش ، نقطه ذوب ، نقطه جوش ، چگالی و رسانندگی گرمایی همه موارد آشنایی هستند که مهندسان به هنگام انتخاب مواد برای کاربردهای خاص به آنها توجه می کنند.
سطح مقطع نوترون که در انتخاب اغلب مواد مورد استفاده در قلب راکتور نقش اساسی دارد ( پیش از اختراع راکتورها ) چندان شناخته شده نبود . بیشتر اجزای یک راکتور تحت دماها و تنشهای بالایی قرار می‏گیرند و رفتار آنها را تحت چنین شرایطی باید مورد بررسی قرار داد. همچنین لازم است که همه واکنشهای شیمیایی ممکن بین مواد به کار رفته در یک راکتور را بشناسیم.[۹]
معیارهای چندی را به منظور مقایسه و انتخاب مواد راکتور می توان بر شمرد. از جمله :
۱-خواص مکانیکی خوب شامل رسانندگی گرمایی ، گرمای ویژه ، چگالی، استحکام ، نرمی ، نقطه ذوب یا نقطه جوش بالا و ضریب انبساط پایین.
۲– سطح مقطع جذب پایین نوترون برای همه مواد درون قلب جز سوخت و میله های کنترل و سموم قابل سوخت , در صورت استفاده از آنها.
۳- پایداری شیمیایی همه مواد در دماها و فشارهای راکتور . عدم وجود خطر اکسید شدن ، تجزیه ، انفجار یا واکنشهای شیمیایی دیگر.
۴- عدم وجود تغییر فازهای متالوژیکی در دماهای عملیاتی که ممکن است منجر به تغییرات ابعادی شوند.
۵- مقاوت در برابر آسیب ناشی از تابش در طول عمر مواد درون راکتور.
۶- دسترس پذیری آسان و ارزان نوع خالص ، سادگی ساخت و سمی نبودن مواد انتخابی.
مواد مناسب برای غلاف در راکتور
مواد مناسب برای غلاف سوخت باید دارای:
۱- سطح مقطع جذب نوترون خیلی پایین.
۲- رسانندگی گرمایی بالا.
۳- استحکام خوب در دماهای بالا برای مقاومت در مقابل تنش حرارتی تغییر شکل سوخت و فشار ناشی از انباشت پاره های گازی شکافت در داخل غلاف باشند.
علاوه بر این مواد یاد شده باید سخت بوده و دستخوش خوردگی یا واکشنهای شیمیایی دیگر با سوخت یا خنک کننده نشوند.
فلزهای زیر و آلیاژهای آنها برخی ، اگر نه همه ی آنها ، شرایط بالا را دارند و برای غلاف سوخت در نظر گرفته شده اند :
* آلومینیوم ، بریلیم ، منیزیم ، زیرکونیم و فولاد زنگ نزن.
بریلیم ماده خوبی برای کاربرد در راکتور نیست ، و برای غلاف نیز منظور نمی شود . زیرا بریلیم و تمام ترکیباتش سمی هستند.
آلومینیم به عنوان غلاف در راکتورهای پژوهشی توان-پایین که در آنها دما بندرت از حدود C 0 100 تجاوز می کند به کار رفته است.
سطح مقطع جذب آن نسبتاً پایین barns 23/۰ اما خواص مکانیکی آن مانند استحکام و سختی خیلی پایین است و در وضعیتهای تنش بالا یا دماهای بیش ازC 0 300  نمی توان از آن به عنوان غلاف استفاده کرد . بنابراین آلومینیوم را نمی توان به عنوان غلاف در نیروگاههای هسته ای به کار برد. منیزیم دارای سطح مقطع جذب خیلی پایینی barns ۶۳۰/۰ است اما مثل آلومینیم فلز نرم بدون استحکامی ، بادمای کار حداکثر C 0 45 است.
منیزیم از نظر شیمیایی هم خیلی فعال است ، و به سادگی در هوا اکسید می شود . خواص منیزیم ، بخصوص اکسید شدن آن را می توان با افزودن مقدار کمی ( کمتر از ۱ درصد ) آلومینیم و بریلیم به آن بهبود بخشید. آلیاژی که به این ترتیب ایجاد می شود به میزان زیادی به صورت غلاف در راکتورهای گازی بریتانیا به کار رفته است . زیرکونیم دارای سطح مقطع جذب پایین barns ۱۸۵/۰ ، نقطه ذوب بالا C 0 ۱۸۵۰ خواص مکانیکی خوب و مقاومت بالایی در برابر خوردگی در آب است.
این خواص ، زیرکونیم را به یک ماده عالی برای غلاف سوخت راکتورها تبدیل می کنند خواص مکانیکی زیرکونیم و مقاومت آن در برابر خوردگی را می توان با آلیاژ کردن آن با مقدار کمی قلع  ( ۵/۱درصد ) ، آهن ( ۱۵/۰تا ۲/۰ ) ، کرم ( ۱/۰ درصد ) و نیکل ( تا ۵/۰ درصد ) بهبود بخشید . این آلیاژها در حال حاضر بهترین مواد برای غلاف هستند.[۹]
در دماهای خیلی بالا ، فراتر از حدود ۱۰۰۰ درجه ، زیرکونیم و آلیاژهای زیرکالوی با بخار آب ترکیب شده تولید هیدروژن می کنند ، که خیلی خطرناک است. شرایطی که ممکن است منجر به این واکنش شوند می توانند ناشی از گرم شدن بیش از حد سوخت و غلاف به علت انتقال ناکافی گرمای حاصل از واپاشی فراورده های شکافت ، که خود زاییده تلف شدن خنک کننده راکتور در اثر یک حادثه است ، باشند . فولاد زنگ نزن از نظر خواصل مکانیکی عالی و مقاومت در برابر خوردگی ، مشهور است.
متاسفانه سطح مقطع جذب آن که به نوع فولاد و مقادیر دقیق کرم و نیکل موجود در آن بستگی دارد ، بالاتر از آن است که بتوان از آن به عنوان یک ماده ایده آل برای غلاف یا کاربردهای دیگر در قلب راکتور یاد کرد. از این ماده در حال حاضر به عنوان غلاف سوخت در راکتورهای آب تحت فشار استفاده نمی شود اما در راکتورگازی پیشرفته و در راکتورهای زاینده کاربرد دارد . فولاد زنگ نزن ، به علت مقاومت عالی در مقابل خوردگی ، کاربردهای وسیعی در راکتورهای FBR , PWR دارد.[۹]
تعریف حالات شکست میله سوخت و محاسبات شکست
درجه شکل گیری سوخت مصرفی می تواند در طی طراحی اصلی حادثه رخ دهد و بستگی به حالات ممکن شکست دارد. یک آنالیز مفصل شکست های سوخت تحت حوادث سنگین، توسط آزمایشگاه های ملی ساندیا ( SNL) به عنوان یک منبع مطالعه محسوب شده ، و سه حالت ممکن شکست را پیش بینی می‏کنند که در شکل ( ۲–۳ ) نشان داده شده است.
حالت اول شکست تحت تغییر شکل‏های خمشی آغاز شده و می تواند به طور موثری به حالت دوم شکست توسعه یابد. هر دوی این حالات ، هیدروکسیدهای شعاعی را در مقایسه با شکست نوع سوم در نطر نمی گیرند زیرا تاثیر هیدروکسیدهای شعاعی تمایل به غلبه بر شکست روکش فلزی در طی حادثه دارند برای تامین پیش بینی شکل گیری دوباره ی سوخت پتانسیلی ، سه محاسبه ی شکست نشان داده شده در شکل ( ۲-۳ ) ، به

دسامبر 1

پایان نامه درمورد انرژی هسته ای، سری های زمانی، نمونه برداری، تامین کننده

مایع(LMFBR/FBR)
در راکتور های PWR وBWR  و دیگر انواع راکتور ها بخش عمده ای از واکنش شکافت بر روی ایزوتوپ ۲۳۵- U اتفاق می افتد.
در راکتور های زاینده سریع دو فرایند تولید انرژی و ساخته شدن هسته های جدید پلوتونیم با هم اتفاق می افتند. قلب این راکتور از دو قسمت تشکیل می شود . میله های سوخت که مخلوطی است ، از دی‏اکسید‏پلو تونیم  و دی اکسیداورانیم در قسمت داخلی قراردارند.
در اینجا واکنشهای شکافت غالب هستند درحالی که در قسمت بیرونی فرایند غالب عبارت است از ۲۳۸-U و۲۳۹- PU . این قسمت بیرونی حاوی اورانیم شده است ( اورانیومی که کسر غنی شده آن حتی از ۷/۰ درصد یعنی مقدار طبیعی آنهم کمتر است ). در چنین راکتوری در واحد زمان ، پلوتونیم شکافت پذیر بیشتری حاصل میشود ، تا مقداری که تحت واکنش شکافت قرار گرفته میشود ( از این رو اسم “زاینده ” بر آن اطلاق شده است ). از طرف دیگر نوترون ها کند نمیشوند ، چرا که برای انجام فرآیندهای مورد بحث در بالا وجود نوترون های سریع الزامی هستند. [۲]
راکتور های خنک شونده با مواد آلی
در راکتورهای خنک شونده با مواد آلی از یک سری مواد آلی مایع مخصوصاً از مخلوط هایی از دی فنیل و دی فنیل اکسید به عنوان یک عامل انتقال حرارت مناسب استفاده شده است.  [۲]

فصل دوم
مجتمع سوخت و المانهای سوخت در راکتورهای هسته‎ای

مقدمه
راکتورهای آبی تحت فشارشامل بیش از دو سوم عمده راکتورهای انرژی عملیاتی جهانی هستند. متعاقبا” وقتی دوره نگهداری این راکتورها طولانی می شود نه تنها کارائی آنها را کاهش می دهد بلکه هزینه های اقتصادی بالغ بر چندین میلیون دلار سالیانه را نیز در بر دارد . تولیدات خوردگی ، فعال سازی خنک کننده و فعالیت محصولات شکافت در حلقه های اولیه این راکتورها به عنوان عوامل غالب در جهت نرخ های بالاتر این سیستم ها ، تعیین می گردند. روند ( گرایش ) اخیر به سمت توسعه هسته های با خورندگی بالا ( اشتعال پذیری بالا ) و بسط طول های سیکل سوخت هر دوی راکتورهای موجود و در دست طراحی در این مشکل را بدتر می‏کنند.[۹]
چندین تلاش تئوری ( نظری ) به سمت مطالعه مدلسازی آزادسازی برای توسعه سیستم های مانیتورینگ رادیواکتیویته خنک کننده اولیه ، صورت گرفته است. آقای کو و همکاران ، یک مدل را برای آزادسازی تولیدات شکافت ناپایدار از لوله های سوخت معیوب در خنک کننده ی راکتورهای تحت فشار ، توسعه داده اند. زمانی که شکاف ( تجزیه ) رخ می دهد ، قسمت تولیدات شکافت در انتشار سوخت به فاصله سوخت روکش‏دار در میان شبکه پیچیده تونل ها در ماتریس ( زمینه ) سوخت جامد ، آزاد می گردند. این تولیدات شکافت رادیواکتیو در فاصله سوخت با روکش محصور می مانند تا اینکه شکست ( ترکیدگی ) پوشش ( روکش ) منتج به تراوش آن ها در خنک کننده اولیه ، رخ دهد. تفکیک این ایزوتوپ ها از خنک کننده اولیه در مسیرهای چندگانه رخ می دهد همانطور که در شکل نشان داده شده است. در ناحیه خارج از هسته ، آن ها توسط تبادل گرهای یون و سیستم های تفکیک کنترل شیمیایی و کنترل حجمی بنام CVCS ، تفکیک می شوند ( شکل۲- ۱ (.
واپاشی پرتوزا ، تراوش ها و فیلترها نیز دیگر راه های موجود برای حذف آنها از مدار اولیه می‏باشد . در داخل ناحیه قلب ، این رادیو نوکلیدها توسط فعال سازی نوترون و واپاشی رادیواکتیویته طبیعی ، حذف می گردند. [۹]

شکل ۲-۱) دیاگرام طرح تولید و سیکل تجزیه فعالیت محصولات شکاف در مدار خنک کننده اولیه[۱۰]
به علت تعداد زیاد میله های سوخت در هسته یک PWRعملیاتی و تعداد زیاد پارامترهای موجود در ایجاد شکست میله سوخت ، بسیاری از آن ها همراه با عدم قطعیت زیاد و دارای مدل های تصادفی محدوده های تغییر پذیر تصادفی صحیح ، به خوبی قابل کاربرد می باشند. زمان های رخداد شکست سوخت از پیش تعیین نمی شوند ، این خصوصیت به یک سلسله از وقایع سری های زمانی تقسیم می شود. تکنیک شبیه‏سازی تصادفی برای مدلسازی توالی های واقعه شکست سوخت انتخاب می گردند. در کار حاضر، یک
مدل تصادفی توسعه می یابد که یک کد رایانه ای FPCART را برای تخمین وجود تولید شکاف در خنک کننده اولیه برای اختلالات واقع گرایانه انرژی ، توسعه می دهد. در بخش اول ، یک روش تصادفی پس از تولید توالی های واقعه شکست سوخت توسط نمونه برداری که به شدت وابسته به زمان است ، توسعه می‏یابد . در بخش دوم ، روش قطعی FPCART برای ثبت شکستگی های سوخت تصادفی توسعه یافته تا فعالیت تولید شکاف را در ناحیه سوخت و در ناحیه فضای سوخت روکش دارد ، محاسبه کند. [۱۰]
این روش بر مبنای روش رانگ-کوتا-فلبرگ می باشد که همراه با گام اندازه سازگار برای حل معادلات دیفرانسیلی معمولی دوگانه است. سپس ، در نهایت فعالیت تولید شکاف در ناحیه خنک کننده اولیه تعیین می گردد. مدل همچنین رفتار فعالیت تولید شکاف را تحت اختلالات انرژی در نوعی PWR شبیه سازی می کند .[۹]
توصیف مجموعه سوخت
مجموعه سوخت BWR شامل یک سلول سوخت و یک کانال می باشد. سلول سوخت شامل ، میله های سوخت و ابزارهای ( آهن آلات ) مورد نیاز برای نگهداری و حفظ فاصله مناسب میان میله های سوخت است. کانال یک جعبه زیرکالوی است که در حوالی سلول سوخت برای ایجاد جریان مستقیم خنک کننده هسته در میان هسته و همچنین درکانالهای هدایت لوله های کنترل قابل حرکت ( سیار ) می چرخد.
طراحی سوخت ESBWR بر مبنای خط تولید ۱۰۰۰- VVER از GNF است . طراحی۱۰۰۰- VVER شامل یک آرایه ۱۰×۱۰ لوله های سوخت تمام طول ۷۸/ ۱۴ لوله سوخت مجزا ( تکه تکه )که تقریبا” دو سوم محدوده هسته فعال و دو لوله آب مرکزی بزرگ می باشد. طراحی با استفاده از کوتاه شدگی طول سوخت فعال با ESBWR سازگار می باشد که منجر به ترویج جریان دورانی طبیعی می گردد. [۱۰]
شکل (۲-۲) طراحی ۱۰۰۰- VVER را با اجزای اصلی تعیین شده نشان می دهد. صفحه مهار تحتانی فولاد ضد زنگ شامل یک بخش مخروطی می شود که در نگهدارنده سوخت جا می گیرد و یک شبکه که فاصله مناسب لوله سوخت را در پائین سلول حفظ می کند.
صفحه مهار فوقانی فولاد ضد زنگ فاصله لوله سوخت را در بالای سلول حفظ کرده و یک دستگیره را برای بالا بردن سلول مهیا می سازد . مجموعه سلول سوخت با استفاده از ۸ لوله مهار در اطراف سلول سوخت ، نگه داشته می شود. هر لوله مهار دارای برجستگی ای ( رزوه ) در پائین درپوش لوله است که در صفحه مهار تحتانی پیچ می خورد و رزوه ای در بالای درپوش لوله که با استفاده از یک برجستگی در صفحه مهار فوقانی توسعه یافته و با یک مهره بسته می‏شود. [۹و۱۰]
یک واشر زائده قفل در زیر مهره لوله مهار برای جلوگیری از چرخش لوله مهار و مهره قرار دارد . لوله های با طول تکه‏تکه ( بخش بخش ) نیز شامل یک توپی انتهائی است که در صفحه مهار تحتانی قلاویز می‏شود تا از حرکت لوله ها در حین ترابری یا جابجائی با سلول جهت یافته افقی جلوگیری کند.
صفحه مهار فوقانی لوله های سوخت تمام طول ( کامل ) و لوله های آب با استفاده از میله هائی توسعه یافته ( بلند تر شده ) که در صفحه مهار فوقانی دارای برجستگی است تا رشد اختلاف مورد انتظار برای عملیات پرتودهی بالا را اصلاح کند فنرهای انبساط ( توسعه ) بر روی هر میله درپوش لوله فوقانی قرار دارد تا این اطمینان را ایجاد کند که لوله های سوخت تمام طول و لوله های آب به درستی در صفحه مهار تحتانی قرار گرفته اند.
کارایی بالای حلقه ( بست ) جداکننده های زیرکالوی به طور محوری قرار گرفته اند تا فاصله مناسب لوله را در امتداد طول سلول سوخت حفظ کند تا از ارتعاش القائی جریان جلوگیری کند و کارایی نیروی بحرانی را ارتقاء بخشد . این جداکننده ها در مکان های محوری درست با استفاده از جفت زائده های قابل جوش با یکی از هر دو لوله آب قرار گرفته اند. لوله آب با زائده در میان جداکننده ها قرار گرفته و سپس برای ربایش جداکننده ها می چرخد. در زمان مونتاژ ، از چرخش لوله آب زائده دار با استفاده از یک درپوش لوله تحتانی مربعی که در یک حفره مربعی در صفحه مهار تحتانی فیت می شود ، جلوگیری می شود.
مجموعه سوخت شامل کانال سوخت واکنشی زیرکالوی- ۲ می شود که جریان کانال ها به طور عمودی در
میان سلول سوخت سختی جانبی را برای سلول سوخت فراهم ساخته و سطحی را برای نگهداری لوله های
کنترل همانطور که جا گرفته اند ، مهیا می سازد.

شکل ۲-۲) طرح یک مجتمع سوخت۱۰۰۰- VVER [4]
میله سوخت
میله سوخت ، میله ای است که درون آن سوخت هسته ای قرار می گیرد ، تامین کننده تولید انرژی گرمایی بوده و محصولات شکافت و سوخت هسته ای ثانوی در آن جمع می شود. در میله سوخت انرژی هسته ای حاصل از شکافت به انرژی گرمایی تبدیل می شود . بیش از ۹۰ درصد انرژی آزاد شده حاصل از شکافت هسته ، درون خود میله سوخت تراوش می کند . انتقال حرارت از سوخت به خنک کننده از طریق غلاف میله سوخت انجام می گیرد. [۱۱]
قرص های سوخت و غلافی که آنها را در بر گرفته است به عنوان دو عضو از مجموعه اعضای سیستم تدافعی می باشند و مانند سدی مانع خروج مواد رادیواکتیو به درون خنک کننده می گردند. در حال حاضر دی اکسید اورانیوم ( UO2 ) ، توسعه یافته ترین ماده ای است که به عنوان سوخت هسته ای مورد استفاده قرار می گیرد. جنس غلاف سوخت از ترکیب آلیاژ زیرکونیوم بعلاوه ۱% نئوبیوم می باشد.
در این جا به بررسی اجمالی پیرامون ساختار یک میله سوخت راکتور ۱۰۰۰- VVER می پردازیم :
اصلی ترین بخش یک میله سوخت ، قلب میله سوخت است که از قرص های سیلندری شکل سوخت تشکیل می شود . این قرص های سوخت ، پودر پرس شده دی اکسید اورا نیوم می باشند که به روش
تراکم سازی تهیه می شوند.
در مرکز قرص سوخت سوراخی تعبیه شده است جهت کاهش حرارت در مرکز سوخت و جلوگیری از تورم آن و جبران انبساط حرارت حجمی سوخت و درنهایت ایجاد فضای اضافی برای انباشته شدن محصولات گازی شکل شکافت . قرص های سوخت توسط یک غلاف محصور شده‏اند. این غلاف به منظور محافظت از قرص های سوخت در برابر تاثیرات خنک کننده و نیز جلوگیری از پراکنده شدن محصولات شکافت می باشد.[۱۱]
بین قرص های سوخت و غلاف فاصله ای وجود دارد. این فاصله به منظور جبران تورم سوخت و تغییر شکل دادن آن در حرارت بالا تعبیه شده است. علاوه براین فاصله بین سوخت و غلاف می تواند فضای مناسبی برای تجمع محصولات گازی شکل شکافت باشد. در واقع فضای پیش‏بینی شده برای تجمع محصولات گازی شکل تقریبا ۳۰ سانتیمتر مکعب می باشد . این فضا شامل فضای آزاد در قسمت بالای سوخت ، فضای سوراخ های وسط قرص سوخت و فضای حد فاصل غلاف و قرص ها می باشد.
به منظور بهبود شرایط انتقال حرارت از میله های سوخت به خنک کننده ، در فاصله