فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: كليات و مقدمه
1-1- مقدمه 2-4
1-2 – بیان مساله 6
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق 6-7
1-4- اهداف تحقیق 7-8
1-5- واژههای کلیدی 8
فصل دوم: بررسی و مرور پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه 10-11
2-2- بیماریهای گیاهی 11-12
2-2-1- بیماریهای برنج 12
2-2-2- بلاست برنج 12-14
2-2-3- مطالعه بیولوژیکی قارچ عامل بیماری بلاست 14-15
2-3-روشهای کنترل بیماریهای گیاهی 15
2-3-1- روشهای کنترل بلاست برنج 15
2-3-1-1- پیشآگاهی 16-17
2-3-1-2- کنترل زراعی 17-19
2-3-1-3- کنترل بیولوژیکی 19-21
2-3-1-4- کنترل شیمیایی 21-23
2-3-1-5- استفاده از ارقام مقاوم 23-25
2-4- مقایسه اقتصادی روشهای کنترل بیماری بلاست برنج 25-29
فصل سوم مواد و روشهای تحقیق
3-1- منطقه مورد مطالعه 31-33
3-1-1- معرفی استان گیلان 31-32
3-1-2- برنج در استان گیلان 32
3-2-1- شهرستانهای استان گیلان 32
3-2-2- شهرستان لنگرود 32-33
3-3 – روش تحقیق 33
3-4- جامعه و نمونه آماری 33
3-5- ابزار گردآوری دادهها 34
3-5-1- ابزار پژوهش 34-35
3-6- روایی و پایایی ابزار اندازهگیری 35-36
3-6-1- روایی 35
3-6-2- پایایی 36
3-7 – متغیرهای تحقیق و تعاریف عملیاتی 36-37
3-7-1- متغیر مستقل 36
3-7-1-1- ویژگیهای فردی 36
3-7-1-2- ویژگیهای نظام زراعی 36
3-7-1-3- ویژگیهای اقتصادی 36
3-7-1-4- دانش کنترل بلاست برنج 37
3-7-1-5- نفوذپذیری اجتماعی 37
3-7-1-6- مشارکت اجتماعی 37
3-7-1-7- فعالیتهای آموزشی- ترویجی 37
3-7-1-8- دانش فنی 37
3-7-1-9- اثرات زیستمحیطی کنترل بیماری بلاست برنج 37
3-7-2- متغیر وابسته 37
3-8- فرضیههای تحقیق 38
3-9 – روش تجزیه تحلیل دادهها 38-39
3-9-1- آمار توصیفی 38
3-9-2- آمار استنباطی 39
فصل چهارم: تجزیه تحلیل دادهها
4-1- مقدمه 41
4-2- یافتههای توصیفی 41-57
4-2-1- ویژگیهای فردی 41-42
4-2-2- ویژگیهای نظام زراعی 43
4-2-3- ویژگیهای اقتصادی 44
4-2-4- دانش کنترل بلاست برنج 45-53
4-2-4-1- دانش کنترل شیمیابی بلاست برنج 45-47
4-2-4-2- دانش کنترل زراعی برنج 48-53
4-2-5- نفوذپذیری اجتماعی 53-54
4-2-6- مشارکت اجتماعی 54
4-2-7- فعالیتهای آموزشی- ترویجی 55
4-2-8- دانش فنی 56-56
4-2-9- اثرات زیستمحیطی کنترل بلاست برنج 56-57
4-3- آمار استنباطی 57-60
4-3-1- مقایسه ویژگیهای فردی، زراعی و اقتصادی کشاورزان دوگروه با استفاده از آزمون کایدو 57
4-4- مقایسه هزینههای کنترل شیمیایی با کنترل زراعی 60-61
فصل پنجم: بحث، نتيجه گيري و پیشنهادات
5-1- مرور کلی بر تحقیق 63-64
5-1-1- مقدمه 63
5-1-2- اهداف تحقیق 64
5-1-3- محدوده تحقیق 64
5-1-4- محدودیت تحقیق 64
5-1-5- روش و نوع تحقیق 64
5-1-6- متغیرهای تحقیق 64-65
5-1-7- فرضیههای تحقیق 65
5-2- نتیجهگیری 65-73
5-2-1- یافتههای توصیفی 65-70
5-2-2- یافتههای استنباطی 70-71
5-2-2- مقایسه هزینههای کنترل زراعی و شیمیایی 71
5-3- بحث 71-73
5-4- پیشنهادها 74-75
5-4-1- پیشنهادهای پژوهش حاضر 74
5-4-2- پیشنهادهایی برای پژوهشهای آینده 74-75
منابع 76-84
پیوستها 85-96
چکیده انگلیسی 97
صفحه عنوان انگلیسی 98
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-1- تولید برنج در کشورهای اصلی صادر……………….………………………………………..5
جدول 2-1- سرانه مصرف برنج در آفریقا و برخی کشورهای در حال توسعه………………………..11
جدول 3-1- ارزشهاي عددي گويه هاي پرسشنامه…………….……..…………………………………35
جدول 3-2- ارزشهاي عددي گويه هاي پرسشنامه………………………….……………………………35
جدول 3-3- ارزشهاي عددي گويه هاي پرسشنامه………….……………..……………………………35
جدول 3-4- ميزان اعتماد (پايايي) پرسشنامه با استفاده از روش آلفاي كرونباخ………….…..……….36
جدول 4-1- توزیع فراوانی ویژگیهای فردی شالیکاران (320=n)….…………..………………….41-42
جدول 4-2- توزیع فراوانی ویژگیهای نظام زراعی شالیکاران……………………….……………………43
جدول 4-3- توزیع فراوانی ویژگیهای اقتصادی شالیکاران……………………………………………….44
جدول 4-4- توزیع فراوانی شالیکاران و کارشناسان براساس دانش کنترل بلاست برنج………….……46
جدول 4-5- توزیع فراوانی شالیکاران براساس دانش کنترل شیمیایی بلاست ر برنج…………….46-47
جدول 4-6- توزیع فراوانی شالیکاران براساس دانش کنترل زراعی بلاست ر برنج……………….49-53
جدول 4-7- میزان نفوذپذیری اجتماعی شالیکاران به ترتیب اهمیت موضوع (367n= )…..………..53
جدول 4-8- توزیع فراوانی شالیکاران مورد مطالعه برحسب میزان نفوذپذیری اجتماعی (367 =…( n 54
جدول 4-9- میزان مشارکت اجتماعی شالیکاران به ترتیب اهمیت موضوع (367n= )………..……..54
جدول 4-10- توزیع فراوانی شالیکاران مورد مطالعه بر حسب میزان مشارکت اجتماع.………………54
جدول 4-11- میزان فعالیتهای آموزشی- ترویجی شالیکاران به ترتیب اهمیت موضوع (367n= )…..55
جدول 4-12- توزیع فراوانی شالیکاران مورد مطالعه بر حسب میزان فعالیتهای آموزشی (367n= )….55
جدول 4-13- میزان دانش فنی شالیکاران به ترتیب اهمیت موضوع (367n= )…………….…………56
جدول 4-14- توزیع فراوانی شالیکاران مورد مطالعه بر حسب میزان دانش فنی………….……………56
جدول 4-15- اثرات زیستمحیطی کنترل بلاست برنج به ترتیب اهمیت موضوع (367n= )….……56
جدول 4-16- توزیع فراوانی شالیکاران مورد مطالعه بر حسب میزان اثرات زیستحیطی…..………..57
جدول 4-17-مقایسه ویژگی فردی، زراعی واقتصادی کشاورزان دو گروه بااستفاده ازآزمون کایدو…60
جدول 4-18- مقایسه ویژگی فردی، زراعی و اقتصادی کشاورزان……………………………………………….60
جدول 4-19- محاسبه هزینه های کنترل زراعی و شیمیایی…………………………………………………………61
جدول 4-20- مقایسه اقتصادی روش کنترل زراعی و شیمیایی بر اساس نسبت منافع به هزینهها……..61
جدول الف- 1- نفوذپذیری اجتماعی………………………………………………………………………………………90
جدول الف- 2-. مشارکت اجتماعی………………………………………………………………………………………..90
جدول الف-3- فعالیتهای آموزشی-ترویجی …………………………………………………………………………91
جدول الف- 4- دانش فنی……………………………………………………………………………………………………..91
جدول الف- 5- اثرات زیستمحیطی کنترل بلاست برنج…………………………………………………………..92
فهرست تصاویر
عنوان صفحه
شکل 1- 1 تولید برنج در آسیا- آمار سازمان خوار و بار جهانی سال ٢٠١٣……….………….…………………….4
شکل 3- 1 نقشه استان گیلان……..………………………………………………………………………………31
شکل 4- 1 توزیع فراوانی شالیکاران بر اساس روش کنترل بیماری…………………….…………………45
چکیده
برنج یکی از محصولات زراعی عمده استان گیلان بوده و نقش مهمی در درآمد خانوار روستایی دارد. میزان محصول برنج هر ساله توسط عوامل مختلفی همچون آفات، بیماریها و علفهای هرز مورد تهدید قرار میگیرد. بیماری بلاست یکی از خسارتزاترین بیماریهای برنج بوده و هر ساله موجب کاهش کمیت و کیفیت محصول در مزارع شمال کشور میگردد و در این میان زارعین بیشتر از روش شیمیایی برای کنترل بیماری استفاده میکنند. امروزه با توجه به خطرات سموم شیمیایی روی سلامت انسان و محیطزیست بیشتر بر روشهای زراعی و بیولوژیک جهت کنترل بیماری بلاست برنج تاکید میگردد و از آنجایی که در استان گیلان از کنترل بیولوژیک استفاده نمیشود در این تحقیق مقایسه اقتصادی دو روش شیمیایی و زراعی رایج در شالیزارهای استان گیلان (شهرستان لنگرود)، مدنظر قرار گرفته است. مقایسه اقتصادی دو روش کنترل زراعی و شیمیایی بین 33 نفر از کارشناسان و 373 نفر از شالیکاران شهرستان لنگرود انجام شد که برای این کار از روش نمونهگیری تصادفی استفاده شد. روش جمعآوری دادهها به صورت پرسشنامهای بوده و دادههای جمعآوری شده توسط نرمافزار SPSSمورد ارزیابی قرارگرفتند. همچنین میزان نفوذپذیری اجتماعی، دانش فنی، مشارکت اجتماعی، فعالیتهای ترویج و میزان اهمیت به محیط زیست پاسخگویان بررسی و در بخش اقتصادی از روش نسبت منافع به هزینهها جهت تعیین اقتصادیترین روش کنترل بیماری استفاده گردید. همچنین مقایسه ویژگیهای فردی، زراعی و اقتصادی دو گروه کشاورزان استفادهکننده از روش زراعی و شیمیایی توسط آزمون آماری کایدو نشان داد که بین جنسیت، سن و سابقه برنجکاری با روش کنترل انتخابی توسط پاسخگویان ارتباط معنیداری وجود ندارد ولی بین سطح زیرکشت و روش کنترل در سطح 05/0 آماری، ارتباط معنیداری وجود دارد. علاوه بر این بین نظرات کارشناسان و کشاورزان در مورد روش کنترل بیماری بلاست برنج، اختلاف معنیداری وجود داشت بهطوری که کارشناسان ترکیبی از روشهای کنترل را توصیه میکنند ولی بیشتر کشاورزان از روش شیمیایی استفاده میکنند. ضمناً تحقیقات حاضر نشان داد بر اساس قیمتهای سال 1392 و با توجه به هزینههای کنترل زراعی در مقایسه با کنترل شیمیایی در هر هکتار شالیکاری، کنترل زراعی از نظر اقتصادی قابل جایگزین با کنترل شیمیایی خواهد بود.
واژههای کلیدی: بلاست برنج، مقایسه اقتصادی، کنترل زراعی، کنترل شیمیایی.
فصل اول
کلیات و مقدمه
1- 1- مقدمه
برنج یکی از محصولات غذایی درجه یک جهان است. در انگلیسیIce/paddy ، در عربی به آن Irz، در فارسی برنج و در زبان اردو چاوال میگویند. نام علمی آنOryza sativa است. برنج گیاهی از خانواده گرامینه است .(Wasim, 2002) کشت برنج که امروزه در تغذیه صدها میلیون انسان در سراسر جهان نقش مهمی را عهدهدار است در چین و هندوستان سابقه هفت هزار ساله دارد. اعتقاد بر این است که منشا متداولترین گونه برنج، قاره آسیا است. برنج محصول عمده گیاهان زراعی مهم کشورهای در حال توسعه است و قوت غالب بیش از یک سوم جمعیت دنیا را تشکیل میدهد. ٩٠% کل تولید برنج از آسیاست و تمدنهای این ناحیه پیوند عمیقی با برنج دارند. دانهی برنج دارای ٧/٧% پروتئین، ٢/٧٥% مواد غیر ازته، ٤/٠% چربی، ٢/٢% سلولز و ٥/٠% خاکستر میباشد. قابلیت هضم برنج به مراتب بیش از سیبزمینی، گندم، شیر و سایر محصولات غذایی است (نورمحمدی و همکاران، ١٣٨٩). از نظر ارزش غذایی و میزان کالری تولیدی، برنج بر اکثر مواد غذایی مورد مصرف انسان برتری دارد. ضریب هضم مواد آلی دانه بدون پوسته در حدود ٩٢% و ضریب هضم پروتئین آن در حدود ٨٦% میباشد. بیش از ٧٠% برنج دنیا در مناطق نیمهگرمسیری مرطوب آسیا کشت میشود و تنها نقاط کوچکی از مناطق خشک به کشت آن اختصاص دارند، با این حال تولید برنج در بعضی مناطق نیمهخشک، به ویژه در کشورهایی که آب و هوای مدیترانهای دارند، مانند ایالات متحده آمریکا، مصر، یونان، اسپانیا، ایتالیا حائز اهمیت است، زیرا در این

Leave a Comment