رویدادها و ارزشهای آینده تنها می‌تواند حدسی باشد زیرا هنوز اتفاق نیفتاده است و نمی توانند هدف باشند و مبنایی برای تصمیم گیری استفاده کنندگان قرار گیرند از این رو حسابداری بر مبنای ارزش جاری برای بسیاری از حسابداران و سایر استفاده کنندگان اطلاعات برای تصمیم گیری می تواند مربوط و مفید باشد، به هر حال میثاق حسابداری همچنان بر مبنای بهای تمام شده تاریخی در تصمیم گیریها‌ مورد استفاده قرار می گیرد.
۲- جامعه بعنوان استفاده کنندگان اطلاعات : هر دو کمیته FASB , APB جامعه را بعنوان یک استفاده کننده صرف و خاص فراموش کرده اند. جامعه بیشتر از یک گروه یا استعدادها، سرمایه گذاران و بستانکاران باید مورد توجه قرار گیرد. FASB از توده مردم ذکری به میان نیاورده اما در اصطلاح تنها آنهایی هستند که تصمیمات اقتصادی خود را بر پایه روابطشان و یا علم و آگاهی ای که از شرکتهای تجاری دارند، اتخاذ می کنند.
۳- اطلاعات مربوط و مفید: اطلاعات مفید در بیانیه FASB دو مشخصه اصلی دارد: مربوط بودن، قابل اعتماد بودن.
اطلاعاتی مربوط است که بتواند تفاوتی و یا تغییری در تصمیم استفاده کنندگان ایجاد نماید اطلاعاتی قابل اعتماد است که اگر عرضه شد مفهومی برای عرضه شدن خود داشته باشد.
APB اشاره به اهداف کیفی دارد و اشاره به این طرز تفکر دارد که اهداف اولیه حسابداری باید با اهداف مطلوب جامعه مربوط باشد. قابل اعتماد بودن، واقعی بودن و منصفانه بودن را بعنوان اهداف میتوان بیان نمود. (کرباسی یزدی ، ۱۳۸۴ ،۴۰-۳۹)

۲-۱-۵ گزارش های حسابداری
محصول پردازش اطلاعات مالی توسط هر سامانه حسابداری گزارشهای متعدد و متنوعی است که گزارشهای حسابداری نامیده می شود. گزارشهای حسابداری را میتوان در دو گروه متمایز زیر
طبقهبندی کرد.
گزارش های درون سازمانی
به مجموعه گزارشهایی که توسط هر سامانه حسابداری در طول دوره مالی با هدف انجام خدمات مالی و ارائه اطلاعات تفصیلی تهیه می شود، گزارش های درون سازمانی می‌گویند. منظور از تهیه و ارائه این گونه گزارشها عمدتاً رفع نیازهای اطلاعاتی مدیریت واحدهای اقتصادی در برنامه ریزی و کنترل است. اما برخی از آنها علاوه بر کمک به مدیریت، اطلاعاتی را به اشخاصی که با واحد اقتصادی دادوستد یا ارتباط مستمر دارند، ارائه می‌دهد.
ویژگی اصلی گزارشهای درون سازمانی در این است که معمولاً به طور مستمر و به شکل تفصیلی و در فواصل زمانی کوتاه و حتی گاه روزانه تهیه می شود.
گزارشهای برون سازمانی
به گزارشهایی که توسط سامانه حسابداری در پایان سال مالی یا مقاطع دیگری از زمان در برای ارائه اطلاعات به طیف وسیعی از اشخاص ذیحق، ذینفع و ذیعلاقه به یک واحد اقتصادی تهیه
میگردد، گزارش برون سازمانی گفته می شود. صورتهای مالی که محصول نهائی پردازش اطلاعات مالی توسط سامانه حسابداری است اصلی ترین بخش گزارشهای برون سازمانی است. ویژگی اصلی گزارشهای برون سازمانی در این است که مجموع اطلاعات مالی مربوط به یک واحد اقتصادی را به شکل خلاصه و طبقه بندی شده همراه با توضیحات و تفاسیر لازم به طور یکجا ارائه می کند.
بنابراین ، سامانه حسابداری از لحاظ گزارشگری غالباً دو جنبه متمایز دارد، یکی جنبه تأمین نیازهای اطلاعاتی درون سازمانی و دیگری جنبه تأمین نیازهای اطلاعاتی برون سازمانی. این پژوهش منحصراً به جنبه برون سازمانی گزارشگری که اصطلاحاً گزارشگری مالی نامیده می شود تأکید دارد.
۲-۱-۶ صورتهای مالی و گزارشگری مالی
صورتهای مالی مجموعه ای از صورتهای مجزا و در عین حال مرتبط با یکدیگر است که اساساً وضعیت مالی و نتایج عملیات یک واحد اقتصادی را نشان می دهد. گزارشهای مالی که بخش محوری آن را صورتهای مالی تشکیل می دهد، محصول گزارشگری مالی و عمده‌ترین وسیله انتقال اطلاعات به خارج از واحد اقتصادی است. اما گزارشگری مالی منحصر به تهیه و ارائه صورتهای مالی نیست بلکه سایر طرق ارائه و تفسیر اطلاعات را که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با اطلاعات مالی حاصل از پردازش اطلاعات توسط سامانه حسابداری ارتباط دارد در بر می گیرد. در گزارشهای مالی، اطلاعاتی که بنابر الزامات قانونی یا عرف، افشای آنها ضروری است و یا اطلاعاتی که مدیریت یک واحد اقتصادی آگاهی از آن را برای اشخاص ذیحق، ذینفع و ذیعلاقه به امور آن واحد لازم میداند، ارائه می‌شود. هر گزارشگری که مشتمل بر صورتهای مالی باشد یا بخش عمده آن را صورتهای مالی تشکیل دهد یا متکی و منضم به صورتهای مالی باشد، گزارش مالی محسوب می‌شود.
۲-۱-۷ انواع گزارش های مالی
انواع گزارشهای مالی به شرح زیر است:
گزارش مالی سالانه: گزارش سالانه که توسط هیأت مدیره شرکتهای سهامی به مجمع عمومی صاحبان سهام یا توسط مدیریت شرکتهای غیر سهامی و سایر موسسات به صاحبان سرمایه شرکت یا ارکان تصمیم گیرنده موسسه ارائه می شود و سایر اشخاص ذینفع و ذیعلاقه نیز قاعدتاً باید به آن دسترسی داشته باشند، مهمترین نوع گزارش مالی است. گزارش سالانه علاوه بر صورتهای مالی ، یادداشتهای توصیفی ،جداول تفصیلی و صورتهای مکمل، شامل اطلاعات دیگری است که از پردازش سامانه حسابداری بدست نیامده است یا اساساً جنبه غیر مالی دارد؛ اما ارائه آن بنا بر احکام قانونی یا عرف تجاری لازم است یا مدیریت قصد افشای آنها را دارد یا قابلیت استفاده و اعتبار صورتهای مالی را افزایش می‌دهد.
بدین ترتیب ، گزارش هیأت مدیره یا مدیران و گزارش بازرسان و حسابرسان، در صورت وجود الزام قانونی، از جمله اجزای تشکیل دهنده گزارشهای سالانه محسوب می‌شوند.
گزارشهای مالی خاص: هر واحد اقتصادی بنابر الزامات قانونی یا قراردادی و یا در برای رفع نیازهای اطلاعاتی اشخاص یا مراجع معینی ممکن است گزارشهای خاصی را نیز تهیه و ارائه کند. این قبیل گزارشها مشروط بر اینکه متکی بر صورتهای مالی باشند یا در قالب اطلاعات مالی منعکس در صورتهای مالی تهیه و ارائه شوند، گزارش مالی خاص محسوب می‌گردند.
نمونه هایی از گزارشهای مالی خاص به شرح زیر است:
-گزارش مالی که به بورس اوراق بهادار ارائه می شود.
-گزارش مالی که به منظور دریافت وام و اعتبار یا تسهیلات مالی به بانکها و سایر موسسات مالی و اعتباری ارائه می شود.
-گزارش مالی که به مراجع قانونی و سازمانهای دولتی هدایت کننده اقتصاد جامعه ارائه می شود.
-پیشنهاد افزایش سرمایه در شرکتهای سهامی.
-اظهارنامه مالیاتی شرکتها و سایر اشخاص حقوقی و حقیقی که متکی و منضم به صورتهای مالی می باشد.
۲-۱-۸ استفاده کنندگان گزارشهای مالی
اشخاص و مراجع مختلفی با حقوق ، منافع و علایق گوناگون و گاه متضاد، برای قضاوت و تصمیم گیری درباره امور و وضعیت واحدهای انتفاعی، به اطلاعات مالی نیاز دارند. به منظور تأمین این نیازها، واحدهای انتفاعی مختلف بر حسب شرائط و اوضاع و احوال اقتصادی- اجتماعی، طبق الزامات قانونی، عرف جاری، قراردادهای دو یا چند جانبه و یا تصمیمات اداره کنندگان آنها، گزارشهای مالی گوناگونی را که اساساً جنبه استفاده‌های برون سازمانی دارد، تهیه و ارائه می کنند. این گونه گزارشها، مهمترین منبع تأمین اطلاعات مالی برای اشخاص و مراجع ذیحق، ذینفع و ذیعلاقه به واحدهای انتفاعی است.
از آنجا که صورتهای مالی عمده ترین وسیله انتقال اطلاعات مالی به خارج از واحدهای انتفاعی و محور اصلی و عامل مشترک در کلیه گزارشهای مالی است، انتظار می‌رود که اطلاعات مالی منعکس در آن بتواند وضعیت مالی و نتایج عملیات واحدهای انتفاعی را به گونه ای ارائه کند که نیازهای اطلاعاتی طیف وسیعی از اشخاص و مراجع ذیحق، ذینفع و ذیعلاقه به واحدهای انتفاعی هرچه بیشتر و بهتر برآورده شود. کلیه اشخاص و مراجع ذیحق، ذینفع و ذیعلاقه که اختیار دسترسی به صورتهای مالی واحدهای انتفاعی را دارند و انتظار می رود که در مورد اطلاعات مالی گزارش شده قضاوت یا بر مبنای آن اطلاعات تصمیم گیری کنند، در این پژوهش به عنوان استفاده کننده از صورتهای مالی محسوب می‌شوند که در زیر به اختصار بیان می شوند:
سرمایه گذاران:
سرمایه گذاران از لحاظ نوع مالکیت و هدف های سرمایه گذاری به دو گروه عمده زیر طبقه بندی می شوند:
بخش عمومی: دولت و سایر نهادهای بخش عمومی بعنوان صاحب سرمایه یا سرمایه گذار در واحدهای انتفاعی اعم از آنکه تمام یا بخشی از سرمایه آنها را بطور مستقیم یا غیرمستقیم در مالکیت داشته باشند، ضمن توجه به سودآوری، عمدتاً و حسب مورد، هدفهائی چون ایجاد و کنترل تأسیسات و صنایع استراتژیک و زیربنایی، رشد و توسعه اقتصادی، حفظ و ایجاد اشتغال ، توسعه ناحیه ای و رفاه اجتماعی، ایجاد تعادل در بازار و ثبات نسبی قیمتها، دستیابی به تکنولوژی جدید و ایجاد صنایع پیشگام و توزیع در بازار و ثبات نسبی قیمت ها، دستیابی به تکنولوژی جدید و ایجاد صنایع پیشگام و توزیع عادلانه امکانات را دنبال می کنند. این هدفها معمولاً بر تصمیمات کارگزاران دولت و سایر نهادهای بخش عمومی، در مجامع عمومی و مراجع تصمیم گیرنده واحدهای انتفاعی اعم از آنکه عمومی یا خصوصی تلقی شوند همواره موثر و گاه مسلط است.
بخش خصوصی: صاحبان موسسات انفرادی انتفاعی، شرکای شرکتهای غیر سهامی ،و موسسات انتفاعی غیر تجاری، سهامداران شرکتهای سهامی عام یا خاص اعم از آنکه تمام یا قسمت عمده ای از سرمایه متعلق به بخش خصوصی باشد، اساساً هدف نهائی چون تحصیل و توزیع سود، حفظ اصل سرمایه، افزایش ارزش سرمایه گذاری، بقاء موسسه و امکان گسترش دامنه فعالیت آن را در آینده دنبال می کنند. این هدفها غالباً بر تصمیمات سرمایه گذاران خصوصی و یا نمایندگان آنها در ارکان و مجامع عمومی واحدهای انتفاعی مسلط است.
سرمایه گذاران بالقوه:
موسساتی نظیر شرکتهای سرمایه گذاری، صندوق های بازنشستگی و پس انداز، شرکتهای بیمه و سایر اشخاص حقوقی یا حقیقی که به سرمایه گذاری در اوراق بهادار می پردازند برای تصمیم گیری نسبت به معاملات اوراق بهادار نیازمند به کسب اطلاعات مالی از واحدهای انتفاعی صادر کننده ، اوراق بهادار هستند.
کارکنان:
مسئولیت کارفرما در تأمین معیشت کارکنان و وابستگی استخدامی کارکنان به کارفرما، منشأ حق و نیاز آنان به کسب اطلاعاتی درباره وضعیت موجود و آینده فعالیت واحد انتفاعی است که این اطلاعات امکان ارزیابی امنیت شغلی، ارتقاء و بهره مندی کارکنان را از حقوق و مزایای بیشتر فراهم می نماید.
دولت:
دولت در نقش حاکمیت ، برای حفظ حقوق ملت و گروه های مختلف استفاده کننده و انجام امور زیر نیازمند به اطلاعات مالی درباره واحدهای انتفاعی است:
برنامه ریزی و هدایت اقتصاد کشور
اخذ مالیات بر درآمد، عوارض، مالیاتهای تکلیفی و سایر حقوق دولتی.
اخذ حق بیمه و سایر حقوق مربوط به برنامه های تأمین اجتماعی.
سنجش نتایج سیاسته

Leave a Comment