جدید: پایان نامه ارشد صنایع : آنالیز کمی و کیفی فلور باکتریایی و قارچی و ازت تام

با عنوان :  واکاوی کمی و کیفی فلور باکتریایی و قارچی و ازت تام

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد شاهرود

دانشکده علوم پایه، گروه مهندسی شیمی

پايان نامه برای دریافت درجه کارشناسي ارشد «M.Sc.»

گرایش: صنایع غذایی

عنوان:

واکاوی کمی و کیفی فلور باکتریایی و قارچی و ازت تام فرار غذای اکسترود آبزیان با تاکید بر صنعت پاک

 استاد راهنما:

دکتر هومن بهمن پور

استاد مشاور:

مهندس رضا صفری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                       صفحه

چکیده د
فصل اول: مقدمه 1
1ــ1 پیش گفتار 2
1ـ2 مقدمه 3
1ـ3 کلیات 5
1ـ3ـ1 ضرورت غذا دهی به ماهیان 6
1ـ3ـ2 طبیعت و منشا غذای زنده 6
1ـ3ـ3 نیاز های تغذیه ای 7
1ـ3ـ3ـ1 انرژی 7
1ـ3ـ3ـ2 پروتئین ها و اسید های آمینه 8
1ـ3ـ3ـ3 چربی و اسیدهای چرب 8
1ـ3ـ3ـ4 کربوهیدرات 9
1ـ3ـ3ـ5 ویتامین ها 9
1ـ3ـ3ـ6 مواد معدنی 9
1ـ3ـ3ـ7 افزودنی ها 10
1ـ3ـ4 انواع جیره 11
1ـ3ـ4ـ1 جیره تر 11
1ـ3ـ4ـ2 جیره مرطوب 11
1ـ3ـ4ـ3 جیره خشک 12
1ـ3ـ5 فرمولاسیون 12
1ـ3ـ5ـ1 تاریخچه 12
1ـ3ـ5ـ2 تدوین جیره غذایی 13
1ـ3ـ5ـ3 فرمولاسیون جیره 13
1ـ3ـ5ـ4 فرآوری جیره 14
1ـ3ـ6 کنترل کیفیت 17
1ـ4 اهداف پژوهش 18
فصل دوم: مروری بر تحقیقات گذشته 19
2ـ1 پیشینه پژوهش 20
فصل سوم: مواد، تجهیزات و روش ها 23
3ـ1 مواد و روش كار 24
3ـ2 انتخاب نمونه ها 25
3ـ2ـ1 مشخصات نمونه ها 25
3ـ2ـ2 جمع آوری نمونه ها 26
3ـ2ـ2ـ1 واکاوی تقریبی غذای اکسترود آبزیان تولیدی مازندران 26
3ـ2ـ2ـ2 آزمون شیمیایی کیفیت پروتئین 28
3ـ2ـ2ـ3 آزمون شیمیایی کیفیت چربی 29
3ـ2ـ2ـ4 آزمایشات میکروبی 31
فصل چهارم: نتایج و بحث 34
4ـ1 مقدمه 35
4ـ2 نتایج 35
4ـ2ـ1 نتایج زمان صفر 35
4ـ2ـ1ـ1 توتال کانت باکتری (N/g) 35
4ـ2ـ1ـ2 توتال کانت قارچ(N/g) 36
T.V.N (mg/100g4ـ2ـ1ـ3 ( 36
4ـ2ـ1ـ4 پراکساید (meq/1000g) 37
4ـ2ـ1ـ5 قطر خوراک (mm) 38
4ـ2ـ1ـ6 پروتئین (%) 39
شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              
4ـ2ـ1ـ7 چربی (%)

39 4ـ2ـ1ـ8 کربوهیدرات (%)

40 4ـ2ـ1ـ9 فیبر(%)

41 4ـ2ـ1ـ10 رطوبت(%)

41 4ـ2ـ1ـ11 خاکستر(%)

42 4ـ2ـ2 نتایج زمان 30

43 4ـ2ـ2ـ1 توتال کانت باکتری (N/g)

43 4ـ2ـ2ـ2 توتال کانت قارچ (N/g)

44 T.V.N (mg/100g4ـ2ـ2ـ3 (

45 4ـ2ـ2ـ4 پراکساید (meq/1000g)

4ـ2ـ2ـ5 رطوبت (%)

45

46 4ـ2ـ3 نتایج زمان 60

47 4ـ2ـ3ـ1 توتال کانت باکتری (N/g)

47 4ـ2ـ3ـ2 توتال کانت قارچ (N/g)

48
شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     
T.V.N (mg/100g4ـ2ـ3ـ3 (

49 4ـ2ـ3ـ4 پراکساید (meq/1000g)

49 4ـ2ـ3ـ5 رطوبت محل نگهداری (%)

50 4ـ2ـ4 نتایج زمان 90

51 4ـ2ـ4ـ1 توتال کانت باکتری (N/g)

51 4ـ2ـ4ـ2 توتال کانت قارچ (N/g)

52 T.V.N (mg/100g4ـ2ـ4ـ3 (

53 4ـ2ـ4ـ4 پراکساید (meq/1000g)

53 4ـ2ـ4ـ5 رطوبت محل نگهداری (%)

54 فصل پنجم: بحث ، نتیجه گیری و پیشنهادات

56 5ـ1 بحث

57 5ـ2 نتیجه گیری

64 5ـ3 پیشنهادات
64 مراجع

65

چکیده

واکاوی کمی وکیفی فلور باکتریایی و قارچی و ازت تام فرار،6 نوع غذای تجارتی، از نوع اکسترود ( شناور ) تولیدی استان مازندران شامل: استارترهای 1و 2، رشد و پایانی های 1، 2 و3، در یک دوره زمانی 90 روزه (صفر،30 ،60 و90 ) مورد مطالعه قرار گرفت. میزان ترکیبات آلی ( پروتیین ، چربی و کربوهیدرات) داخل غذا به ترتیب بین 37-48 ، 15-18 و 5/13- 19 درصد متغییر بود. در فرمولاسیون همه آنها از پودر ماهی، سویا، گلوتن گندم، گلوتن ذرت، آرد، چربیهای غیر اشباع، آنتی اکسیدانها، موادنگهدارنده، مخلوط ویتامین ها و موادمعدنی، بایندرها، مولتی آنزیمها، مواد جاذب توکسین و نمک بهره گیری گردید. نتایح نشان داد که حداقل تعداد باکتریها در 6 نوع غذای مورد مطالعه، در زمان صفر، در دو تیمار 1 و2 (استارترهای 1 و 2) به ترتیب 102× 57/2 و 102× 90/2، در تیمارهای 4، 5 و 6 به ترتیب 102× 16/5 ، 102× 74/6 و102× 10/8 و در تیمار 3 (رشد) 102× 73/2 در هر گرم غذا و حد اکثر تعدادباکتریها در زمان 90 روز، در دو تیمار 1 و2 ( استارترهای 1 و 2) به ترتیب104× 23/4 و104× 83/4، در تیمارهای 4، 5 و 6 به ترتیب104× 30/6 ،104× 3/8 و104× 8/7 و در تیمار 3 (رشد) 104× 03/6 در هر گرم غذا، ثبت گردید. جدایه­های باکتریایی شناسایی شده شامل آئروموناس اس پی، استافیلوکوکوس اس پی، میکروکوکوس اس پی، باسیلوس اس پی و انترباکتریاسه بودند و باکتریهای گرم مثبت مثل میکروکوکوس، استافیلوکوکوس و باسیلوس، بیشترین فراوانی را داشتند. حداقل تعداد قارچها در زمان صفر در دو تیمار 1 و2 ( استارترهای1 و2 ) به ترتیب102× 9/1 و102× 10/2 ، در تیمارهای 4 ، 5 و 6 به ترتیب 102× 06/3، 102× 90/3 و102× 10/4 و در تیمار 3 ( رشد ) 102× 40/2 در هر گرم غذا و حداکثر تعداد قارچها در زمان 90 روز در دو تیمار 1 و2 ( استارترهای و2 ) به ترتیب103× 26/4و 103×5/4 ، تیمارهای 4 ، 5 و 6 به ترتیب103× 4/5،103×9/5 و103×9/6 و در تیمار 3 (رشد) 102× 6/4 در هر گرم غذا تعیین گردید. قارچهای شناسایی شده شامل: فوزاریوم، پنیسیلیوم، ریزوپوس و موکور بودند. میزان ازت فرار تام با زمان نگهداری غذا افزایش را نشان داد.

 کلمات کلیدی: باکتریها ، قارچها، غذای اکسترود آبزیان ، ازت فرار تام
ـ1 پیش گفتار

افزایش روز افزون جمعیت، به ویژه درکشورهای در حال توسعه، نیاز روز افزون بشر را، به منابع غذایی جدید سوق داده می باشد. یکی از این منابع، پرورش و تولید آبزیان به خصوص ماهی در آبهای داخلی، با بهره گیری از آب رودخانه­ها، چاه ها، چشمه ها، آبهای شور سواحل جنوبی دریای خزر در شمال، خلیج فارس و دریای عمان در جنوب می باشد و از طرفی بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا، بخش قابل توجهی از پروتئین مصرفی خود را از این مواد تامین می­کنند [1]. بر اساس آمار FAO، میزان مصرف سرانه ماهی در این دسته از کشورها از مرز 16-17 کیلوگرم گذشته می باشد، اما این میزان در کشور ما بین 6- 7 کیلوگرم می باشد، که با میزان مصرف سرانه جهانی اختلاف فاحش دارد و بر اساس آخرین آمار سازمان شیلات ایران، میزان صید آبزیان در کشور ما، ماهی و میگوی دریایی شامل ماهیان استخوانی دریای خزر، خلیچ فارس و دریای عمان و ماهیان پرورشی شامل ماهیان سردآبی (قزل آلای رنگین کمان و ماهی آزاد دریای خزر)، کپورماهیان پرورشی، ماهیان خاویاری و میگو، با احتساب جمعیت کشور (75 میلیون نفر) و با تولید 450 -525 هزار تن ماهی دریایی و پرورشی میزان مصرف سرانه انسانی، 6- 7 کیلوگرم در سال می باشد هر چندکه این میزان مصرف در استانهای ساحلی جنوب و شمال بیشتر می باشد. (توضیح آنکه میزان ماهی صادراتی و آن میزان ماهیان غیرقابل بهره گیری که به تولید پودر ماهی اختصاص می­یابد در این آمار نیامده می باشد). از این میزان تولید ماهی 150هزار تن به ماهی قزل آلای رنگین کمان (رتبه اول در دنیا)، بیش از 130 هزار تن ماهی به کپورماهیان پرورشی، بیش از 20 هزار تن به میگو و کمتر از500 تن به ماهیان خاویاری اختصاص دارد و به تعبیری بیش از 60 درصد مصرف سرانه ماهی در کشور ما به ماهیان پرورشی بر می­گردد. سهم ماهیان سردآبی یعنی ماهی قزل الای رنگین کمان بیش از 30 درصد می باشد و استان مازندرا ن با بیش از 20 هزارتن تولید ماهی سردابی تأثیر بزرگی را در تامین پروتئین انسانی اعمال می نماید. امروزه بسیاری از نیازهای آحاد مردم از طریق آبزی پروری تامین می گردد، به طوری که در سال 1997 حدود 66 درصد تولید ماهی آزاد از طریق آبزی پروری تامین گردیده می باشد [2]. فواید آبزیان به دلیل دارابودن پروتئین بالا، و همین گونه دارای ویتامین های محلول در چربیA) وD) و محلول درآب (گروه های B)، املاح (کلسیم و فسفر و مقدار کمی آهن، مس و سلنیوم)، چربی و اسید های چرب به شدت غیر اشباع امگا 3(EPA[1] ) و امگا 6(DHA[2] ) و اثرات مفید و معنی دار آنها با سلامت بشر به ویژه درجلوگیری از بروز سکته­های قلبی عروقی و مغزی و تجمع پلاکت­ها در خون، کاهش کلسترول، سلامت مغز، افزایش ضریب هوشی و جلوگیری از فراموشی و آلزایمر، شناسایی منابع جدید غذایی برای تامین پروتئین انسانی و وجود استعدادهای بالقوه یعنی منابع آبی فراوان (رودخانه ها، چشمه ها، چاها، بیش از 3 هزار کیلومتر سواحل آبی در شمال و جنوب) و نیز کاهش ذخایر آبزیان دریایی به علل مختلف، ما را به سمت پرورش ماهی در آبهای داخلی و آبهای سواحل دریایی سوق داده می باشد، زیرا تنها از این طریق می باشد که می توان، مصرف سرانه ماهی را در کشور ما افزایش داد، تا در طبقه بندی کشورهای ثروتمند که میزان مصرف پروتئین سرانه که یکی از شاخص ها ی ارزیابی می باشد، جایگاه بهتری را برای کشورمان کسب کنیم و از طرفی در زمره کشورهای ثروتمند قرار بگیریم. برای این میزان تولید ماهیان پرورشی (بیش از 300 هزارتن) در مرحله اول نیازمند حد اقل 500 هزار تن غذای آبزیان از طریق کارخانه­های غذای آبزیان در صنعت آبزی پروری می باشد، و در صورتیکه در طریقه تولید این مقدار غذا، کنترل­های کیفی و بهداشتی انجام نشود، بهداشت و سلامت ماهیان پرورشی را به شکل مستقیم و سلامت انسانها را به شکل غیرمستقیم تهدید می نماید .

1ـ2 مقدمه

هزينه هاي تغذيه در امر پرورش آبزيان به گونه معمول، بيش از 60% كل هزينه ها را شامل مي گردد. لذا پرورش موفقیت آمیز و اقتصادی ماهي ها و دیگر آبزیان پرورشی در گرو تهيه جيرهاي مناسب مطابق با احتياجات آن آبزی می باشد، زیرا در شرایط پرورش متراکم ماهی ، فقط می توان از طریق غذای دستی نیازهای تغذیه ای ماهی را تامین نمود، اگرچه ماهی (ماهی قزل الالی رنگین کمان و ماهی آزاد و ….) نمی تواند از محیط طبیعی زندگی خود نیازهای غذایی خود را تامین کند، و از طرفی در پرورش کپور ماهیان سه نوع ماهی فیتوفاک، بیگ هد و ماهی علف خوار بخشی از نیازهای غذایی خود را می توانند از غذای طبیعی داخل استخر تامین نمایند هر چند که این حالت برای کپور معمولی نیز صدق می کند. عوامل بیماریزای زنده شامل میکروارگانیزم ها(باکتری ها، قارچها، ویروس ها و تک یاخته های انگل) و غیر زنده (سموم تولید شده در داخل غذا به وسیله قارچهای ساپروفیت مثل: (فوزاریوم، آسپرژیلوس، پنی سیلیوم، موکور و ریزوپوس) برای ماهیان پرورشی از چند طریق می توانند بهداشت و سلامت ماهی را تهدید نمایند: 1- تماس با آب محیط پرورش 2- غذای مصرفی 3 – از طریق تخمک و اسپرم ماهیان مولد (مثل بعضی بیماریهای ویروسی و باکتریایی [3]. دو طریق انتقال عوامل بیماریزا به آبزیان پرورشی شامل موارد 1 و 3 در مطالعه و مطالعه ما قرار ندارد و فقط انتقال عوامل قارچی و باکتریایی از طریق غذای تجارتی مورد بهره گیری در آبزی پروری که امروز بیش از 95 درصد آن به شکل غذای خشک اکسترود (شناور و نیمه شناور) بهره گیری می گردد مورد مطالعه و مطالعه قرار گرفته می باشد.

باکتریهای و قارچها از چند طریق وارد غذا می شوند: 1 – فلور طبیعی مواد خام

فلور طبیعی مواد خام،که در فرمولاسیون جیره از آنها بهره گیری می گردد، عبارتند از: (پودر ماهی، پودر گوشت، سویا، آرد سبوس گندم و برنج، آرد، پودر خون، پودر یونجه، پودر پر مرغ، گلوتن ذرت و گندم، پودر آب پنیر و دیگر افزودنی­ها که می توانند باکتریها و قارچها را با خود داشته باشند). در بین مواد خام پودر ماهی که در جیره غذایی، بیشترین در صد ترکیب را به خود اختصاص می دهد، بیشتر ترکیب فلور باکتریایی و کمتر قارچی غذا را تحت تاثیر قرار می دهد، زیرا با خود می تواند فلور طبیعی و غیر طبیعی آب دریا و ماهی را داشته باشد و پودر گوشت که ضایعات کشتارگاه مرغ می باشد نیز فلور کیفی و کمی غذا را متاثر می سازد. هر چند که به جهت اختلاف شرایط آناتومی و فیزیولوزیکی طیور و آبزیان (خونگرم بودن و خونسرد بودن و …) به ویژه اختلاف درجه حرارت بدن این دو گروه، خیلی کمتر عوامل بیماریزای طیور قابل انتقال به ماهی می باشد. اما غلات (سبوس گند م، گلوتن ذرت) و سویا بیشتر به جهت اینکه از کربوهیدراتها (نشاسته و …) تشکیل شده، بیشتر پذیرای قارچهای اسپرژیلوس، فوزاریوم و پنی سیلیوم و .. بوده و اکثرا سموم قارچی را با خود همراه دارند و از طریق سموم برای آبزیان مشکل ایجاد می کنند [4].

2 – از طریق تماس با بشر ، تجهیزات و …. در طی فراوری و جابجاشدن

انسانهایی که به شکلی با غذا ارتباط دارند، می توانند عامل ورود میکروبها به غذا باشند، وجود زخم در دست و عدم رعایت بهداشت فردی می تواند در انتقال عوامل باکتریایی و قارچی تأثیر داشته باشند و تجهیزاتی راکه به مدت طولانی در فراوری غذا بهره گیری می شوند و سطح تماس تجهیزاتی که با غذا در تماس هستند اما مورد شستشو و ضد عفونی قرار نمی گیرند و یا دارای خلل و فرج هستند و محلی خوبی برای استقرار باکتری ها و قارچها می باشند، می توانند موحب انتقال عوامل بیماریزا (باکتری ها و قارچها) باشند [4].

باکتریهای گرم مثبت میله ای و کروی شکل ، مثل Bacillus و,Streptomyces با منابع انسانی و حیوانی می توانند در هوا باقی بمانند و به­گونه اتفاقی از طریق ذرات گرد و غبار و قطرات ریز آب وارد غذا شوند. بسیاری از Actinomycet ها از طریق تولید اسپور خارجی در هوا پخش می شوند و اسپور بعضی از قارچها در برابر نور خورشید و خشک شدن مقاوم هستند، مثل خانواده های Aspergillus , Penecillium  که تأثیر مهمی در فساد بعضی مواد غذایی دارند و بعضی دیگر از اسپور قارچها مثل Fusarium که به شکل گسترده در مزارع کشاورزی وجود دارند، در هوا پخش می شوند و زمانی که هوا بارانی می گردد وارد مواد غذایی می گردد [4].

خاکهایی را که با فاضلابها آبیاری می شوند حاوی میکروبهای بیماریزا هستند و از این طریق می توانند مواد غذایی خام را آلوده نمایند. در هر گرم خاک بیش از یک میلیون باکتری و در هر هکتار خاک از چند صد کیلو تا چند تن باکتری دیده می گردد، به ویژه در خاکهایی که از مواد آلی غنی می شوند این مقدار بیشتر می باشد و باکتریهایی مثل Pseudomonas , Flavobacterium, Mycobacterium, Aerobacter , Artrobacter, Azotobacter , در خاک دیده می شوند ،که می توانند به مواد غذایی منتقل گردند [5]. فلور میکروبی آب دریا اغلب متاثر از فلور با منشا خاک و آب شیرین رودخانه قرار دارد، ریختن فاضلابهای شهری و صنعتی می تواند باعث آلوده شدن آبزیان و محصولات آنها گردند و آب رودخانه­ها ضمن برخورداری از فلور طبیعی می­توانند به فلورهایی با منشا انسانی، خاک و گیاهی آلوده گردد [4].

در مورد میکروارگانیسم­های داخل غذای تجارتی (تولیدی کارخانه ها) و یا فلور باکتریایی و قارچی غذاهای تجارتی مصرفی در آبزی پروری از نظر کیفی و کمی مطالعاتی اندکی انجام شده می باشد، به نظر می رسد که خشک بودن نوع غذای مصرفی و کاهش رطوبت، شاید علت آن باشد. اما از آنجاکه غذاهای مصرفی در آبزیان می تواند عوامل بیماریزای زنده و غیر زنده را به ماهی منتقل نماید و از طرفی گاه به علت عدم بهره گیری عوامل نگهدارنده و جلوگیری کننده از رشد و تکثیر باکتریها و قارچها در غذای تجارتی و شرایط بد نگهداری غذا در انبار (رطوبت و حرارت) باکتریها و قارچها به سرعت رشد و تکثیر پیدا کرده و با بهره گیری از تر کیبات آلی داخل غذا به وسیله باکتریها و قارچها، موجب تولید مواد شیمیایی و سموم قارچی بسیار کشنده و بیماریزا را برای ماهی می­گردد و لذا با در نظر داشتن جوان بودن تولید این غذا در صنعت آبزی پروری لازم و ضروری بود که با منیتور کردن بررسیهای میکروب­شناسی و یا تعیین سیمای فلور باکتریایی و قارچی غذای پلت از نوع اکسترود (شناور و نیمه شناور)، از زمان تولید تا پایان زمان نگهداری مورد مطالعه و مطالعه قرار گیرد، تا با در دست داشتن سیمای میکروبی غذای خشک اکسترود مصرفی در صنعت آبزی پروری، تولیدی متناسب با شرایط نگهداری به ویژه، درجه حرارت و رطوبت محل نگهداری و دستورالعمل نحوه نگهداری آن را برای حفظ کیفیت آن تدوین و به بخش اجرا معرفی نمود و به نظر می رسد این مطالعه برای اولین مرتبه انجام شده می باشد

1ـ3 کلیات

از مهم ترین مسائل در پرورش آبزیان (ماهی)، چه به مقصود حفظ ذخایر و چه برای تولید و مصرف انسانی، در نظر داشتن امر غذا و تغذیه آن هاست به طوریکه در آبزی پروری این مقوله بیش از 60 درصد هزینه های جاری یک مزرعه را در بر می گیرد. میزان ترکیبات آلی و منابع انرژی­زا مثل پروتیین ها، چربی ها و کربوهیدراتها، موادمعدنی مثل کلسیم، فسفر، منیزیم و … ریز مغذی­ها مثل سلنیوم، منگنز، اهن، مس، روی و کبالت، آنتی اکسیدانها، مثل ویتامین­هایE و Cو اتوکسی کویین، تعداد باکتریها و قارچها و انواع آنها را که می توانند ترکیبات ازت دار فرار و سمومی مثل افلاتوکسین، اکراتوکسین در جیره تولید نمایند و از مقولاتی می باشد که می تواند در ضریب تبدیل، سرعت رشد روزانه، کیفیت گوشت از نظر بو، طعم، مزه، صلابت لاشه، عدم نیاز ما به بهره گیری از داروهایی مثل آنتی بیوتیک ها، سولفات مس، مالاشیت گرین و بدنبال آن، عدم باقی ماندگی دارویی و در نهایت غذایی با حاشیه امنیت بالا، از منظر بهداشت انسانی تأثیر مهم داشته باشد [6]. ماهیان پرورشی در طول دوره رشد به سطوح بالای پروتئین خام، چربی ها و به میزان کم کربوهیدراتها، مواد معدنی و ویتامین ها در جیره غذایی نیاز دارند [7]. در چنین شرایطی، برای رسیدن به تولید یک غذای مناسب برای ماهی، لازم می باشد با یک فرمولاسیون صحیح( با چینش مناسب اقلام غذایی، بالانس کردن جیره از نظر ترکیبات آلی به عنوان منابع تأمین انرژی و عوامل مورد نیاز دیگر بویژه ویتامین ها، مواد معدنی، عوامل نگهدارنده و جلوگیری کننده رشد و تکثیر باکتریها و قارچهای توکسین مثبت، بعضی اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب ضروری ، فراوری مناسب غذا (پخت)، اندازۀ ذرات غذایی متناسب با دهان ماهی، شکل و وزن مخصوص (پلت و یا اکسترود) … ) به توان تولید را اقتصادی نمود و علاوه بر آن کیفیت ماهی را نیز بالا برد.

میزان تولید ماهیان سردآبی (قزل آلای رنگین کمان) بر اساس آخرین آمار شیلات ایران در سال 1393 به بیش از 150 هزار تن رسیده می باشد [8]. برای این میزان تولید، در صورتیکه ضریب تبدیل غذا، 5/1- 3/1 کیلوگرم غذا به ازای یک کیلوگرم تولید ماهی باشد، میزان مصرف غذا در این صنعت 225 تا 195 هزار تن برای تولید مورد نظر نیاز می باشد و بیش از 90 درصد غذای مصرفی در مزارع ماهیان سردابی و آزادماهیان (قزل آلای رنگین کمان و ماهی آزاد) تولید کارخانه­های غذای آبزیان می باشد، که مهم­ترین اقلام مصرفی در فرمولاسیون غذای آبزیان (ماهی) عبارتند از آرد و یا پودر ماهی شمال و جنوب، آرد و یا پودرگوشت (ضایعات کشتارگاه مرغ)، آرد سویا، آرد سبوس گندم، آرد سبوس برنج، گلوتن گندم، گلوتن ذرت، مواد معدنی، ویتامین­ها و بعضی افزودنی های دیگر. هر چند که تعدادی از کارخانه ها بر اساس موقعیت جغرافیایی و منابع غذایی دیگر از آردپر، آرد یونجه، آرد خون، مخمر ها و آرد آب پنیر خشک شده نیز بهره گیری می کنند.

1ـ3ـ1 ضرورت غذا دهی به ماهیان

به موازات توسعه پرورش ماهی، اهداف به سمت تولید بیش­تر گرایش پیداکرده می باشد. این مساله افزایش تولید در واحد سطح را نمی توان از طریق غذای طبیعی تامین نمود ، از طرفی در پرورش ماهیان سردآبی، به جهت اینکه از یک آب در جریان بهره گیری می گردد و فقط با خود بعضی مواد معدنی را بهمراه دارد و فاقد هر گونه مواد غذایی دیگر می باشد و یا اگر با خود موادغذایی داشته باشد به شکل محلول و غیر قابل بهره گیری برای ماهی می باشد و از طرفی بعضی تر کیبات مضر آب مثل BOD5[3] را بالامی برد و یا در پرورش و تولید کپور ماهیان به غیر از دو ماهی فیتوفاگ و بیگ هد که ازغذای طبیعی داخل آب بهره گیری می­کنند، دو ماهی دیگر یعنی ماهی کپور معمولی و کپور علف خوار بایستی از غذای دستی و یا کارخانه­ای بهره گیری نماید [9].

1ـ3ـ2 طبیعت و منشا غذای زنده

جانوران آبزی (ماهی) همه نیازهای غذایی خود، به استثنای بخشی از نیازهای معدنی را، از غذا هایی که مصرف می کنند به دست می آورند. اغلب آن ها در طبیعت (اکوسیستم های آبی شامل اقیانوس ها، دریاها، دریاچه ها، رودخانه ها، و هر محیط آبی دیگر)، به وسیله غذاهای زنده مانند گیاهان و جانوران موجود در محیط طبیعی ادامه حیات می دهند. این غذاها معمولا غنی از مواد مغذی ضروری می­باشند. تجربه آبزی پروری نشان می­دهد که مثل اینکه اغلب ماهیان و سخت پوستان بالغ می توانند به بهره گیری از غذاهایی با مواد مغذی کم­تر عادت داده شوند، هر چند تامین مقداری غذای زنده سودمند می باشد به ویژه در مراحل لاروی، بسیاری از این ماهی ها، کاملا متکی بر غذای زنده می­باشند [10]. تامین غذای زنده در سیستم پرورش با هر تراکمی امکان پذیر نبوده و مهمتر اینکه اقتصادی نمی­باشد، غذای واقعی طبیعی کپور معمولی و قزل آلای رنگین­کمان بستگی به سن و اندازه ماهی، کیفیت فیزیکوشیمیایی آب محل زندگی، اندازه اقلام غذایی و محیط زندگی دارد [11، 12، 13]. امروزه در صنعت آبزی پروری برای تامین نیازهای غذایی ماهیان پرورشی در هر شرایطی از غذای فرموله شده به اشکال پلت و اکسترود بهره گیری می کنند و به جهت بعضی مزایای اقتصادی غذای اکسترود (شناور و نیمه شناور) می رود که به شکل کامل جایگزین غذای پلت گردد.

1ـ3ـ3 نیاز های تغذیه ای

بیشتر تحقیقات درمورد نیازهای غذایی ماهیان پرورشی در حال رشد در آب شیرین تحت شرایط آزمایشگاهی اجرا شده می باشد. به گونه کلی، نیازهای غذایی و انداره سایز غذای تهیه شده متناسب با نوع ماهی پرورشی، اندازه ماهی، شرایط پرورش متفاوت می باشد [9].

1ـ3ـ3ـ1 انرژی

انرژي در كربوهيدراتها، چربيها و پروتئين هاي اجزاي خوراكي ذخيره مي­گردد. منشأ اوليه اين انرژي، نور خورشيد می باشد سپس در نتيجة فتوسنتز در منابع گياهي ذخيره مي گردد و از این طریق وارد بدن جانوران مانند آبزیان می­گردند. بخش از انرژی وارده به بدن ماهی (IE)[4] از طریق مدفوع دفع می گردد که انرژی مدفوعی نام دارد (FE)[5] و درغذاهای با کیفیت پایین (با منشا کربوهیدراته) تا 25 درصد انرژی دفع می گردد. اختلاف انرژی وارده به بدن از انرژی مدفوعی (IE- FE= DE)، انرژی قابل هضم (DE)[6] نام دارد،که ارزش هر غذایی با این نوع انرژی ارزیابی می­گردد. میزان انرژی مورد نیاز برای ماهیان و میگوی پرورشی در جدول (1ـ1) آمده می باشد.

تعداد صفحه :78

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :       

———-          serderehi@gmail.com

, , , , , ,