بعد می باشد و برای محاسبه نمره کل پرسشنامه میانگین اعداد بدست آمده از هر خرده مقیاس که عددی بین ۰-۱۰۰ می باشد به عنوان نمره کل کیفیت زندگی معرفی می شود. همچنین کیفیت زندگی به سه طبقه کیفیت زندگی بالا (نمره ۷۵ و بیشتر) کیفیت زندگی متوسط (۵۰ – ۷۴ ) و پایین (نمره زیر ۵۰) طبقه بندی شدند. فرم کوتاه ۳۶ توسط منتظری و همکاران در سال ۲۰۰۵ به زبان فارسی ترجمه گردیده است و اعتبار و پایایی آن مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور بررسی پایایی این ابزار از روش محاسبه آلفای کرونباخ استفاده شد که از ۷۷/۰ تا ۹۰/۰ برای ابعاد مختلف ابزار متغیر بود. به منظور بررسی اعتبار ابزار از روش اعتبار همگرا و مقایسه گروه های شناخته شده استفاده گردید. دامنه همبستگی در اعتبار همگرا از ۵۷/۰ تا ۹۵/۰ متغیر بود و در مقایسه گروه های شناخته شده نتایج مورد پیش بینی در تمایز کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بین مردان و زنان به دست آمد (Montazeri, Goshtasebi et al. 2005). بنابراین با توجه به تایید اعتبار و پایایی نسخه فارسی فرم کوتاه ۳۶، به عنوان ابزار اندازه گیری کیفیت زندگی مرتبط با سلامت سالمندان در این پژوهش استفاده خواهد گردید.
۳-۷ روش تجزیه و تحلیل داده ها
داده های جمع آوری شده در نرم افزار SPSS21 وارد شد و پس از اطمینان از توزیع نرمال داده ها با استفاده از آزمون کولمونگرف، اسمیرنف میانگین، انحراف معیار و فراوانی جهت توصیف داده ها استفاده شد. آزمون آماری کای اسکوئر به منظور بررسی ارتباط بین متغیرهای کیفی، آزمون آماری تی مستقل به منظور مقایسه داده های کمی در دو گروه، من ویتنی برای مقایسه اطلاعات کیفی بین دو گروه، آزمون های آنالیز واریانس یک طرفه و کروسکال والیس برای مقایسه داده های کمی و کیفی در بین دو گروه استفاده شد.همچنین برای بررسی ارتباط بین متغیرهای کمی از آزمون ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. همچنین به منظور بررسی ارتباط متغیرهای دموگرافیک (کیفی) با وضعیت کیفیت زندگی و سلامت معنوی (خوب، متوسط، ضعیف) از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد. سطح معناداری در مطالعه حاضر کمتر از ۰۵/۰ در نظر گرفته شد.
۳-۸ مکان و زمان مطالعه
این مطالعه در بین اعضای عضو کانون بازنشستگان شهر سمنان صورت گرفته است. محقق با استفاده از روش نمونه‌گیری مستمر در فاصله چهار ماه از بهمن سال۱۳۹۲ تا خرداد سال ۱۳۹۳ به تکمیل پرسشنامه های پژوهش اقدام نموده است.
۳-۹ محدودیت های پژوهش
– از آنجایی که برخی شرکت کنندگان در مطالعه بی سواد یا کم سواد بودند درک برخی مفاهیم و پرسش های ابزار برای آنها دشوار بود. بنابراین سعی شد پرسش ها با زبانی ساده و قابل فهم از ایشان پرسیده شده و در صورتی که در پاسخ آنها ابهامی وجود داشت پژوهشگران جهت روشن شدن پاسخ آنها توضیحات بیشتری درخواست می کردند.
– عدم تمایل برخی سالمندان برای مشارکت در طرح و بی اثر دانستن تحقیقات و در نتیجه ریزش نمونه ها: محقق با صرف وقت بیشتر اقدام به نمونه گیری نمود.
– دشواری فرایند ارتباط با سالمندان در تکمیل پرسشنامه ها به علت بی حوصلگی سالمندان جهت پاسخگویی به تمام سوالات پرسشنامه ها و رها کردن مصاحبه در اثنای آن و عدم تمایل به ادامه مصاحبه: محقق با سالمند صحبت کرده و در صورت رضایت وی، وقت دیگری را برای ادامه مصاحبه تعیین می نمود.
۳-۱۰ ملاحظات اخلاقی
نکات اخلاقی که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفت عبارتند از:
اخذ معرفی نامه از کمیته تحقیقات جهت ارائه به کانون بازنشستگان تامین اجتماعی
کسب رضایت آگاهانه از شرکت کنندگان در پژوهش و تشریح هدف و ماهیت پژوهش برای آنان
رعایت اخلاق پژوهشی( اصل رازداری و محرمانه بودن اطلاعات و… )
قرار دادن نتایج پژوهش در اختیار مسئولین ذیربط
محرمانه بودن اطلاعات و ارائه بازخورد کلی به مسئولان و نمونه ها

۳-۱۱ تعریف واژه ها
سالمندی
تعریف نظری:
تغییرات زیستی که در شیوه زندگی انسان در طول زمان به ظهور می رسد و تغییرات زیستی با کاهش توان زندگی و تطابق و قابلیت انطباق فرد با تغییر شرایط و اوضاع ناگهانی و همچنین با عدم توانایی در بوجود آوردن توازن و تعادل دوباره توام است و دگرگونی هایی را در ترکیب و ساخت و نحوه عمل ارگان های مختلف موجود زنده بوجود می آورد (تاجور، ۱۳۸۳).
تعریف عملی:
در این مطالعه به کلیه افراد ۶۰ سال و بالاتر اطلاق می شود.
کیفیت زندگی
تعریف نظری:
کیفیت زندگی عبارتست از ادراک افراد از موقعیت خودشان در زندگی که براساس فرهنگ و نظام ارزشی که در آن زندگی می کنند و اهداف، انتظارات، استانداردها و علایق مورد نظر آنان می باشد (king 2007).
تعریف عملی:
کیفیت زندگی در این پژوهش توسط پرسشنامه کیفیت زندگی ۳۶ سوالی (SF36) مورد سنجش قرار گرفت. در این ابزار امتیازبندی کلی از ۰-۱۰۰ می باشد و پس از نمره گذاری به سوالات پرسشنامه، نمره کل از جمع نمرات مربوط به سوالات محاسبه شده به طوری که نمره بالاتر نشان دهنده کیفیت زندگی بهتر است (وحدانی نیا، ۱۳۸۳).
سلامت معنوی
تعریف نظری:
سلامت معنوی یکی از ابعاد چهارگانه سلامت در انسان است که در کنار ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی قرار گرفته و باعث ارتقا سلامت عمومی شده است و سایر ابعاد سلامت را نیز هماهنگ می کند که این کار باعث افزایش توان سازگاری و کارکرد روانی می شود. سلامت معنوی دارای دو بعد سلامت مذهبی و سلامت وجودی است. سلامت مذهبی منعکس کننده ارتباط با خدا یا یک قدرت بی نهایت و سلامت وجودی مطرح کننده ارتباط ما با دیگران، محیط و ارتباط درونی ما است که می توان آن را توانایی یکپارچه کردن ابعاد مختلف وجود دانست (اکابری، ۱۳۹۰).
تعریف عملی:
سلامت معنوی در این پژوهش به مجموعه سلامت معنوی در ابعاد وجودی و مذهبی اطلاق می شود که به وسیله پرسشنامه سلامت معنوی پالوتزین و الیسون (۱۹۸۳) که شامل ۲۰ سوال می باشد تعیین می شود. در این پرسشنامه سلامت مذهبی و وجودی هر کدام ۱۰ پرسش را شامل شده و نمره ۱۰-۶۰ را کسب می کنند. امتیاز نهایی کسب شده از این دو قسمت، سلامت معنوی را در سه گروه بالا (۱۰۰-۱۲۰)، متوسط (۴۱-۹۹) و پایین (۲۰-۴۰) نشان می دهد (اله بخشیان، ۱۳۸۹).

فصل چهارم

یافته ها
۴- یافته ها:
مقدمه
در فصل قبل به معرفی نوع پژوهش، محیط انجام پژوهش و جامعه، ابزار گردآوری دادهها، روش انجام پژوهش و روش تحلیل دادهها پرداختیم. در این فصل با توجه به تحلیلهای صورت گرفته بر روی دادهها به بیان یافتههای پژوهش پرداخته شده است.
بخش اول یافته های مطالعه حاضر در ارتباط با توصیف متغیرهای دموگرافیک در سالمندان عضو کانون بازنشستگان شهر سمنان است.
داده های مندرج در جدول ۱-۴ نشان می دهد که میانگین سنی سالمندان شرکت کننده در مطالعه ۳۳/۶ ± ۰/۶۸ سال بود که بالاترین سن ۹۰ و کمترین سن ۶۰ سال بود. یافته ها نشان داد میانگین سنی مردان در مقایسه با زنان سالمند در مطالعه حاضر تفاوت معنی داری ندارد (جدول۱-۴). همچنین، از ۳۰۰ نفر سالمند مورد مطالعه ۸۴ درصد (۲۵۲ نفر) مرد و مابقی یعنی ۱۶ درصد زن بودند.
جدول ۱-۴: میانگین و انحراف معیار سن سالمندان شرکت کننده در مطالعه
جنسیت
تعداد
میانگین
انحراف معیار
مرد
۲۵۲
۱۷/۶۸
۳۷/۶
زن
۴۸
۰۶/۶۷
۱۱/۶
داده های جدول ۲-۴ نشان می دهد تقریباًً اکثریت سالمندان در مطالعه حاضر متاهل بودند و ۷ درصد نیز همسرانشان را از است داده اند. همچنین میانگین تعداد فرزندان سالمندان ۵۱/۱ ± ۴۶/۳ نفر بود که بیشترین تعداد فرزندان ۸ نفر بود.
جدول ۲-۴: توزیع فراوانی سالمندان شرکت کننده در مطالعه بر حسب وضعیت تاهل
وضعیت تاهل
فراوانی
درصد
درصد تجمعی
مجرد
۴
۳/۱
۳/۱
متاهل
۲۷۱
۳/۹۰
۷/۹۱
بیوه
۲۱
۰/۷
۷/۹۸
مطلقه
۴
۳/۱
۱۰۰
کل موارد
۳۰۰
۱۰۰

همان طوری که در جدول ۳-۴ یافته ها نشان می دهد که حدود ۸۴ درصد سالمندان با همسر، ۳/۱۱ درصد با فرزندان و مابقی به صورت تنها و با بستگان زندگی می کردند (جدول ۳-۴).

جدول ۳-۴: توزیع فراوانی سالمندان شرکت کننده در مطالعه بر حسب وضعیت زندگی
وضعیت زندگی
فراوانی
درصد
درصد تجمعی
تنها
۱۱
۷/۳
۷/۳
همسر
۲۵۱
۷/۸۳
۳/۸۷
فرزندان
۳۴
۳/۱۱
۷/۹۸
بستگان
۴
۳/۱
۱۰۰
کل موارد
۳۰۰
۱۰۰

نتایج مندرج در جدول ۴-۴ حاکی از توصیف سالمندان عضو کانون بازنشستگان شهر سمنان برحسب نوع روابط با سایر اعضای خانواده است. در این یافته ها، حدود ۷۷ درصد از سالمندان نیز در مطالعه گزارش کرده اند که روابط آنها با سایر اعضای خانواده شان خوب، حدود ۱۸ درصد این روابط را متوسط و تنها ۴ درصد نوع روابط خود را ضعیف گزارش کردند (جدول ۴-۴)

جدول ۴-۴: توزیع فراوانی سالمندان شرکت کننده در مطالعه بر حسب نوع روابط با سایر اعضای خانواده
وضعیت روابط
فراوانی
درصد
درصد تجمعی
خوب
۲۳۲
۳/۷۷
۳/۷۷
متوسط
۵۳
۷/۱۷
۰/۹۵
ضعیف
۱۲
۰/۴
۰/۹۹
عالی
۳
۰/۱
۱۰۰
کل موارد
۳۰۰
۱۰۰

یافته های جدول ۵-۴ نشان می دهد که تقریباً ۲۷ درصد از سالمندان شرکت کننده در مطالعه دارای تحصیلات در سطح دیپلم، ۲۳ درصد ابتدایی، و به طور مساوی ۳/۱۶ درصد بی سواد و راهنمایی بودند و تنها ۶ درصد آنها تحصیلات دانشگاهی برخوردار بودند. همچنین نتیجه آزمون کای اسکوئر نشان می دهد که بین جنسیت و تحصیلات در سالمندان مورد بررسی تفاوت معنی داری وجود ندارد (۱۶۳/۰ = P، ۶= df، ۱۸۷/۹ = ۲?)

جدول ۵-۴: توزیع فراوانی سالمندان شرکت کننده در مطالعه بر حسب میزان تحصیلات
سطح سواد
فراوانی
درصد
درصد تجمعی
بی سواد
۴۹
۳/۱۶
۳/۱۶
ابتدایی
۶۹
۰/۲۳
۳/۳۹
راهنمایی
۴۹
۳/۱۶
۷/۵۵
دبیرستان
۳۱
۳/۱۰
۰/۶۶
دیپلم
۸۲
۳/۲۷
۳/۹۳
دانشگاهی
۱۸
۰/۶
۳/۹۹
ذکر نشده
۲
۷/۰
۱۰۰
کل موارد
۳۰۰
۱۰۰

یافته ها جدول ۶-۴ به توصیف وضعیت سالمندان عضو کانون بازنشستگان شهر سمنان برحسب وضعیت اقتصادی می پردازد و نشان می دهد که حدود ۶۸ درصد سالمندان از وضعیت اقتصادی متوسط، ۱۹ درصد ضعیف و تنها ۷/۰ درصد وضعیت اقتصادی عالی داشتند (جدول ۶-۴). همچنین نتیجه آزمون کای اسکوئر نشان دهنده اختلاف معنی دار بین دو جنس در ارتباط با متغیر وضعیت اقتصادی می باشد (۰۲۹/۰ = P، ۳= df، ۹۹۷/۸ = ۲?)
جدول ۶-۴ : توزیع فراوانی سالمندان شرکت کننده در مطالعه بر حسب وضعیت اقتصادی
وضعیت اقتصادی
فراوانی
درصد
درصد تجمعی
عالی
۲
۷/۰
۷/۰
خوب
۳۷
۳/۱۲
۱۳
متوسط
۲۰۳
۷/۶۷
۷/۸۰
ضعیف
۵۸
۳/۱۹
۱۰۰
کل
۳۰۰
۱۰۰

جدول ۷-۴ به بررسی توزیع فراوانی سالمندان بر حسب شغل نشان داد که بیش از ۵۰ درصد آنها کارگر شرکتی، تقریبا آنها شغل آزاد و به همین میزان کارمند بودند (جدول۴-۷). نتیجه آزمون کای

Leave a Comment