گر دارند (t=2.615, Sig.=0.0090.05). با توجه به میانگینهای بدست آمده برای نسبت درآمد به هزینه، چنین استنباط میشود که روش زراعی از نظر اقتصادی نسبت به روش شیمیایی مقرون به صرفهتر است (جدول 4-20).
جدول 4-20. مقایسه اقتصادی روشهای کنترل شیمیایی و زراعی بر اساس نسبت منافع به هزینهها
فاکتور
مبلغ
نسبت سود به زیان
میزان درآمد سالیانه از روش برنجکاری
6351560

میزان هزینه کنترل زراعی
1413591
49/4
میزان هزینه کنترل شیمیایی
1691491
76/3
فصل پنجم
بحث، نتیجهگیری و پیشنهادات
5-1- مرور کلی بر تحقیق
5-1-1 مقدمه
برنج برای نیمی از مردم دنیا به معنی زندگی است (Basrah et al, 2011). بیش از نیمی از مردم دنیا از برنج به عنوان غذا استفاده میکنند (Chauhan and Johnson, 2011). تامین غذا برای نسل حاضر از مشکلات اساسی دولتها بوده و بر اساس آمار سازمان ملل متحد هر ساله میلیونها نفر در اثر سو تغذیه و گرسنگی میمیرند و از هر سه نفر فقط یک نفر سیر میشود. این در حالی است که تولید مواد غذایی در کشورهایی که با افزایش جمعیت مواجهاند، کاهش یافته است. جمعیت جهان در سال 2025 به 8 میلیارد نفر خواهد رسید. امروزه گرسنگی به عنوان یک پدیده اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته و اثرات آن به عنوان یک معضل سیاسی در کشورهای قحطی زده نمود مییابد. این تهدید بیشتر متوجه اقتصاد کشورهایی است که به دلیل باقیماندن در ساز و کارهای کشاورزی سنتی و بهرهوری اندک عوامل تولید در این بخش، نمیتوانند به مقدار کافی مواد غذایی کافی متناسب با رشد جمعیت را تولید کنند (پژوهنده، 1392). بیماری برنج به ویژه بیماری بلاست، یکی از عوامل اصلی کاهش کیفیت و کمیت محصول بوده و هر ساله خسارت زیادی به این محصول استراتژیک وارد میآورد. برنج محصول اصلی کشاورزان شمال کشور به ویژه استان گیلان است و از نظر تامین غذا و هم چنین از نظر اقتصادی اهمیت به سزایی دارد. با وجود این با کاهش منابع آب و کاهش بارندگی سالانه باید موانع پیشروی توسعه این محصول در استان گیلان برداشته شود. یکی از این موانع بیماریهای برنج است که مهمترین بیماری برنج در استان گیلان بیماری بلاست برنج است. این بیماری هر ساله خسارت به مقدار محصول و کیفیت محصول تولیدی استان وارد میکند و هدف اصلی این پژوهش یافتن راهکاری اقتصادی جهت کنترل بیماری است که کمترین هزینه و بیشترین سود را عاید کشاورزان نماید. برای رسیدن به اهداف تحقیق تعدادی سوال به صورت پرسشنامه مطرح گردید و در بین جامعه آماری که شامل دو گروه کارشناسان و کشاورزان شهرستان لنگرود بودند، توزیع گردید. و نتایج بوسیله نرمافزار SPSS تحلیل گردید که در این فصل به بررسی نتایج تحقیق پرداخته و پیشنهادات و راهکارهای مناسبی ارائه میدهیم.
5-1-2- اهداف تحقیق
– ارزیابی اقتصادیترین روش کنترل بیماری بلاست برنج
– بررسی نظرات کشاورزان درمورد روشهای کنونی کنترل بیماری بلاست برنج
-مقایسه نظرات کشاورزان و کارشناسان کشاورزی ودستیابی به راهکاری مناسب
– مقایسه ویژگیهای فردی کشاورزان استفادهکننده از روش زراعی در مقایسه با کشاورزان استفادهکننده از روش شیمیایی
5-1-3- محدوده تحقیق
این تحقیق در بین شالیکاران و کارشناسان شهرستان لنگرود که از روشهای کنترل زراعی و کنترل شیمیایی علیه بلاست برنج استفاده میکنند، انجام گرفت.
5-1-4- محدودیت تحقیق
از محدودیتهای تحقیق پراکندگی سطوح برنجکاری شهرستان لنگرود، سطح پایین سواد شالیکاران و در دسترس نبودن آمار واقعی بهرهبرداران با توجه به تغییر کاربریهای ایجاد شده در اراضی شالیکاری شهرستان لنگرود بود.
5-1-5- روش و نوع تحقیق
این تحقیق جزو تحقيقات توصیفی- پیمایشی میباشد. جامعه آماری این تحقیق را، شالیکاران شهرستان لنگرود که دارای اراضی شالیکاری در شهرستان لنگرود بودند و کارشناسان جهاد کشاورزی شهرستان لنگرود تشکيل دادند (13000=N)، که با استفاده از فرمول کوکران و با شیوه نمونهگيري تصادفی در دسترس، 373 نفر شالیکار و 33 نفر از کارشناسان به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. از پرسشنامه به عنوان ابزار اصلی جمعآوری دادهها استفاده شد که روايي محتوايي و ظاهری پرسشنامه توسط پانل متخصصان تأیید شد. همچنين پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از ضريب آلفای کرونباخ معادل 90/0 محاسبه شد که حاکی از پایایی بالای ابزار تحقیق میباشد.
5-1-6- متغیرهای تحقیق
متغیرهای مستقل این تحقیق «ویژگیهای فردی»، «نوع نظام زراعی»، «ویژگیهای اقتصادی»، «نفوذپذیری اجتماعی»، «میزان مشارکت اجتماعی»، «فعالیتهای آموزشی-ترویجی»، «اثرات زیستمحیطی کنترل بلاست برنج» و «دانش فنی» شالیکاران بوده است.
متغیر وابسته در این تحقیق روشهای کنترل بیماری بلاست برنج بودند که شامل کنترل شیمیایی، زراعی، بیولوژیک و کشت ارقام مقاوم است که مقایسه اقتصادی روی آنها انجام گرفت.
5-1-7- فرضیههای تحقیق
1- بین سابقه برنجکاری شالیکاران استفادهکننده از کنترل زراعی و سابقه برنجکاری شالیکاران استفادهکننده از کنترل شیمیایی از نظر آماری اختلاف معنیداری وجود دارد.
2- بین سطح زیر کشت برنج شالیکاران استفادهکننده از کنترل زراعی و سطح زیر کشت برنج شالیکاران استفادهکننده از کنترل شیمیایی از نظر آماری اختلاف معنیداری وجود دارد.
3- بین روش کنترل و سن پاسخ دهندگان از نظر آماری ارتباط معنیداری وجود دارد.
4- بین جنسیت پاسخدهندگان و روش کنترل بیماری از نظر آماری ارتباط معنیداری وجود دارد.
5- بین نظرات کارشناسان جهاد کشاورزی در مورد روش کنترل بیماری و نظر کشاورزان از نظر آماری اختلاف معنیداری وجود دارد.
5-2- نتیجهگیری
5-2-1- یافتههای توصیفی
-گروه سنی
میانگین سن نمونه ها در این تحقیق 5/55 سال (98/9=SD) بود که بیشترین فراوانی سنی مربوط به گروه سنی 70-51 (75/60 درصد) و کمترین فراوانی مربوط به گروه سنی کمتر از 30 سال (25/1 درصد) بود.
– جنسیت
نتایج نشان داد که اکثریت پاسخگویان در این پژوهش را مردان (8/93 درصد) تشکیل داده و تنها 3/6 درصد از پاسخگویان زن بودند.
– سطح تحصیلات
یافتههای تحقیق نشان داد از نظر سطح تحصیلات بیشترین فراوانی مربوط به افراد دارای مدرک تحصیلی متوسطه با 5/30 درصد بوده و کمترین فراوانی متعلق به افراد با مدرک دانشگاهی با 2/14 درصد بود.
– گویش
بر اساس نتایج تحقیق به لحاظ گویش، بیشترین فراوانی مربوط به گویش گیلکی در پرسشنامه با 3/89 درصد و کمترین فراوانی مربوط به سایر گویش ها با 1 درصد بوده است.
– تعداد اعضای خانواده
تعداد اعضاء خانواده اکثر پاسخگویان کمتر از 3 نفر با 75/60 درصد و کمترین فراوانی متعلق به بیشتر از 5 نفر با 25/3 درصد میباشد.
-سابقه فعالیت در برنجکاری
از لحاظ متغیر سابقه فعالیت در برنجکاری بیشترین فراوانی در گروه 20- 11 سال با 75/34 درصد و کمترین سابقه مربوط به گروه کمتر از 10 سال با 25/7 درصد میباشد. میانگین سابقه فعالیت برنجکاری پاسخدهندگان 32/27 سال (33/13=SD) میباشد.
– سطح زیر کشت برنج
نتایج تحقیق نشان داد که بیشترین فراوانی مساحت کل اراضی کشاورزی شالیکاران، کمتر از 1 هکتار با 39/68 درصد و کمترین فراوانی متعلق به طبقه بیشتر از 3 هکتار با 36/1 هکتار میباشد.
– تسطیح اراضی
همچنین بر اساس نتایج بدست آمده اکثریت شالیکاران (8/66) عنوان کردند که اراضی برنجکاری آنها تسطیح شده است و 3/33 درصد نیز دارای اراضی غیر تسطیح شده میباشند.
– نوع رقم کشت شده
بر اساس نتایج بدست آمده در شهرستان لنگرود، بالاترین فراوانی مربوط به رقم هاشمی ( 3/83 درصد) بوده و تعداد محدودی از اراضی نیز زیر کشت ارقام علیکاظمی و جمشیدجو میروند.
– متوسط عملکرد شلتوک در هکتار
بیشترین فراوانی متوسط عملکرد شلتوک در هکتار، کمتر از 1 تن در هکتار با 8/63 درصد و کمترین فراوانی متعلق به بیشتر از 3 تن در هکتار با 91/2 درصد میباشد.
– درآمد سالیانه حاصل از برنجکاری
بیشترین فراوانی میزان درآمد سالانه برنجکاری سالیانه، مربوط به طبقه 5000000-1000001 تومان با 97/44 درصد کمترین فراوانی متعلق به طبقه کمتر از 1000000 تومان با 59/1 درصد میباشد.
– تسهیلات بانکی
5/26 درصد پاسخگویان نیاز به تسهیلات بانکی برای فعالیت کشاورزی داشته و 5/73 درصد نیاز به استفاده از تسهیلات بانکی نداشتند.
– پیشبینی قیمت برنج در سال 93 نتایج نشان میدهد که اکثریت کشاورزان قیمت برنج را در سال 93، 7000-6001 تومان پیشبینی کردهاند.
– دانش کنترل بیماری بلاست برنج
بر اساس نتایج بدست آمده بیشتر پاسخگویان ( 3/80)، روش شیمیایی را بر روشهای کنترل زراعی، کشت ارقام مقاوم و کنترل بیولوژیک ترجیح میدهند و پس از آن روش زراعی (8/16)، ارجحیت دارد.
– دانش کنترل شیمیایی
– تعداد دفعات سمپاشی از مرحله کاشت تا برداشت
نتایج نشان میدهد بیشتر شالیکاران ( 8/65)، در صورت بروز بیماری 2 بار سمپاشی انجام داده و کمترین فراوانی مربوط به شالیکارانی است که 3 بار (5/2)، مزارع را علیه بیماری سمپاشی میکنند.
– پرداخت هزینه برای کنترل شیمیایی
اکثر پاسخگویان ( 3/76) برای کنترل بیماری بلاست برنج هزینه پرداخت میکنند.
– هزینه کنترل شیمیایی
طبق نتایج بدست آمده بیشترین فراوانی (99/80 درصد) مربوط به شالیکارانی بوده که بین 500000 تا 1000001 تومان هزینه جهت سمپاشی پرداخت میکنند.
– تاثیر سم در کنترل بیماری بلاست برنج
بیشتر پاسخگویان (5/85 درصد) اذعان داشتند که استفاده از سم در کنترل بیماری بلاست برنج موثر بوده است.
– مرحله کشت و کار برنج هنگام استفاده از سم
در بررسیهای به عمل آمده بیشترین فراوانی (60 درصد) مربوط به مرحله پنجهزنی و خوشهدهی بدست آمده است.
– استفاده از دادههای هواشناسی
تنها تعداد معدودی از پاسخگویان (5/6 درصد) از دادههای هواشناسی جهت پیشبینی زمان وقوع بیماری بلاست برنج استفاده میکنند.
– پیشآگاهی
طبق نتایج به دست آمده بیشتر کارشناسان (3/5 در صد) اظهار داشتهاند که کشاورزان از روش پیشآگاهی جهت کنترل بیماری بلاست برنج اطلاع درستی ندارند.
– دانش کنترل زراعی
بر اساس نتایج، نیمی از پاسخگویان از روش کنترل زراعی اطلاع داشته و نیمی از آنها اطلاعی از روشهای کنترل زراعی ندارند.
-انتخاب مرحله کنترل زراعی
بیشترین فراوانی (5/34 در صد) مربوط به شالیکارانی است که کنترل زراعی را از مرحله پس از برداشت آغاز میکنند.
– شخم پاییزه
1/31 درصد از شالیکاران گروه زراعی از روش شخم پاییزه علیه بیماری بلاست برنج استفاده میکنند.
– شخم بهاره
31 درصد از شالیکاران استفادهکننده از روش کنترل زراعی از شخم بهاره علیه بیماری استفاده میکنند.
– کاهش میزان مصرف کود ازته
بیشتر شالیکاران ( 3/24 درصد) از این روش استفاده نمیکنند.
– استفاده از کود پتاس
بر اساس نتایج بیشترین فراوانی (5/22 درصد)، مربوط به افرادی است که از کود پتاس به عنوان روشی برای کنترل بیماری بلاست برنج استفاده میکنند.
– از بین بردن علفهای هرز روی مرزها
بیشترین فراوانی ( 5/39) در بین شالیکاران استفادهکننده از روش کنترل زراعی، مربوط به افرادی است که این روش را برای کاهش میزان بیماری بلاست به کار میبرند.
– دفن بقایای محصول پس از برداشت
بر اساس نتایج به دست آمده بیشتر شالیکاران ( درصد فراوانی 8/23) از این روش استفاده نمیکنند.
– سوزاندن
در بین شالیکاران استفادهکننده از کنترل زراعی بیشترین فراوانی ( 5/40 درصد) مربوط به افرادی بود که از این روش استفاده نمیکنند.
– تعداد دفعا

Leave a Comment