۳ تکرار انجام دادند. تیمارهای مورد مطالعه شامل کمپوست به میزان ۱۵ تن در هکتار، ورمیکمپوست به میزان ۱۰ تن در هکتار، کود گاوی به میزان ۳۰ تن در هکتار، کود گوسفندی به میزان ۲۰ تن در هکتار و تیمار شاهد (بدون مصرف کود) بود. نتایج به دست آمده حاکی از آن بود که در اکثر صفات مورد بررسی اختلاف معنیداری بین تیمارهای اعمال شده و تیمار شاهد وجود داشت. مصرف کودهای آلی و دامی باعث افزایش عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر و ارتفاع بوته شد. در حالی که وزن هزار دانه و شاخص برداشت تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفتند. در بین تیمارها نیز تیمار ورمیکمپوست دارای بیشترین عملکرد بیولوژیک ( ۱۰۶۵ کیلوگرم در هکتار) و بیشترین عملکرد دانه ( ۴۷۷ کیلوگرم در هکتار) بود. در اکثر صفات تیمار ورمیکمپوست دارای بیشترین مقادیر بدست آمده بود.
هاشمی مجد و همکاران (۱۳۸۲) طی تحقیقات جهت شناسایی گونه Eisena foetida بومی مناطق شمالی ایران و ارزیابی توان این گونه در تولید ورمی کمپوست با مراجعه به ۶ استان و جمع آوری نمونه هایی از این مناطق شناسایی این گونه را انجام داده و توان این گونه را در تولید ورمی کمپوست بر روی کود دامی، لاشبرگ و لجن فاضلاب مورد ارزیابی قرار دادند. نتایج نشان داد که در طی فرآیند تولید ورمی کمپوست نسبت کربن به نیتروژن مواد کاهش یافت که نشان دهنده پیشرفت تجزیه مواد و پایداری بیشتر ورمی کمپوست تولید شده بود.
Kesan و همکاران (۲۰۱۰) اثر دوره فرایند ورمی کمپوست شدن به عناصر غذایی ماکرو و غلظت فلزات سنگین در ورمی کمپوست را بوسیله کرم Lumbricus rubellus در دو دوره مختلف در ۱۰ و ۳۰ هفته با سه ترکیب مختلف کود گاو: قهوه آسیاب شده به نسبت ۷۰:۳۰، کود گاو: فاضلاب خانگی به نسبت ۳۰:۷۰ و کود گاو: فاضلاب خانگی : قهوه آسیاب شده به نسبت۳۵:۳۵:۳۰ در ۸ تکرار انجام دادند. نتایج نشان داد که طولانی شدن دوره فرآیند ورمی کمپوست شدن توسط این گونه، عناصر غذایی ماکرو را افزایش می دهد در حالیکه غلظت فلزات سنگین و نسبت کربن به نیتروژن را کاهش میدهد.
موسوی و همکاران (۱۳۹۰) در آزمایشی بر تأثیر ورمی کمپوست بر مقدار نیکل و کروم خاک و گیاه برنج آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب بلوک کامل تصادفی در سه تکرار اجرا کردند. نتایج نشان داد که بیشترین نیکل قابل جذب (۲/۲ میلیگرم در کیلوگرم) به تیمار ۳سال مصرف ۴۰ تن ورمی کمپوست غنی شده در هکتار اختصاص داشت و بالاترین کروم قابل جذب در تیمار ۳ سال متوالی ۲۰ و ۴۰ تن ورمی کمپوست غنی شده داشت. این میزان عناصر در ریشه و دانه برنج نیز اندازه گیری شد که نشان از وضعیت نامطلوب کاربرد ورمی کمپوست می باشد
Shahmansouri و همکاران (۲۰۱۳) در آزمایشی که بر تجمع زیستی فلزات سنگین بوسیله دو گروه از کرمهای ایران و استرالیا گونه Eisenia fetida در لجن فاضلاب انجام دادند نتایج نشان داد که غلظت فلزات سنگین با افزایش زمان فرآیند ورمی کمپوست شدن کاهش یافت. نتایج مقایسه دو گروه کرم نشان داد که کرمهای ایرانی مقدار بیشتری عناصر غذایی میکرو مثل روی و مس مصرف میکنند اما کرمهای استرالیایی عناصر غیر ضروری مثل کروم، کادمیوم و سرب بیشتری داشتند. کاهش معنیدار غلظت فلزات سنگین در ورمی کمپوست نهایی توسط هردوی کرم های ایرانی و استرالیایی این گونه در تجمع فلزات سنگین در بافت های بدنشان نشان داده شد.
آستارایی (۱۳۸۵) در آزمایشی بر روی تاثیر کمپوست زباله شهری و ورمی کمپوست بر اجزای عملکرد و عملکرد اسفرزه در قالب طرح کامل تصادفی با ۴ تکرار با نسبت های متفاوت ورمی کمپوست و کمپوست به این نتیجه رسیدند که ارتفاع و طول سنبله، تعداد سنبله، وزن هزار دانه و وزن کاه و کلش در بوته افزایش معنیداری نسبت به سایر تیمارها داشت و علت آنرا فراهمی بهتر عناصر غذایی بخصوص نیتروژن در ورمی کمپوست عنوان کرد.
Arancon و همکاران (۲۰۰۶) در آزمایشی مدیریت جمعیت نماتدهای پارازیت گیاهی بوسیله استفاده از ورمی کمپوست را مورد ارزیابی قرار دادند. این پژوهش که در یک طرح بلوک کامل تصادفی که بر روی گیاهان گوجه فرنگی، فلفل، توت فرنگی و انگور توسط سه نوع ورمی کمپوست (ورمی کمپوست متشکل از کودحیوانی، زباله های کاغذ و زباله های غذا) انجام شد. به تمام تیمارها نیتروژن اضافه شد و در تیمار شاهد فقط کودهای غیر آلی اضافه شد. نتایج نشان داد هر سه نوع ورمی کمپوست توانست جمعیت نماتدهای پارازیت گیاهی را در مقایسه با تیمار کود شیمیایی کاهش دهد. و به دنبال آن جمعیت نماتدهای قارچ خوار و باکتری خوار افزایش یافت.
مفاخری و همکاران (۱۳۹۰) آزمایشی به صورت فاکتوریل سه عاملی با استفاده از عامل های ورمیکمپوست (صفر، ۱۵ و ۳۰ % حجم گلدان)، ازتوباکتر (کاربرد و عدم کاربرد) و بیوفسفات (کاربرد و عدم کاربرد) بر روی اسانس بادرشبی در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با دوازده تیمار و سه تکرار در دانشگاه تربیت مدرس انجام دادند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که بیشترین مقدار اسانس در پیکر رویشی ( ۰/۷۴ درصد) همچنین بیشترین مقدار ژرانیول استات در اسانس (۶۱/۱ درصد) در تیمار ۳۰ درصد حجم گلدان ورمی کمپوست حاصل شد. بیشترین مقدار ژرانیول در اسانس (۲۴/۲%) در تیمار۱۵ درصد حجم گلدان × عدم کاربرد بیوفسفات و بیشترین مقدار ژرانیال در اسانس (۱۸/۲ درصد) در تیمار ۱۵ درصد حجم گلدان ورمی کمپوست × عدم استفاده از ازتوباکتر حاصل شد
GARG و همکارن (۲۰۰۵) در آزمایشی اثر ضایعات مختلف حیوانی در رشد و تکثیر کرم خاکی Eisenia foetida را مورد بررسی قرار دادند. برای هریک از فضولات مثل گاو، بوفالو، اسب، گوسفند، بز، شتر و میمون، ۵ تخم به ازای ۱۰۰ گرم فضولات استفاده شد. نتایج نشان داد بیشترین افزایش وزن و بالاترین سرعت رشد در فضولات گوسفندی به دست آمد. وزن بیومس به ترتیب برابر بود با:
گوسفدمیمون بوفالو بز?گاو?اسب شتر
تعدا پیله های تولید شده به ترتیب :
گوسفد بز?گاو?اسب شترمیمون بوفالو
پرورش و همکاران (۱۳۸۳) در بررسی کیفیت شیمیایی و ارزش کودی ورمی کمپوست تهیه شده از لجن فاضلاب شهری اصفهان پس از تعیین کیفیت شیمیایی ورمی کمپوست و مقایسه آن با سوبسترای اولیه به این نتیجه رسیدند که مقادیر مواد آلی ورمی کمپوست، نیتروژن، فسفر، پتاسیم، PH، و نسبت کربن به نیتروژن به ترتیب برابر ۳۶/۴۲، ۱/۰۴، ۰/۱۱، ۰/۶۲، ۷/۵ .و ۲۲/۶۲ درصد بود. این محققان اظهار داشتند ورمی کمپوست اصلاح کننده آلی مناسبی برای بهبود حاصلخیزی خاکهای کشاورزی میباشد.
Macki و همکاران (۲۰۰۹) با آزمایشی اثر غلظت های مختلف فلزات سنگین مثل کروم، روی ، نیکل، کادمیوم بر توده ایرانی کرمهای Eisenia fetida در فرآیند کمپوست شدن انجام دادند. عناصر در پیکر کرم ها بعد از ۷، ۱۰، ۱۴، ۲۱ و ۲۸ روز بعد توسط اسپکتومتری اندازه گیری شد.
نتایج نشان داد که ارتباط خطی مثبتی بین مقدار فلزات سنگین اضافه شده مثل کروم و کادمیوم و سرعت تجمع این فلزات بود. ارتباط خطی منفی بین مقدار سرب، روی و کروم با وزن بدن کرم ها بود. افزایش pH اثر مثبتی بر سرعت تجمع فلزات در بدن کرم ها داشت اما زمان های مختلف اثر منفی بر سرعت تجمع فلزات سنگین داشت.
Haj Seyed Hadi و همکاران (۲۰۰۸) با بررسی اثرات سیستمهای تولید رایج و کم نهاده بر روی ماریتیغال نشان دادند که استفاده از ورمی کمپوست در سیستم تولید کم نهاده با اثرات مفید آن بر روی فعالیت های میکروبی خاک باعث افزایش سیلیمارین و عملکرد سیمیلارین شد.
مرادی و همکاران (۱۳۸۸) در بررسی تأثیر کودهای بیولوژیک و آلی بر عملکرد، اجزای عملکرد دانه و میزان اسانس گیاه رازیانه آزمایشی به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی و در سه تکرار انجام دادند. تیمارها شامل ۱-شاهد بدون هیچ تیمارکودی ۲- باکتری سودوموناس ۳- باکتری ازتوباکتر ۴- کمپوست ۵- ورمی کمپوست ۶- ترکیب سودوموناس و ازتوباکتر ۷- ترکیب سودوموناس و کمپوست ۸- ترکیب سودوموناس و ورمی کمپوست ۹- ترکیب اتوباکتر و کمپوست ۱۰- ترکیب اتوباکتر و ورمی کمپوست ۱۱- ترکیب کمپوست و ورمی کمپوست. نتایج نشان داد که بیشترین ارتفاع بوته در تیمار مخلوط ازتوباکتر و کمپوست و تعداد چتر در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک در هکتار، عملکرد اسانس در هکتار و عملکرد دانه در هکتار در تیمار استفاده توأم از کمپوست و ورمی کمپوست حاصل شد. اما شاخص برداشت و درصد اسانس در مقایسه با شاهد کاهش یافت.
یزدانی بیوکی و همکاران (۱۳۸۹) در بررسی برخی صفات کمی و کیفی گیاه دارویی ماریتیغال در پاسخ به کودهای آلی، بیولوژیک و شیمیایی آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و شش تیمار انجام دادند. تیمارهای آزمایش شامل تلقیح بذر با ازتوباکتر، کمپوست زباله شهری، ورمی کمپوست، ترکیب دو تیمار ازتوباکتر و کمپوست، کود شیمیایی NPK و شاهد (بدون کود) بودند. در این تحقیق صفاتی از جمله تعداد شاخه های فرعی در بوته، ارتفاع بوته، تعداد گل آذین در هر بوته، قطر گل آذین، تعداد دانه در هر طبق، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، درصد روغن، درصد سیلیمارین، درصد سیلیبین، عملکرد روغن و عملکرد سیلیمارین اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که مصرف انواع مختلف کودهای آلی و شیمیایی در خاک بر اجزای عملکرد و خصوصیات مورفولوژیکی این گیاه بی تأثیر بود، ولی بر روی درصد روغن، سیلیمارین و سیلیبین بذر تأثیر معنیداری داشت. گیاهان تیمار شده با کود کمپوست بیشترین درصد روغن (۱/۲۰) را نسبت به سایر گیاهان تحت تیمار داشت و بعد از آن تیمارهای کودی ازتوبا کتر و مخلوط ازتوباکتر و کمپوست بیشترین تأثیر را بر درصد روغن دانه داشتند. تیمارهای شاهد، کود شیمیایی، کود کمپوست و ازتوباکتر از نظر تأثیر بر درصد سیلیمارین دانه و همچنین تیمارهای شاهد، کود کمپوست، ازتوباکتر، مخلوط ازتوباکتر و کمپوست از لحاظ تأثیر بر درصد سیلیبین دانه هیچگونه اختلاف معنی داری نداشتند. گیاهان تیمار شده با کود شیمیایی کمترین درصد سیلیبین (۴/۱۶) را داشت. از بین اجزای عملکرد، بیشترین همبستگی مثبت بین ارتفاع بوته با عملکرد دانه و بیشترین همبستگی منفی مربوط به تعداد دانه در کاپیتول با تعداد گل آذین در بوته بود.

۲-۱۰-۴- تحقیقات انجام شده در زمینه خاکورزی
صادق نژاد و اسلامی (۱۳۸۵) جهت مقایسه عملکرد گندم با تغییر روش خاک ورزی، آزمایشی در سه سال متوالی ایستگاه تحقیقاتی گنبد با بافت سیلتی کلی لوم با متوسط بارندگی سالانه ۳۵۰ میلیمتر از طریق آزمایشات مزرعهای در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با شش تیمار و سه تکرار و در دو

Leave a Comment