ه خاکهای شور و قلیائی تا زمینهای آبیاری شده و خشک وفق داده می شوند. گیاهی است علفی چندساله و ریزوم دار که مبارزه با ان کار چندان ساده ای نیست.از خانواده Poaceae که از طریق بذر و ریزوم تکثیر می یابد.این ریزوم ها تا اندازه ای آبدار،سفید مایل به زرد با انتهای تیز و مقاوم بوده وقادر به نفوذ در خاکهای سخت و حتی در غده ها و ریشه های گیاهان دیگر است.
علف گندمی بلند با نام علمی (Host.) P. Beauv. A.elongatum و نامهای عمومی علف گندمی بلند، علف گندمی شور و علف گندمی خوشهای از خانواده Poaceae است. گونههایی از این گیاه در خاک های شنی و با محدودیت شدید آب بهخوبی استقرار یافته و عملکرد خوبی تولید میکنند. ازآنجاییکه بخش عمدهای از خاک کشورمان توسط مناطق خشک یا مناطق با خاک نامناسب پوشیده شده است، در این مناطق اغلب بارش باران ناچیز بوده و از پراکنش مناسبی نیز برخوردار نیست. به همین دلیل این گیاه نقش مهمی در تأمین علوفه مورد نیاز دامها در این مناطق دارد.
جوانه زنی یکی از مهمترین مراحل رشدی در چرخه حیات گیاه است که بر رشد گیاهچه، بقاء و پویایی جمعیت گیاه تأثیر زیادی دارد. جوانهزنی با جذب آب شروع شده و با طویل شدن محور جنینی و خروج گیاهچه از پوسته بذر خاتمه می یابد. آب عامل بسیار مهمی در توزیع و پراکنش گونه های گیاهی در سطح جهان بوده و خشکی خطری برای تولید موفقیت آمیز محصولات زراعی در سراسر جهان است. تنش خشکی اغلب جوانه زنی بذر را در شرایط مزرعه ای کاهش داده و منجر به کاهش استقرار گیاه می شود. عیسو (۲۰۰۸) مشاهده کرد که اعمال تنش خشکی ۱۰ – بار در مرحله جوانه زنی به میزان زیادی درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول گیاهچه، وزن گیاهچه، علف گندمی را کاهش داد. حساسترین مراحل از فرایند جوانهزنی به تنشهای غیرزنده شامل مراحل: یک (جذب فیزیکی آب) و دو (شروع فرآیندهای بیوشیمیایی و هیدرولیز قندها) جذب آب میباشند. اگر که در این مراحل آب بهصورت کنترل شده در اختیار بذر قرار گیرد اثر تنش کاهش یافته و بذر بهخوبی جوانه میزند. در طی پرایمینگ بذر مراحل یک و دو جوانهزنی را کامل کرده و فقط به یک شیب مطلوب جذب آب بهمنظور شروع رشد ریشهچه نیازمند است. از جمله مهمترین روشهای پرایمینگ، تیمارهای اسموپرایمینگ و هیدروپرایمینگ است. اسموپرایمینگ نوع خاصی از آمادهسازی پیش از کاشت بذور میباشد که از طریق خواباندن بذور در محلولهای حاوی مواد شیمیایی با پتانسیل اسمزی پایین نظیر پلیاتیلن گلایکول (PEG) مانیتول و کودهای شیمیایی (نظیر اوره) صورت میگیرد ( ۵). در روش هیدروپرایمینگ بذور با آب خالص و بدون استفاده از هیچ نوع ماده شیمیایی تیمار میشوند، که این نوع پرایمینگ بسیار ساده و ارزان بوده و مقدار جذب آب از طریق مدت زمانی که بذور در تماس با آب هستند، کنترل میشود.
ضرورت تعیین خصوصیت آب مصرفی توسط گیاهان که پتانسیل افزایش شوری آب زیرزمینی را دارد و سبب شوری خاک می شود لازمست. در این مطالعه، چند تکنیک جهت تعیین خصوصیات آب مصرفی فصلی توسط گیاه A.elengatum (Rall wheat grass) که تحت شرایط شوری و خشکی متوسط با EC ظرفیت فیزیکی بین ۰ تا ۱۰ ds/m-1 رشد می کند. شرایط خاک بمنظور تعیین پتانسیل آب اندازه گیری، منابع آب گیاه با کاربرد ایزوتوب ثابت (Eeuterium H2) مشخص و میزان تبخیر و تعرق تخمین زده با کاربرد متدهای هیدرولوژیکی و اتاق تهویه انجام گرفته است.
تغییرات فصلی پتانسیل آب خاک با تجمع نمک تحت تاثیر قرار گرفته و رطوبت خاک سبب تغییر آب قابل استفاده گیاه بخصوص در منطقه خاک سطحی در تابستان و پاییز شده است. تبخیر و تعرق در A.elengatum در تابستان موقع اوج رشد بالاست (۴ mmol-1) که با شواهدی از آب مصرفی آبهای زیرمینی و پروفیل سطحی خاک قابل مشاهده است. تبخیر و تعرق این گیاه در مرحله پیری در پاییز پایین است (۶.۵ mmol-1) و کمترین پتانسیل آب برگ ۳- مگاپاسکال در طول مدت استرس آبی سطوح بینابینی آب مصرفی (۱.۵ mmol-1) در مدت زمستان موقعی که پروفیل خاک کاملاً قابل استفاده است اندازه گیری شده است.
براساس خصصویات فیزیولوژیکی ، شامل آب مصرفی در تابستان، مرفولوژی رشد و تحمل به شوری یا نمک در گیاه A.elengatum نتیجه گیری شده است که این گونه ها برای تثبیت یا پایدساری سطح متوسط شوری آبهای زیرزمینی در اکثر نقاط قابل کشت مانند استرالیا که نهایتاً سبب کاهش شوری خاک می شود مناسب اند.
علف گندمی A.elengatum یکی از گونه های علوفه ای محتمل به شوری که بطور عام برای زمینهای شور توصیه می شود. گیاهیست سخت و مقاوم و دائمی که به شوری متحمل تر از بقیه گونه هاست (Robertsm,1955) در حالت طبیعی حدود بلندی ۵/۱ متر رشد می کند و سیستم ریشه گسترده دارد که در سطح زمین پخش می شود و بعضی تا عمق ۵/۳ متر می رود. سیستم ریشه عمیق و سیکل رشد دائمی این گونه خصوصیت ویژه استفاده آب زیرزمینی و مدیریت خاکهای شور جائی که سطح آبهای زیر زمینی پلاست را دارا می باشد. علف گندمی در اوایل تابستان رشد کرده و آب را در این مدت استفاده می کند در حالی که بقیه علفها در حالت پیری بسر می برند. A.elengatum بهترین گیاه برای نقاطی با بارندگی بالا (۴۵۰) میلی متر در سال و شوری متوسط در خاکهای مرطوب که در تابستان خشک می شود (Rogers & Bauly , 1963) مطالعات ژنتیکی و فیزیولوزیکی این گیاه انجام گرفته است (Bloom & Drorah, 1989). دانش فیزیولوژی گیاهی شامل آب مصرفی نقاط رویشی که آب زیرزمینی سطحی دارند برای توسعه سیستمهای پایدار علوفه و گیاهان در نقاط شور لازمست.
راندمان آب مصرفی و خصوصیات ریشه گیاهان علفی دائمی با ریشه عمیق بخوبی مطالعه شده است (Biondimi, 1990) ولی منابع آبی گونه های علفی بخوبی مشخص نشده زیرا اندازه گیری آن مشکل است کاربرد ایزوتوپ پایدار (Deuteslum H2) و اکیسژن O18 بطور نسبی تکنیک جدید برای تعیین منابع آبی گیاهان مختلف در شرایط محیطی متفاوت می باشد (Ethlernges & Daeson, 1992) این تکنیک برای تعیین آب زیرزمینی و آب مصرفی قابل استفاده توسط درختان بکار رفته است (Mensforth etal. 1994) این تکنیک در مورد منابع آبی گیاهان در سواحل و محیط های شور بکار می رود.
در این مطالعه بطور موفقیت آمیزی کاربرد ایزوتوپ Deuteslum برای تعیین اثر منابع آلی که توسط گیاه A.elengatum جذب می شود بکار رفته است . هدف این مطالعه امتحان آب مصرفی فصلی گیاه بالغ A.elengatum در نقاطی که آب زیرزمینی خالی شده بویژه شوری متوسط و آب سطحی یا بازندگی می باشد.
ارزیابی خصوصیات آب مصرفی A.elengatum برای تعیین نقش سطوح آب زیرزمینی بطور مناسب و کاهش آن در زمینهای شور و خشک ضروری می باشد.

۲-۲-۵ گونههای مهم علف گندمی و نیازهای اکولوژیکی آنها:
علف گندمیها (Agropyron Spp) عموماً گیاهانی هستند که دارای رشد در فصل سرد میباشند. در مقایسه با سایر گراسها، نهالهای این گیاه نازک و حساس میباشند. بنابراین نیاز به شرایط مناسب برای سبز شدن رویش اولیه دارند. کشت بذر با کیفیت خوب، انتخاب گونههای سازگار، زمان مناسب کاشت، آماده کردن بستر بذر مناسب و توجه دقیق بعد از سبز شدن، موجب استقرار موفقیتآمیز آنها میشود در صورت کفایت رطوبت محیط، در بسیاری از مناطق، اوایل پاییز موقع مناسب کشت بذر در این گونهها است. زیرا تا رسیدن سرمای زمستان، دانه رستها از رشد مناسبی برخوردار شده و خطری از سرمای زمستانه برای آنها بوجود نمیآید. در بعضی مواقع بذر را در آخر پاییز میکارند تا بذر پس از رفع سرما و یخبندان در اوائل بهار جوانه زده و در فصل رویش دانه رستها مستقر گردند. کشت بذر در اوایل بهار بسته به مکانهای مختلف امکانپذیر است. وجود بستر بذر کاری سفت و عاری از علفهای هرز رقیب، نخستین شرط استقرار خوب گیاه است. کشت بذر در زمینی که کلش غلات پاک شده است، روش مناسب دیگری برای بذر کاری در اوایل پاییز است. بذر این گونهها باید سطحی کشت شود. در خاکهای سنگین عمق کشت نباید از ۲ سانتیمتر تجاوز کند. در خاکهای سبک، عمق بذر کاری نباید بیش از ۸/۳ سانتیمتر باشد. در صورت امکان، بذر باید با دستگاه بذر کار در خاک قرار گیرد. میزان بذر مصرفی بسته به گونه، منطقه، محل کشت، کیفیت بذر و روش کشت متفاوت است. کشت ردیفی هم در شرایط خشک و هم در شرایط آبی، بذر زیادتر و با کیفیت بهتری تولید میکند. کشت گونههایی که فرم چمنی دارند، در اغلب مواقع، به صورت ردیفی مشکل است ولی با فراهم بودن رطوبت کافی و استفاده از کود در شرایط کشت متراکم محصول رضایت بخشی تولید میکند. مصرف کودهای ازته و فسفر به نیاز و نوع خاک فرق میکند. میزان بذر مصرفی در Ag. elongatum معمولاً بین ۹ـ۱۳ کیلوگرم در هکتار است Duke)، ۱۹۸۱).
به طور کلی علف گندمیها دگرگشن هستند. اما به طور کامل خودنابارور نیستند. گونه Ag.trachycaulum به مقدار زیاد خودگشن است، لذا مقدار زیادی هیبرید از آمیزش بین آنها به وجود میآید. آمیزشهای موفقیتآمیزی بین گونههای Agropyron از قبیلAg.elongatum و Ag.intermedium و Ag.trichophorum با اکوتیپهای مختلف گندم انجام شده است. از طرف دیگر آمیزشهایی از علف گندمی با چاودار زراعی (Secale cereale) گزارش شده است. سایر گراسها که هم میتوانند به صورت طبیعی و هم به صورت مصنوعی با علف گندمیها آمیزش حاصل نمایند. گونه هایی از جنسهای Stianion وElymus وHordeum میباشند. تاکنون بجز تعدادی هیبریداسیون طبیعی بین گونههای Ag.intermedium و Ag.trichophorum و نیز در بین واریتههای Ag.cristatum انجام شده، هیچ هیبرید دیگری که ارزش اگرونومیکی داشته باشند، از عملیات هیبریداسیون بین جنسها و نیز گونههای یک جنس به دست نیامده است.
گونه Ag.elongatum ویژه نواحی نسبتاً سرد است این گیاه به علت ذخیره مواد غذایی ریشه قادر است در مقابل خشکی و عوامل نامساعد مقاومت نماید. ریشه این گیاه تا عمق ۳۵۰ سانتیمتری در زمین نفوذ میکند. در فصل زمستان به خواب رفته بنابراین در مقابل یخبندانها و سرما خود را حفظ مینماید و در بهار با مساعد شدن شرایط هوایی و رطوبت در بهار رشد خود را از سر میگیرد. در مقابل خشکی حساسیت ویژهای ندارد موارد استفاده این گیاه برای احداث چراگاه، علوفه خشک وحفاظت خاک استفاده میشود این گونه در انواع خاکهای حاصلخیز، خاکهای شور، خاکهای قلیایی و باتلاقی به عمل میآید.
بیشتر نباتات علوفهای گرامینه در مراحل اولیه رشد حساس و ظریف هستند و بایستی با فراهم نمودن شرایط مناسب جوانه زدن آنها مهیا نمود. برای استفاده از حداکثر رطوبت زمستانه باید این نباتات را در پاییز کشت نمود تا بتوانند از سرمای زمستانه به نحو احسن استفاده نماید. البته باید زمان کشت پاییزه را در مناطق سرد طوری انتخاب نمود که گیاه قبل از فرا رسیدن یخبندان رشد کافی

Leave a Comment