سلامتی

ام آر آی چیست؟ | بیماری

 اهمیتMRI
MRI روشیه که میشه با کمک گرفتن از اون تصاویر بسیار دقیق و واضحی از اندامهای درون بدن بدست آورد . MRI مخفف کلمه لاتین Magnetic Resonance Imaging به معنی تصویر ورداری با شدید شدن مغناطیسیه .
MRI روشیه که در حدود ۵۰ سال از عمر اون میگذره. ولی در این مدت پیشرفتای بسیاری کرده و جوایز نوبل زیادی به این موضوع تعلق گرفته. مثلا جایزه نوبل پزشکی سال ۲۰۰۳ به پاول لاتربر و پیتر منسفیلد به خاطر کار روی MRI تعلق گرفت. پاول لاتربر نشون داد که به کار بردن گرادیان در میدون مغناطیسی ایجاد تصویرهای دو بعدی رو شدنی می کنه. ایشون در سال ۱۹۷۳ توضیح داد که چیجوری با اضافه کردن گرادیان مغناطیسی به آهنربای مرکزی امکان آشکارسازی مقطع عرضی لوله ای که در اون آب معمولی هست و با آب سنگین محاصره شده، ممکن می شه. هیچ روش تصویر ورداری نمی تونه بین آب سنگین و آب معمولی  فرق  قائل  شه.

پیتر منسفیلد  گرادیان رو در میدون مغناطیسی مورد استفاده قرار داد تا بتونه به طور دقیق فرقای شدید شدن رو نشون بده. این قدم اصلی واسه ایجاد یه روش کاربردی تصویرسازی بود. هم اینکه ایشون نشون داد که چیجوری با تغییر سریع گرادیان میشه به سرعت تصویر بدست آورد ، که به این روش Echo-Planer scaning میگن. این روش در دهه گذشته در کاربرده های بالینی به درد بخور بوده است. تعدد در جوایز نوبل مربوط به MRI مهم بودن این موضوع رو خوب نشون میده. این روش ، تصاویری با دقت بالا از اندامهای بدن جفت و جور می کنه و امروزه خیلی در دنیا کاربرد داره و می تواندجایگزین روشای قبلی شه. چون با در نظر گرفتن علم امروزه ما هیچ آسیب جانبی نداره.

کلا بدن آدم از آب و چربی تشکیل شده. آب ۳/۲ وزن بدن رو شامل می شه و دارای دو اتم هیدروژن و یه اتم اکسیژن در هر مولکوله.
مولکولهای چربی هم به مقدار زیادی هیدروژن دارن. کلا مقدار اتم هیدروژن بدن تقریبا ۶۳ درصده. و این اتم که مقدارش بیشتر از دیگر عناصره، دارای سیگنال MRIه. از اونجایی که بین محتوای آب اندامها و بافتها فرق هست، و هم اینکه در خیلی از بیماریها روند آسیب رسانی منتهی به تغییر در محتوای آب می شه، این روش تصویر ورداری بطور وسیع در پزشکی بکار برده می شه.

دستگاه MRI لوله ایه که بوسیله آهنربای دایره ای شکل دواری محاصره شده. این آهنربا میدون مغناطیسی بوجود میاره. اینجا موج رادیویی با طول موجهای متفاوت سطح نمونه رو جاروب می کنن. انتهای نمونه با جذب انرژی از موج رادیویی هم فرکانس با چرخش اونا ، به حالت انرژی بالاتری می رن و هم جهت با میدون مغناطیسی خارجی قرار می گیرن.

با قطع میدون این هسته ها به حالت اولیه خود برمی گردن. در این هنگامه که از ماده امواج الکترومغناطیسی با بسامد رادیویی تابش می شه که به وسیله سیم پیچی که به اون کویل می گن، دریافت انجام می شه. این سیم امواج دریافتی رو به جریان الکتریکی تبدیل می کنه. بعد این جریانها تقویت می شن و به عنوان سیگنالهای MRI به رایانه داده می شه. رایانه با به کار گیری سیستم تبدیلی به نام تبدیل فوریه این داده ها رو به تصویر تبدیل می کنن. این تصویر بسیار دقیقه و تغییرات بسیار کوچیک رو هم می تونه نشون بده.

چگونگی تصویربرداری
فردی که قراره با این روش مورد تصویربرداری قرار گیرد نباید هیچ شی فلزی مانند ساعت ، انگشتر ، مفصل مصنوعی و …. داشته باشه. و یا شی فلزی در نزدیکی دستگاه MRI قرار گیرد ، چون میدون مغناطیسی روی این مواد فرومغناطیسی اثر گذاشته و نه فقط باعث تداخل در کار تصویربرداری می شه،
بلکه می تونه به خود فرد هم آسیب برسونه واسه همینه که دستگاه MRI رو در اتاقای خاصی قرار میدن. این اتاقها نسبت به امواج الکترومغناطیسی نفوذناپذبرند. در نتیجه امکان ورود یا خروج واسه این امواج وجود نداره. هم اینکه لباس مخصوصی رو تن مریض می کنن که هیچ قسمت فلزی نداشته باشه.
آخرین و پیشرفته ترین دستگاه MRI در دنیا، دستگاه ۱.۵تسلاه که حالا خوبیش اینه بطور محدود به کشور هم وارد شده. این دستگاه دقت، قدرت و سرعت خیلی بالایی داره.
ام.آر.ای ۰‎/۳ تسلا (باز) هم از دقت بالایی برخورداره و با به کار گیری اون می تونیم مریضایی رو که باردارند یا اندام بزرگی دارن وامکان تست اونا با بقیه دستگاه های MRI وجودندارد تست کنیم. هم اینکه با به کار گیری این دستگاه ها، امکان تست مریضایی که فلز در بدنشونه جفت و جور میاد.»

در بین عمل تصویربرداری فرد باید آروم باشه. به این منظور میشه یه آروم بخش ملایم بهش داد. بعد اونو روی تخت خوابانده و از ایشون میخوان که به طور عادی نفس بکشه. بعد از اینکه فرد در دستگاه قرار گرفت، محل مورد تصویربرداری رو با نور مشخص می کنن و اسکن کردن شروع می شه. در فواصل وقتی که اسکن کردن قطع می شه ایشون می تونه یکم حرکت کنه ، ولی نه اونقدر که از محل مورد نظر جابجا شه. شخص در طول اسکن می تونه از راه دکمه ای که در اختیار اون قرار دادن به مسئولین اطلاع دهد، و اسکن کردن متوقف شه. بعد از تموم شدن کار اطلاعات تصویری به رایانه ای داده می شه و رایانه با بررسی اطلاعات ، تصویری بوجود میاره که روی فیلم مشخص می شه.

موارد کاربرد
 امروزه M.R.I در تشخیص خیلی از بیماریها و ضایعات اعضاء جور واجور بدن به کار میره .
از این روش میشه واسه تشخیص ، درمان و دنبال کردن راه مریضی استفاده کرد. مثلا تموم ناهنجاریهای مغز و نخاع به وسیله MRI نشون داده می شه.
با این روش میشه تشخیص داد که درد کمر به دلیل درد عضله س و یا به دلیل فشار روی عصب هستش. هم اینکه در درمان و تشخیص و روند پیشرفت سرطان از این روش استفاده می شه. موارد کاربرد MRI خیلی زیاده که در این جا فقط چند نمونه ذکر می شه:

MRI-1 مغز: M.R.I در بررسی مغز و نخاع و چشم ، گوش و خیلی از دیگر اعضاء موجود در ناحیه سر و گردن به کار میره . باید یادآور گردید که اولین بار از این روش در برررسی مغز و نخاع استفاده شد و M.R.I خیلی به کمک متخصصین و جراحان مغز و اعصاب اومد . از این روش در تشخیص پارگی و جابجایی دیسکای بین مهرهای ستون فقرات ، صدمات و تومورهای نخاع ، تومورهای مغز ، خونریزیا و به خصوص سکته های مغزی استفاده می شه . در بعضی موارد خاص که تشخیص اون برعهده دکتر معالج شماس ، ممکنه نیاز به به کار گیری ماده گادولینیوم جهت تصویربرداری در روش M.R.I باشه .
در این نوع تصویربرداری، تصاویر به طور کامل تفکیک شده ای از بخش های جور واجور مغز گرفته می شه. وضعیت بیماران گرفتار به سردرد حمله ای و یهویی؛ ضعف و دوبینی، با MRI مغز قابل بررسیه. MRI مغز واسه تکمیل تصویربرداری به وسیله سی تی اسکن و در مواردی نامشخص بودن تصاویر دریافتی به وسیله سی تی اسکن هم استفاده می شه.

۲- MRI ستون مهره ها: معمولا واسه بررسی بیرون زدگی یا تورم غیرعادی دیسک، تنگ شدن و ناراحتی کانال میانی ستون مهره ها کاربرد داره. علاوه بر این، این نوع تصویربرداری بهترین روش واسه بررسی وضعیت آسیب ها و مشکلات عودکننده (برگشت کننده) ستون مهره ها در بیمارانیه که مورد عمل جراحی ستون مهرها قرار گرفته ان.

MRI-3 استخون و مفصل ها: در این نوع تصویربرداری، وضعیت تموم استخون ها و مفصلا، حتی بافت های نرم مخصوصا بخش های وصل به اون ها قابل بررسیه. وضعیت تاندونا، رباط ها، عضلات، غضروف ها و آسیبای احتمالی استخون ها هم با این تصویربرداری بررسی بشه.

MRI-4 چاله شکم: معمولا وقتی که به کار گیری سی تی اسکن و اولتراسون جواب گوی نیاز دکتر واسه تشخیص مریضی نباشه، از MRI چاله شکم واسه بررسی دقیق وضعیت اندام های داخلی چاله شکم استفاده می کنن. شاخص ترین کاربرد MRI چاله شکم، بررسی وضعیت کبد، غدد فوق کلیه و پانکراسه.

MRI- 5ویژه دستگاه گردش خون:MRA  ، MRI خاص دستگاه گردش خون و بررسی وضعیت قلب و رگ هاست. رگ های مربوط به گردن (کاروتید) و مغز هم با این نوع MRI بررسی می شن. واسه بررسی وضعیت رگ های محوطه شکم، مخصوصا رگ های در رابطه به کلیه ها هم از MRA استفاده می کنن. سام.آر.آی تصویربرداری به روش شدید شدن مغناطیسی با MRI ، روش دیگری واسه تصویربرداری از اندام ها و بافت های داخلی بدن با کمک امواج مغناطیسی و امواج رادیوییه.

منبع:eghlid.sums.ac.ir

جمع آوری سلامت اکاایران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *